സദ്രത്നസാരരചിതേ ഹീരകേണ പരിഷ്കൃതേ
ശുദ്ധമായ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും വജ്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയായി അണിയിച്ചും,
പീതാംശുകം വഹ്നിശുദ്ധം വരം വംശകരം പരമ്
അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, വംശത്തിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനും,
കിശോരവയസം ചിത്രവേഷം വൈ ചന്ദനാംകിതമ്
യൗവനവയസ്സിൽ, മനോഹരമായ വേഷത്തിൽ, ചന്ദനക്കുറികളോടെ,
മാലതീമാല്യസംയുക്തം കേകിപിച്ഛാവചൂഡകമ്
മല്ലികാമാലയും, മയില്പീലി കിരീടവും അണിഞ്ഞും,
കോടികന്ദര്പലാവണ്യലീലാധാമ മനോഹരമ്
കോടി മന്മഥന്മാരെയും മറികടക്കുന്ന ലാവണ്യവും, കാഴ്ചയ്ക്ക് ആകർഷകവുമായ സൗന്ദര്യവും,
ദൃഷ്ട്വാ രൂപം രൂപവതീ പുത്രം തദനുരൂപകമ്
ആ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ, ദേവിയുടെ സൗന്ദര്യത്തിനൊത്ത മനോഹരനായ മകനെയും കണ്ടു,
കുമാരം ബോധയിത്വാ തു ദേവദേവ്യൈ ദിഗമ്ബരമ്
കുമാരനെ ഉണർത്തി, ദേവദേവിക്ക് അവനെ വസ്ത്രമില്ലാതെ കാണിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ ദുര്ഗാ രത്നാനി വിവിധാനി ച
ദുർഗ്ഗാ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വിവിധ രത്നങ്ങൾ നൽകി.
ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയാമാസ ദേവാന്വൈ പര്വതാംസ്തഥാ
അവൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും, ദേവന്മാരെയും, പർവ്വതങ്ങളെയും ഭക്ഷണം നൽകി ആദരിച്ചു.
ദുന്ദുഭിം വാദയാമാസ കാരയാമാസ മംഗലമ്
അവൾ ദുന്ദുഭി മുഴക്കിച്ചു, മംഗളസംഗീതവും ഒരുക്കിച്ചു.
വ്രതം സമാപ്യ സാ ദുര്ഗാ ദത്ത്വാ ദാനാനി സസ്മിതാ
വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി ദുർഗ്ഗാ പുഞ്ചിരിയോടെ ദാനങ്ങൾ നൽകി.
താമ്ബൂലം ച വരം രമ്യം കര്പൂരാദിസുവാസിതമ്
കർപ്പൂരാദികൾ ചേർത്ത് സുഗന്ധമുള്ള രസകരമായ താമ്പൂലവും അവൾ സമർപ്പിച്ചു.
പയഃഫേനനിഭാം ശയ്യാം രമ്യാം സദ്രത്നമഞ്ചകേ രഹസി സ്വാമിനാ സാര്ദ്ധം സുഷ്വാപ പരമേശ്വരീ
പാലിന്റെ നുരയെപ്പോലെ വെളുത്തതും രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ മനോഹരമായ കിടക്കയിൽ, പരമേശ്വരിയും അവളുടെ ഭർത്താവും ഒറ്റയ്ക്കായി ചേർന്ന് ഉറങ്ങി.
കൈലാസസ്യൈകദേശേ ച രമ്യേ ചന്ദനകാനനേ
കൈലാസത്തിന്റെ ഒരു മനോഹരമായ ഭാഗത്ത്, സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവനത്തിൽ,
ഭ്രമരധ്വനിസംയുക്തേ പുംസ്കോകിലരുതാശ്രയേ
മധുരമായ തേനീച്ചകളുടെ ഗുഞ്ചലും, ആൺകോകിലയുടെ പാട്ടും നിറഞ്ഞിരുന്ന ആ സ്ഥലത്ത്,
രേതഃപതനകാലേ ച സ വിഷ്ണുര്വിഷ്ണുമായയാ
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന വിത്ത് വീഴുന്ന സമയത്ത്, വിഷ്ണു തന്റെ മായയാൽ,
ജടാവന്തം വിനാ തൈലം കുചൈലം ഭിക്ഷുകം മുനേ
മുനിവേ, എണ്ണയില്ലാത്ത ജടാമുടിയും, മലിനമായ വസ്ത്രവും ധരിച്ച ഭിക്ഷകനായി അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അതീവ കൃശഗാത്രം ച ബിഭ്രത്തിലകമുജ്ജ്വലമ്
വളരെ ക്ഷീണിച്ച ശരീരവും, തെളിഞ്ഞ തിലകവും അണിഞ്ഞവനായി,
ആജുഹാവ മഹാദേവമതിവൃദ്ധോഽന്നയാചകഃ
വളരെ വയസ്സായ, ഭക്ഷണത്തിനായി യാചിക്കുന്നവനായി മഹാദേവനെയെ വിളിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണ ഉവാച സപ്തരാത്രിവ്രതേഽതീതേ പാരണാകാംക്ഷിണം ക്ഷുധാ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: ഏഴു രാത്രി വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി, ഇപ്പോൾ ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വിശന്നിരിക്കുന്നു.
കിം കരോഷി മഹാദേവ ഹേ താത കരുണാനിധേ
നീ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് മഹാദേവാ? കരുണയുടെ സമുദ്രമായ പിതാവേ!
മാതരുത്തിഷ്ഠ മേഽന്നം ത്വം പ്രയച്ഛാദ്യ ശിവം ജലമ്
അമ്മേ, എഴുന്നേല്ക്കൂ! ഇന്നെനിക്ക് അന്നം തരിക, ശിവാ, നീ വെള്ളം തരിക.
മാതര്മാതര്ജഗന്മാതരേഹി നാഹം സ്ഥിതോ ബഹിഃ
അമ്മേ, അമ്മേ, ലോകത്തിന്റെ അമ്മേ, വരിക; ഞാൻ പുറത്തു നിന്നല്ല, അകത്താണ് നിൽക്കുന്നത്.
ഇതി കാകുസ്വരം ശ്രുത്വാ ശിവസ്യോത്തിഷ്ഠതോ മുനേ
ശിവൻ എഴുന്നേൽക്കുമ്പോൾ ആ ദു:ഖഭരിതമായ ശബ്ദം കേട്ട്, മുനിവേ,
ഉത്തസ്ഥൌ പാര്വതീ ത്രസ്താ സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം പിധായ ച
പാർവതി ഭയത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു, സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം ധരിച്ച് ശരീരം മറച്ചു.
ദദര്ശ ബ്രാഹ്മണം ദീനം ജരയാ പരിപീഡിതമ്
അവൾ കഷ്ടത അനുഭവിക്കുന്നതും വൃദ്ധതകൊണ്ട് ദു:ഖിതനുമായ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു.
തപസ്വിനമശാന്തം ച ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകമ്
അവൻ ഒരു തപസ്വി, മനസ്സിൽ ശാന്തിയില്ലാത്തവനും, വരണ്ട തൊണ്ടയും ചുണ്ടും तालുവും ഉള്ളവനുമായിരുന്നു.
ശ്രുത്വാ തദ്വചനം തത്ര നീലകണ്ഠഃ സുധോപമമ്
അവിടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു, അമൃതംപോലെ മധുരനായ നീലകണ്ഠൻ,
ശംകര ഉവാച കിന്നാമ ഭവതഃ ക്ഷിപ്രം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി സാമ്പ്രതമ്
ശംകരൻ പറഞ്ഞു: നിനക്ക് എന്താണ് ആവശ്യം? ഉടൻ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പാര്വത്യുവാച അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ബ്രാഹ്മണോ മദ്ഗൃഹേഽതിഥിഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്—ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ വീട്ടിൽ അതിഥിയായി എത്തി.