വിഷ്ണുദേഹാ യഥാ ഗാവോ വിഷ്ണുദേഹസ്തഥാ ശിവഃ
എങ്ങിനെ പശുക്കൾ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ആണോ, അങ്ങനെ തന്നെ ശിവനും വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലാണ്.
യജ്ഞപത്നീം യഥാ ദാതും ക്ഷമഃ സ്വാമീ സദൈവ തു
യജ്ഞപത്നിയെ നൽകാൻ ഒരു സ്വാമിക്ക് എപ്പോഴും കഴിയുന്നതുപോലെ,
ഇത്യുക്ത്വാ സ സഭാമധ്യേ തത്രൈവാന്തരധീയത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, അവൻ സഭയുടെ നടുവിൽ തന്നെയെവിടെ കാണാതായി.
കൃത്വാ ശിവാ പൂര്ണഹോമം സാ ശിവം ദക്ഷിണാം ദദൌ
ശിവാ പൂർണ്ണഹോമം നടത്തി, ശിവൻ ശിവയ്ക്ക് ദക്ഷിണ നൽകി.
ഉവാച ദുര്ഗാ സംത്രസ്താ ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകാ
ദുർഗ്ഗ, ഭയത്തോടെ, കഴുത്തും അധരവും നാവും ഉണങ്ങിയവളായി പറഞ്ഞു.
പാര്വത്യുവാച ഗവാം ലക്ഷം പ്രയച്ഛാമി ദേഹി മത്സ്വാമിനം ദ്വിജ
പാർവതി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഒരു ലക്ഷം പശുക്കൾ കൊടുക്കാം; എന്റെ ഭർത്താവിനെ എനിക്ക് തരിക, ദ്വിജൻ.
തദാ ദാസ്യാമി വിപ്രേഭ്യോ ദാനാനി വിവിധാനി ച
അപ്പോൾ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്色色മായ ദാനങ്ങൾ നൽകും.
സനത്കുമാര ഉവാച ദത്തസ്യാമൂല്യ രത്നസ്യ ഗവാം പ്രത്യര്പണേന ച
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: വിലകണക്കില്ലാത്ത രത്നം നൽകി, പശുക്കളും അർപ്പിച്ച്—
സ്വസ്യ സ്വസ്യ സ്വയം ദാതാ ലോകഃ സര്വോ ജഗത്ത്രയേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഓരോരുത്തനും താനാണ് തനിക്കു തന്നേ ദാനം ചെയ്യുന്നത്.
ദിഗമ്ബരം പുരഃ കൃത്വാ ഭ്രമിഷ്യാമി ജഗത്ത്രയമ്
ആകാശം മാത്രം വസ്ത്രമാക്കി ഞാൻ ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രോ ഗൃഹീത്വാ ശങ്കരം മുനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകൻ ശങ്കരനെ പിടിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ശിവം ഗൃഹ്യമാണം കുമാരേണ ച പാര്വതീ
കുമാരൻ ശിവനെ പിടിക്കുന്നതു കണ്ടു പാർവതി—
വിചിന്ത്യ മനസാ സാധ്വീത്യേവമേവ ദുരത്യയമ്
അവൾ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു: ഇതു യഥാർത്ഥത്തിൽ അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണെന്ന്.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവാഃ പാര്വതീസഹിതാസ്തദാ
അപ്പോൾ തന്നെ, പാർവതിയോടൊപ്പം ദേവന്മാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കോടിസൂര്യ്യപ്രഭോര്ധ്വം ച പ്രജ്വലന്തം ദിശോ ദശ
അവർ കണ്ടത്: കോടികൾ സൂര്യന്മാരെക്കാൾ പ്രകാശമുള്ള ഒരു ജ്വാല പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും പടർന്നുനിന്നു.
വിഷ്ണുരുവാച സോഽയം തേ ഷോഡശാംശശ്ച കേ വയം യോ മഹാവിരാട്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇവൻ നിന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്; മഹാവിരാടിനൊപ്പം ഞങ്ങൾ ആരാണ്?
ബ്രഹ്മോവാച സ്തോതും തദ്വര്ണിതുമഹം ശക്തഃ കിം സ്തൌമി തത്പരഃ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: അവനെ സ്തുതിക്കാനും വിവരിക്കാനും എനിക്ക് കഴിയുമോ? പരമനായി അവനെ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കാം?
ദേവാ ഉചുഃ സ്തോതും ന ശക്താ വേദാ യം ന ച ശക്താ സരസ്വതീ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: വേദങ്ങൾക്കും അവനെ സ്തുതിക്കാൻ കഴിയില്ല, സരസ്വതിക്കും കഴിയില്ല.
മുനയ ഉചുഃ സ്തോതുമീശാ ന വാണീ ച ത്വാം വാങ്മനസയോഃ പരമ്
മുനികൾ പറഞ്ഞു: വാക്കിനും നിന്നെ സ്തുതിക്കാൻ കഴിയില്ല, നീ വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതനാണ്.
സരസ്വത്യുവാച കിഞ്ചിന്ന ശക്താ ത്വാം സ്തോതുമഹോ വാങ്മനസോഃ പരമ്
സരസ്വതി പറഞ്ഞു: വാക്കിനും മനസ്സിനും അതീതനായ നിന്നെ ഞാൻ സ്തുതിക്കാൻ കഴിയില്ല.
സാവിത്ര്യുവാച കിം സ്തൌമി സ്ത്രീസ്വഭാവേന സര്വകാരണകാരണമ്
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: സ്ത്രീസ്വഭാവമുള്ള ഞാൻ എല്ലാറ്റിനും കാരണമാകുന്നവനെ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കാം?
ലക്ഷ്മീരുവാച കിം സ്തൌമി ത്വത്കലാസൃഷ്ടാ ജഗതാം ബീജകാരണമ്
ലക്ഷ്മി പറഞ്ഞു: എന്റെ ശക്തികളും നിന്നിൽ നിന്നാണ്; ലോകങ്ങൾക്ക് വിത്തായ നിന്നെ ഞാൻ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കാം?
ഹിമാലയ ഉവാച സ്തോതും സമുദ്യതം ക്ഷുദ്രഃ കിം സ്തൌമി സ്തോതുമക്ഷമഃ
ഹിമാലയം പറഞ്ഞു: സ്തുതിക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിലും ഞാൻ ചെറുതാണ്; സ്തുതിക്കാൻ അർഹതയില്ലാതെ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കാം?
ക്രമേണ സര്വേ തം സ്തുത്വാ ദേവാ വിരരമുര്മുനേ
മുനിയേ, ഓരോരുത്തരും സ്തുതി അർപ്പിച്ച് ദേവന്മാർ എല്ലാം മൗനമായി.
ധൌതവസ്ത്രാ ജടാഭാരം ബിഭ്രതീ സുവ്രതാ വ്രതേ
കഴുകിയ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ജടാമുടിയുമായി, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവൾ ആ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു.
ജ്വലദഗ്നിശിഖാരൂപാ തേജോമൂര്തിമതീ സതീ
ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെയുള്ള രൂപം, തേജസ്സിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ സതിയാണ് അവൾ.
പാര്വത്യുവാച കേ വാ ജാനന്തി വേദജ്ഞാ വേദാ വാ വേദകാരകാഃ
പാർവതി ചോദിച്ചു: വേദങ്ങൾ അറിയുന്നവരാണോ, വേദങ്ങളാണോ, അതോ വേദങ്ങൾ രചിച്ചവരാണോ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നത്?
ത്വദംശാസ്ത്വാം ന ജാനന്തി കഥം ജ്ഞാസ്യന്തി തേ കലാഃ
നിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പോലും നിന്നെ അറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ രൂപങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് നിന്നെ അറിയാൻ കഴിയുക?
സൂക്ഷ്മാത്സൂക്ഷ്മതമോഽവ്യക്തഃ സ്ഥൂലാത്സ്ഥൂലതമോ മഹാന്
നീ അതി സൂക്ഷ്മനിൽപോലും സൂക്ഷ്മൻ, അവ്യക്തൻ; അതി വലുതിൽപോലും വലുത്, പരമൻ.
കാര്യ്യം ത്വം കാരണം ത്വം ച കാരണാനാം ച കാരണമ്
നീ ഫലവും, കാരണം തന്നെയും, എല്ലാകാരണങ്ങൾക്കും കാരണം തന്നെയും ആകുന്നു.