ശതപുത്രസമഃ സ്വാമീ സാധ്വീനാം ച സുരേശ്വരാഃ
സുരേശ്വരാ, സദ്ഭാർയ്യമാർക്ക് ഭർത്താവ് നൂറ് മക്കളെപ്പോലെയാണ്.
ഭര്തുര്വംശശ്ച തനയഃ കേവലം ഭര്തൃമൂലകഃ
ഭർത്താവിന്റെ വംശവും മകനും എല്ലാം ഭർത്താവിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച നഷ്ടേ ധര്മേ ച ധര്മിഷ്ഠേ സ്വാമിനാ കിം സുതേന വാ
ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ധർമ്മം നഷ്ടമായാൽ, അതു ധാർമ്മികനിൽ പോലും ആണെങ്കിൽ, മകനോ ഭർത്താവോ എന്തിനാണ്?
ബ്രഹ്മോവാച സത്യം സംകല്പിതം കര്മ ന തു ഭ്രഷ്ടം കുരു വ്രതമ്
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച കർമ്മം നിർവഹിക്കണം; പരാജയപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത വ്രതം ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
പാര്വത്യുവാച തദ്യസ്യാസ്തീതി സ സ്വാമീ വേദജ്ഞ ശൃണു മദ്വചഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: അതിനാൽ, ആരുടെ ഭാഗമായാണോ അവൾ, അവൻ തന്നെയാണ് അവളുടെ സ്വാമി. വേദം അറിയുന്നവനേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ.
തസ്യ ദാതാ സദാ സ്വാമീ ന ച സ്വസ്വാമിതാം ലഭേത്
തരുന്നവൻ എപ്പോഴും സ്വാമിയാണ്; സ്വയം ഉടമസ്ഥതയുണ്ടാകില്ല.
ധര്മ്മ ഉവാച ദമ്പതീ ധ്രുവമേകാങ്ഗൌ ദ്വയോര്ദാനേ ദ്വകൌ സമൌ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭർത്താവും ഭാര്യയും ഒരേ ശരീരമാണ്; ഇരുവരെയും നൽകുമ്പോൾ ഇരുവരും തുല്യരാണ്.
പാര്വത്യുവാച ന ശ്രുതം വിപരീതം ച ശ്രുതൌ ശ്രുതിപരായണാഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: ശ്രുതിയിൽ കേൾക്കാത്തതോ വിരുദ്ധമായതോ ശ്രുതിപരായണർ കേൾക്കാറില്ല.
ദേവാ ഊചുഃ വേദജ്ഞേ വേദവാദേഷു കേ വാ ത്വാം ജേതുമീശ്വരാഃ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: വേദം അറിയുന്നവനേ, വേദവാദങ്ങളിൽ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ദേവന്മാരിൽ ആരാണ് കഴിയുക?
നിരൂപിതാ പുണ്യകേ തു വ്രതേ സ്വാമീ ച ദക്ഷിണാ
പുണ്യവ്രതത്തിൽ ഭർത്താവാണ് ദക്ഷിണയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
പാര്വത്യുവാച ബലവാഁല്ലൌകികോ വേദാല്ലോകാചാരം ച കസ്ത്യജേത്
പാർവതി പറഞ്ഞു: ശക്തനായവൻ ആരാണ് ലോകചാരവും വേദവും ഉപേക്ഷിക്കുക?
വേദേ പ്രകൃതിപുംസോശ്ച ഗരീയാന്പുരുഷോ ധ്രുവമ്
വേദത്തിൽ, ആദിമ പുരുഷനും സ്ത്രീയും തമ്മിൽ, പുരുഷൻ തന്നെ വലിയവനാണ്.
ബൃഹസ്പതിരുവാച ശ്രീകൃഷ്ണശ്ച ദ്വയോഃ സ്രഷ്ടാ സമൌ പ്രകൃതിപൂരുഷൌ
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇരുവരുടെയും സ്രഷ്ടാവാണ്; പ്രകൃതിയും പുരുഷനും ഒരുമിച്ചാണ്.
പാര്വത്യുവാച പുമാന്ഗരീയാന്പ്രകൃതേസ്തഥൈവ ന തതശ്ച സാ
പാർവതി പറഞ്ഞു: പുരുഷൻ പ്രകൃതിയെക്കാൾ വലിയവനാണ്, അവളോ അവനെക്കാൾ വലിയവളല്ല.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവാ മുനയസ്തത്ര സംസദി
അതിനിടയിൽ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ആ സഭയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പാര്ഷദൈസ്സംപരിവൃതം യുതം ശ്യാമൈശ്ചതുര്ഭുജൈഃ അവരുഹ്യ മുദാ യാനാദാജഗാമ സഭാതലമ്
സഹായികളും കറുത്ത നാലു കൈകളുള്ളവരും ചുറ്റിപ്പറ്റി, സന്തോഷത്തോടെ വാഹനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, അവർ സഭയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തുഷ്ടുവുസ്തം സുരേന്ദ്രാസ്തേ ദേവം വൈകുണ്ഠവാസിനമ്
ആ ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുക്കൾ വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദൈവത്തെ സ്തുതിച്ചു.
ലക്ഷ്മീസരസ്വതീകാന്തം ശാന്തം തം സുമനോഹരമ്
അവൻ ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്, ശാന്തനും അതിമനോഹരനും ആണവൻ.
കോടികന്ദര്പലാവണ്യം കോടിചന്ദ്രസമപ്രഭമ്
അവനിൽ കോടിയോളം മന്മഥന്റെ സൗന്ദര്യവും കോടിയോളം ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശവും ഉണ്ട്.
സേവ്യം ബ്രഹ്മാദിദേവൈശ്ച സേവകൈഃ സതതം സ്തുതമ്
ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും അവനെ സേവിക്കുന്നു, സേവകർ എന്നും അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു.
വാസയാമാസ തം തേ ച രത്നസിംഹാസനേ വരേ
അവർ അവനെ അതിമനോഹരമായ രത്നസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
സമ്പുടാഞ്ജലയഃ സര്വേ പുലകാങ്ഗാശ്രുലോചനാഃ
എല്ലാവരും കയ്യുകൂപ്പി, ശരീരത്തിൽ പുളകവും കണ്ണുകളിൽ കണ്ണീരുമോടെ നിന്നു.
സസ്മിതസ്താംശ്ച പപ്രച്ഛ സര്വം മധുരയാ ഗിരാ
അവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ, മധുരമായ വാക്കുകളിൽ എല്ലാവരോടും ചോദിച്ചു.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച സര്വേ ശക്ത്യാ യയാ വിശ്വേ ശക്തിമന്തോ ഹി ജീവിനഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും ആ ശക്തിയാൽ ശക്തിയുള്ളവരാണ്.
ബ്രഹ്മാദിതൃണപര്യ്യന്തം സര്വം പ്രാകൃതികം ജഗത്
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുല്ല് വരെ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ പ്രകൃതിയിലാണ്.
ആവിര്ഭൂതാ ച സാ മത്തഃ സൃഷ്ടൌ ദേവീ മദിച്ഛയാ
സൃഷ്ടിക്കായി, എന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം, ആ ദേവി എന്നിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷമായി.
പ്രകൃതിഃ സൃഷ്ടികര്ത്രീ ച സര്വേഷാം ജനനീ പരാ
പ്രകൃതിയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ കർത്താവും എല്ലാം ജനിപ്പിക്കുന്ന പരാമാതാവും.
സുചിരം തപസാ തപ്തം ശംഭുനാ ധ്യായതാ ച മാമ്
ശംഭു ദീർഘകാലം തപസ്സു ചെയ്തു, എന്നെ ധ്യാനിച്ചു.
വ്രതം ച ലോകശിക്ഷാര്ഥമസ്യാ ന സ്വാര്ഥമേവ ച
ലോകത്തിന് പാഠം പഠിപ്പിക്കാനാണ് ഈ വ്രതം, സ്വാർത്ഥത്തിനല്ല.
മായയാ മോഹിതാഃ സര്വേ കിമസ്യാ വാസ്തവം വ്രതമ്
എല്ലാവരും മായയാൽ മോഹിതരാണ്; അവള്ക്ക് യഥാർത്ഥ വ്രതം എന്ത് ഉണ്ടാകും?