ദാതാ ച നരകം യാതി യാവദ്വര്ഷസഹസ്രകമ് ധര്മോ നഷ്ടോ ഭവേത്തസ്യ ധര്മ്മഹീനേ ച കര്മ്മണി
ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആയിരം വർഷം നരകത്തിൽ പോകും; അവന്റെ പുണ്യം നഷ്ടമാകും, പുണ്യമില്ലാത്തവനു കര്മ്മഫലവും ഇല്ല.
ബ്രഹ്മോവാച ധര്മേ നഷ്ടേ ച ധര്മജ്ഞേ തസ്യ കര്താ വിനശ്യതി
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും ഇല്ലാതായാൽ, കര്ത്താവും നശിക്കും.
ധര്മ ഉവാച മയി സ്ഥിതേ മഹാസാധ്വി സര്വം ഭദ്രം ഭവിഷ്യതി
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, മഹാസാധ്വി, എല്ലാം നന്നായിരിക്കും.
ദേവാ ഊചുഃ വയം തവ വ്രതേ പൂര്ണേ കുര്മസ്ത്വാം പൂര്ണമാനസാമ്
ദേവതകൾ പറഞ്ഞു: നിന്റെ വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ മനസ്സിൽ സമ്പൂർണ്ണയാക്കി അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.
മുനയ ഊചുഃ സ്ഥിതേഷ്വസ്മാസു ധര്മജ്ഞേ കിമഭദ്രം ഭവിഷ്യതി
മുനിമാർ ചോദിച്ചു: ഞങ്ങൾ ധർമ്മം അറിയുന്നവർ ഇവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദുർഭാഗ്യം എങ്ങനെ സംഭവിക്കും?
സനത്കുമാര ഉവാച സുചിരം സംചിതസ്യാപി സ്വാത്മനസ്തപസഃ ഫലമ്
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: സ്വയം ഏറെക്കാലം സമ്പാദിച്ച തപസ്സിന്റെ ഫലം പോലും—
കര്മണ്യദക്ഷിണേ സാധ്വി യാഗസ്യാഹം തു തത്ഫലമ്
ധർമ്മപത്നി, ദക്ഷിണയില്ലാതെ നടത്തിയ യാഗത്തിൽ അതിന്റെ ഫലമത്രേ ഉണ്ടാകുന്നത് ഞാൻ പറയുന്നു.
പാര്വത്യുവാച കിം പുത്രേണ ച ധര്മേണ യത്ര ഭര്ത്താ ച ദക്ഷിണാ
പാർവതി ചോദിച്ചു: ഭർത്താവ് തന്നെ ദക്ഷിണയായിടത്ത് മകനോ ധർമ്മമോ എന്തിനാണ്?
വൃക്ഷാര്ചനേ ഫലം കിം വൈ യദി ഭൂമിര്ന ചാര്ച്യതേ
ഭൂമി തന്നെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, വൃക്ഷാരാധനക്ക് എന്ത് ഫലം?
പ്രാണാസ്ത്യക്താഃ സ്വേച്ഛയാ ചേദ്ദേഹൈസ്സ്യാത്കിം പ്രയോജനമ്
സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ശരീരത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം?
ശതപുത്രസമഃ സ്വാമീ സാധ്വീനാം ച സുരേശ്വരാഃ
സുരേശ്വരാ, സദ്ഭാർയ്യമാർക്ക് ഭർത്താവ് നൂറ് മക്കളെപ്പോലെയാണ്.
ഭര്തുര്വംശശ്ച തനയഃ കേവലം ഭര്തൃമൂലകഃ
ഭർത്താവിന്റെ വംശവും മകനും എല്ലാം ഭർത്താവിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച നഷ്ടേ ധര്മേ ച ധര്മിഷ്ഠേ സ്വാമിനാ കിം സുതേന വാ
ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ധർമ്മം നഷ്ടമായാൽ, അതു ധാർമ്മികനിൽ പോലും ആണെങ്കിൽ, മകനോ ഭർത്താവോ എന്തിനാണ്?
ബ്രഹ്മോവാച സത്യം സംകല്പിതം കര്മ ന തു ഭ്രഷ്ടം കുരു വ്രതമ്
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച കർമ്മം നിർവഹിക്കണം; പരാജയപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത വ്രതം ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
പാര്വത്യുവാച തദ്യസ്യാസ്തീതി സ സ്വാമീ വേദജ്ഞ ശൃണു മദ്വചഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: അതിനാൽ, ആരുടെ ഭാഗമായാണോ അവൾ, അവൻ തന്നെയാണ് അവളുടെ സ്വാമി. വേദം അറിയുന്നവനേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ.
തസ്യ ദാതാ സദാ സ്വാമീ ന ച സ്വസ്വാമിതാം ലഭേത്
തരുന്നവൻ എപ്പോഴും സ്വാമിയാണ്; സ്വയം ഉടമസ്ഥതയുണ്ടാകില്ല.
ധര്മ്മ ഉവാച ദമ്പതീ ധ്രുവമേകാങ്ഗൌ ദ്വയോര്ദാനേ ദ്വകൌ സമൌ
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭർത്താവും ഭാര്യയും ഒരേ ശരീരമാണ്; ഇരുവരെയും നൽകുമ്പോൾ ഇരുവരും തുല്യരാണ്.
പാര്വത്യുവാച ന ശ്രുതം വിപരീതം ച ശ്രുതൌ ശ്രുതിപരായണാഃ
പാർവതി പറഞ്ഞു: ശ്രുതിയിൽ കേൾക്കാത്തതോ വിരുദ്ധമായതോ ശ്രുതിപരായണർ കേൾക്കാറില്ല.
ദേവാ ഊചുഃ വേദജ്ഞേ വേദവാദേഷു കേ വാ ത്വാം ജേതുമീശ്വരാഃ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: വേദം അറിയുന്നവനേ, വേദവാദങ്ങളിൽ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ദേവന്മാരിൽ ആരാണ് കഴിയുക?
നിരൂപിതാ പുണ്യകേ തു വ്രതേ സ്വാമീ ച ദക്ഷിണാ
പുണ്യവ്രതത്തിൽ ഭർത്താവാണ് ദക്ഷിണയായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
പാര്വത്യുവാച ബലവാഁല്ലൌകികോ വേദാല്ലോകാചാരം ച കസ്ത്യജേത്
പാർവതി പറഞ്ഞു: ശക്തനായവൻ ആരാണ് ലോകചാരവും വേദവും ഉപേക്ഷിക്കുക?
വേദേ പ്രകൃതിപുംസോശ്ച ഗരീയാന്പുരുഷോ ധ്രുവമ്
വേദത്തിൽ, ആദിമ പുരുഷനും സ്ത്രീയും തമ്മിൽ, പുരുഷൻ തന്നെ വലിയവനാണ്.
ബൃഹസ്പതിരുവാച ശ്രീകൃഷ്ണശ്ച ദ്വയോഃ സ്രഷ്ടാ സമൌ പ്രകൃതിപൂരുഷൌ
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇരുവരുടെയും സ്രഷ്ടാവാണ്; പ്രകൃതിയും പുരുഷനും ഒരുമിച്ചാണ്.
പാര്വത്യുവാച പുമാന്ഗരീയാന്പ്രകൃതേസ്തഥൈവ ന തതശ്ച സാ
പാർവതി പറഞ്ഞു: പുരുഷൻ പ്രകൃതിയെക്കാൾ വലിയവനാണ്, അവളോ അവനെക്കാൾ വലിയവളല്ല.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവാ മുനയസ്തത്ര സംസദി
അതിനിടയിൽ ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും ആ സഭയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പാര്ഷദൈസ്സംപരിവൃതം യുതം ശ്യാമൈശ്ചതുര്ഭുജൈഃ അവരുഹ്യ മുദാ യാനാദാജഗാമ സഭാതലമ്
സഹായികളും കറുത്ത നാലു കൈകളുള്ളവരും ചുറ്റിപ്പറ്റി, സന്തോഷത്തോടെ വാഹനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, അവർ സഭയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തുഷ്ടുവുസ്തം സുരേന്ദ്രാസ്തേ ദേവം വൈകുണ്ഠവാസിനമ്
ആ ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുക്കൾ വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദൈവത്തെ സ്തുതിച്ചു.
ലക്ഷ്മീസരസ്വതീകാന്തം ശാന്തം തം സുമനോഹരമ്
അവൻ ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്, ശാന്തനും അതിമനോഹരനും ആണവൻ.
കോടികന്ദര്പലാവണ്യം കോടിചന്ദ്രസമപ്രഭമ്
അവനിൽ കോടിയോളം മന്മഥന്റെ സൗന്ദര്യവും കോടിയോളം ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശവും ഉണ്ട്.
സേവ്യം ബ്രഹ്മാദിദേവൈശ്ച സേവകൈഃ സതതം സ്തുതമ്
ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും അവനെ സേവിക്കുന്നു, സേവകർ എന്നും അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു.