സമര്ച്യ പരയാ ഭക്ത്യാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാന്
ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും പരമഭക്തിയോടെ അവൾ ആരാധിച്ചു.
വഹ്നിശുദ്ധൈസ്സുവസ്ത്രൈശ്ച സദ്രത്നൈര്ഭൂഷണൈസ്തഥാ സമാരേഭേ വ്രതം ദേവീ സ്വസ്തിവാചനപൂര്വകമ്
അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രങ്ങളും ഉചിതമായ രത്നാഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, ദേവി ശുഭപ്രവചനങ്ങൾ നടത്തി വ്രതം ആരംഭിച്ചു.
ആവാഹ്യാഭീഷ്ടദേവം തം ശ്രീകൃഷ്ണം മംഗലേ ഘടേ
ശുഭമായ ഘടത്തിൽ താൻ ആഗ്രഹിച്ച ദൈവമായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ അവൾ ആഹ്വാനിച്ചു.
യാനി വ്രതേ വിധേയാനി ദേയാനി വിവിധാനി ച
വ്രതത്തിൽ ചെയ്യേണ്ടതും നൽകേണ്ടതുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിവിധരൂപങ്ങളിൽ അവൾ നിർവഹിച്ചു.
വ്രതോക്തമുപഹാരം ച ദുര്ലഭം ഭുവനത്രയേ
വ്രതത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അപൂർവമായ ഉപഹാരങ്ങൾ അവൾ സമർപ്പിച്ചു.
ദത്ത്വാ ദ്രവ്യാണി സര്വാണി വേദമന്ത്രേണ സാ സതീ ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയാമാസ പൂജയിത്വാഽതിഥീംസ്തഥാ
വേദമന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം സതീ എല്ലാ ദ്രവ്യങ്ങളും നൽകി, അതിഥികളെ ആദരിച്ച് ബ്രാഹ്മണരെ ഊണടിപ്പിച്ചു.
ഭോജയാമാസ സാ ദേവീ സുവ്രതേ സുവ്രതാ സതീ
ആ ദേവി, നല്ല വ്രതം പാലിച്ച സതീ, ഭക്തിയോടെ നല്ലവരായവരെ അന്നം വിളമ്പി സേവിച്ചു.
സമാപ്തിദിവസേ വിപ്രസ്തമുവാച പുരോഹിതഃ
ആ ചടങ്ങ് പൂർത്തിയായ ദിവസം പുരോഹിതൻ ബ്രാഹ്മണനോടു പറഞ്ഞു.
ഇതി തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വിലപ്യ സുരസംസദി
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ദേവതകളുടെ സഭയിൽ അവൾ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ചു.
താം ച തേ മൂര്ച്ഛിതാം ദൃഷ്ട്വാ പ്രഹസ്യ മുനിപുംഗവാഃ
അവളെ അവശമായ നിലയിൽ കണ്ട മഹർഷിമാർ ചിരിച്ചു.
സംപ്രാര്ഥിതഃ സഭാസദ്ഭിഃ ശിവാം ബോധയിതും തദാ
അപ്പോൾ സഭയിലെ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ശിവയെ ഉണർത്താൻ അപേക്ഷിച്ചു.
ശ്രീമഹാദേവ ഉവാച സാമ്പ്രതം ചേതനം കൃത്വാ മദീയം വചനം ശൃണു
ശ്രീമഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ബോധം തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു.
ശിവഃ ശിവാം താമിത്യുക്ത്വാ ശുഷ്കകണ്ഠൌഷ്ഠതാലുകാമ്
ശിവൻ ശിവയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, വായും നാവും ഉണങ്ങിയ അവസ്ഥയിൽ നിന്നു.
ഹിതം സത്യം മിതം സര്വം പരിണാമസുഖാവഹമ്
എല്ലാം ഉപകാരപ്രദവും സത്യവുമാണ്, അളവിൽ ചെയ്താൽ അവസാനം സന്തോഷം നൽകും.
ശൃണു ദേവി പ്രവക്ഷ്യാമി യദ്വേദേന നിരൂപിതമ്
ദേവി, ഞാൻ വെദത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്താണെന്നു നിന്നോട് പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.
സര്വേഷാം കര്മ്മണാം ദേവി സാരഭൂതാ ച ദക്ഷിണാ
ദേവി, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും ഏറ്റവും പ്രധാനമായത് ദക്ഷിണയാണ്.
ദൈവം വാ പൈതൃകം വാഽപി നിത്യം നൈമിത്തികം പ്രിയേ ദാതാ ച കര്മ്മണാ തേന കാലസൂത്രം വ്രജേദ്ധ്രുവമ്
പ്രിയേ, ദൈവത്തിനായാലും പിതൃക്കൾക്കായാലും, ദിവസേനയോ പ്രത്യേകമായോ ചെയ്യുന്ന കര്മ്മം, അതിനാൽ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ കാലചക്രത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
അഥാന്തേ ദൈന്യമാപ്നോതി ശത്രുണാ പരിപീഡിതഃ
അവസാനത്തിൽ, ശത്രുവിന്റെ പീഡനത്തിൽ ആൾ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ വീഴും.
തന്മുഹൂര്തേ വ്യതീതേ തു ദക്ഷിണാ ദ്വിഗുണാ ഭവേത്
ആ സമയമാകുമ്പോൾ ദക്ഷിണ ഇരട്ടിയാക്കണം.
മാസേ പഞ്ചശതഘ്നാ സ്യാത്ഷണ്മാസേ തച്ചതുര്ഗുണാ
ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ അഞ്ചുനൂറ് ഗുണം; ആറുമാസം കഴിഞ്ഞാൽ അതിന്റെ നാലിരട്ടി.
ദാതാ ച നരകം യാതി യാവദ്വര്ഷസഹസ്രകമ് ധര്മോ നഷ്ടോ ഭവേത്തസ്യ ധര്മ്മഹീനേ ച കര്മ്മണി
ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആയിരം വർഷം നരകത്തിൽ പോകും; അവന്റെ പുണ്യം നഷ്ടമാകും, പുണ്യമില്ലാത്തവനു കര്മ്മഫലവും ഇല്ല.
ബ്രഹ്മോവാച ധര്മേ നഷ്ടേ ച ധര്മജ്ഞേ തസ്യ കര്താ വിനശ്യതി
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും ഇല്ലാതായാൽ, കര്ത്താവും നശിക്കും.
ധര്മ ഉവാച മയി സ്ഥിതേ മഹാസാധ്വി സര്വം ഭദ്രം ഭവിഷ്യതി
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, മഹാസാധ്വി, എല്ലാം നന്നായിരിക്കും.
ദേവാ ഊചുഃ വയം തവ വ്രതേ പൂര്ണേ കുര്മസ്ത്വാം പൂര്ണമാനസാമ്
ദേവതകൾ പറഞ്ഞു: നിന്റെ വ്രതം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ മനസ്സിൽ സമ്പൂർണ്ണയാക്കി അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.
മുനയ ഊചുഃ സ്ഥിതേഷ്വസ്മാസു ധര്മജ്ഞേ കിമഭദ്രം ഭവിഷ്യതി
മുനിമാർ ചോദിച്ചു: ഞങ്ങൾ ധർമ്മം അറിയുന്നവർ ഇവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ദുർഭാഗ്യം എങ്ങനെ സംഭവിക്കും?
സനത്കുമാര ഉവാച സുചിരം സംചിതസ്യാപി സ്വാത്മനസ്തപസഃ ഫലമ്
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: സ്വയം ഏറെക്കാലം സമ്പാദിച്ച തപസ്സിന്റെ ഫലം പോലും—
കര്മണ്യദക്ഷിണേ സാധ്വി യാഗസ്യാഹം തു തത്ഫലമ്
ധർമ്മപത്നി, ദക്ഷിണയില്ലാതെ നടത്തിയ യാഗത്തിൽ അതിന്റെ ഫലമത്രേ ഉണ്ടാകുന്നത് ഞാൻ പറയുന്നു.
പാര്വത്യുവാച കിം പുത്രേണ ച ധര്മേണ യത്ര ഭര്ത്താ ച ദക്ഷിണാ
പാർവതി ചോദിച്ചു: ഭർത്താവ് തന്നെ ദക്ഷിണയായിടത്ത് മകനോ ധർമ്മമോ എന്തിനാണ്?
വൃക്ഷാര്ചനേ ഫലം കിം വൈ യദി ഭൂമിര്ന ചാര്ച്യതേ
ഭൂമി തന്നെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ, വൃക്ഷാരാധനക്ക് എന്ത് ഫലം?
പ്രാണാസ്ത്യക്താഃ സ്വേച്ഛയാ ചേദ്ദേഹൈസ്സ്യാത്കിം പ്രയോജനമ്
സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ശരീരത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം?