ഇത്യേവം സ്തവനം ശ്രുത്വാ യോഗജ്ഞാനവിശാരദഃ
ഇങ്ങനെ സ്തുതി കേട്ട യോഗവും ജ്ഞാനവും നന്നായി അറിയുന്നവൻ,
ദൃഷ്ട്വാ സുരാന്ഭയാര്ത്തശ്ച പുനഃ സ്തോതും സമുദ്യതാന്
ദേവന്മാർ ഭയത്താൽ വലയ്ന്ന് വീണ്ടും സ്തുതിക്കാൻ തയ്യാറാവുന്നത് കണ്ടു,
ഉത്തിഷ്ഠതോ മഹേശസ്യ ത്രാസലജ്ജായുതസ്യ ച
ഭയവും ലജ്ജയും നിറഞ്ഞ മഹേശൻ എഴുന്നേറ്റപ്പോൾ,
പശ്ചാത്താം കഥയിഷ്യാമി കഥാമതിമനോഹരാമ്
പിന്നീട് ആ അതിമനോഹരമായ കഥ ഞാൻ പറയാം.
നാരായണ ഉവാച പലായധ്വമിതി പ്രാഹ കൃപയാ പാര്വതീഭയാത്
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: കാരുണ്യത്തോടെ, പാർവതിയുടെ ഭയത്തിൽ, 'ഒടുവിൽ ഓടിപ്പോകൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ദേവാഃ പലായിതാ ഭീതാഃ പാര്വതീശാപഹേതുനാ
പാർവതീശന്റെ ശാപം കാരണം ദേവന്മാർ ഭയത്തോടെ ഓടിപ്പോയി.
തല്പാദുത്ഥായ സാ ദുര്ഗാ ന ച ദൃഷ്ട്വാ പുരസ്സുരാന്
പടുകയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ ദുർഗ്ഗാ, മുന്നിൽ ദേവന്മാരെ കാണുന്നില്ല.
അദ്യപ്രഭൃതി തേ ദേവാ വ്യര്ഥവീര്യ്യാ ഭവന്ത്വിതി
ഇന്നുമുതൽ ആ ദേവന്മാർക്ക് ശക്തി ഇല്ലാതാകട്ടെ.
തതഃ ശിവഃ ശിവാം ദൃഷ്ട്വാ ക്രോധസംരക്തലോചനാമ്
അപ്പോൾ ശിവൻ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന ശിവയെ നോക്കി,
ശിവസ്താം ദുഃഖിതാം ദൃഷ്ട്വാ ക്രോധസംരക്തലോചനാമ്
ശിവൻ, ദുഃഖിതയായും കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നവളായും അവളെ കണ്ടു.
അതീവ ഭീതഃ സംത്രസ്ത ഉവാച മധുരം വചഃ കഥം രുഷ്ടാ ഗിരിശ്രേഷ്ഠകന്യേ ധന്യേ മനോഹരേ
അതി ഭയത്തിലും ഉണർന്നും ശിവൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: "പർവതരാജകുമാരിയേ, ഭാഗ്യവതിയേ, മനോഹരിയേ, നീ എങ്ങനെ കോപിച്ചു പോയി?"
മമ സൌഭാഗ്യരൂപേ ച പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവതേ
നീയാണ് എന്റെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ രൂപവും, എന്റെ ജീവന്റെ അധിഷ്ഠാനദേവതയും.
ബ്രഹ്മാണ്ഡസംഘേ നിഖിലേ കിമസാധ്യമിഹാവയോഃ
സകല ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളിലും നമ്മള്ക്ക് അസാധ്യമായത് എന്താണ്?
ദൈവാദജ്ഞാതദോഷസ്യ ശാന്തിം മേ കര്ത്തുമര്ഹസി
വിധിയുടെ ഫലമായി എനിക്ക് അറിയാത്ത ഒരു പിഴവ് സംഭവിച്ചു; അതിന് നീ എനിക്ക് ശാന്തി നൽകണം.
ത്വയാ വിനാ ഹീശ്വരശ്ച ശവതുല്യോഽശിവഃ സദാ
നീ ഇല്ലാതെ ഞാൻ എപ്പോഴും ശവംപോലെയും അശുഭനുമായിരിക്കും.
തുഷ്ടിസ്ത്വം ച തഥാ പുഷ്ടിഃ ശാന്തിസ്ത്വം ക്ഷാന്തിരേവ ച
നീയാണ് തൃപ്തിയും, നീയാണ് പോഷണവും, നീയാണ് സമാധാനവും, നീയാണ് ക്ഷമയും.
സര്വാധാരസ്വരൂപാ ത്വം സര്വബീജസ്വരൂപിണീ
നീയാണ് എല്ലാറ്റിന്റെയും ആധാരവും, എല്ലാത്തിനും വിത്തായ രൂപവും.
ത്വത്കോപവിഷസംദഗ്ധം ദ്രുതം ജീവയ മാം മൃതമ്
നിന്റെ കോപത്തിന്റെ വിഷത്തിൽ കത്തിയ ഞാൻ, മരിച്ചവനായി, ദയവായി എനിക്ക് ഉടൻ ജീവൻ നൽകണം.
ശംകരസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ക്ഷമായുക്താ ച പാര്വതീ
ശംകരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ക്ഷമയോടെ പാർവതി,
പാര്വത്യുവാച ആത്മാരാമം പൂര്ണകാമം സര്വദേഹേഷ്വവസ്ഥിതമ്
പാർവതി പറഞ്ഞു: "സ്വയം തൃപ്തിയും, എല്ലാ ദേഹങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്നവനും, ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും ആയവൻ—"
കാമിനീ മാനസം കാമമപ്രജ്ഞം സ്വാമിനം വദേത്
ഒരു സ്ത്രീ തന്റെ മനസ്സിലുള്ളത്, ആഗ്രഹം, അജ്ഞത—ഇവയെല്ലാം ഭർത്താവിനോട് പറയുന്നു.
സുഗോപ്യം സര്വനാരീണാം ലജ്ജാജനനകാരണമ്
ഇത് എല്ലാ സ്ത്രീകളും ഏറ്റവും രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്, കാരണം ഇത് ലജ്ജയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു.
സുഖേഷു മധ്യേ സ്ത്രീണാം ച വിഭവേഷു സുരേശ്വര
സുഖങ്ങളിലും സമ്പത്തിലും, ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, സ്ത്രീകൾക്ക്—
തദ്ഭംഗേന ച യദ്ദുഃഖം തത്സമം നാസ്തി ച സ്ത്രിയാഃ
അതിന്റെ നഷ്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖത്തിന് തുല്യമായത് സ്ത്രീക്ക് മറ്റൊന്നുമില്ല.
കൃഷ്ണപക്ഷേ യഥാ ചന്ദ്രഃ ക്ഷീയമാണോ ദിനേ ദിനേ
കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ചന്ദ്രൻ ഓരോ ദിവസവും ക്ഷയിക്കുന്നതുപോലെ,
ചിന്താജ്വരശ്ച സര്വേഷാമുപതാപശ്ച വാസസാമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ചിന്തയുടെ പനി, ദു:ഖം—ഇവയെല്ലാം സ്ത്രീകളെ ബാധിക്കുന്നു.
രതിഭംഗോ ദുഃഖമേകം ദ്വിതീയം വീര്യ്യപാതനമ്
സുഖം മുറിഞ്ഞുപോകുന്നത് ഒന്നാം ദു:ഖമാണ്; രണ്ടാമത്തേത്, വീര്യം നഷ്ടപ്പെടുന്നതാണ്.
ത്രൈലോക്യകാന്തം കാന്തം ത്വാം ലബ്ധ്വാഽപി ന ച മേ സുതഃ
മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും പ്രിയനായി നിന്നെ ലഭിച്ചിട്ടും എനിക്ക് മകനില്ല.
ജന്മാന്തരസുഖം പുണ്യം തപോദാനസമുദ്ഭവമ്
മുൻ ജന്മത്തിലെ സുഖം, പുണ്യവും തപസ്സും ദാനവും കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
സുപുത്രഃ സ്വാമിനോംഽശശ്ച സ്വാമിതുല്യസുഖപ്രദഃ
നല്ല മകൻ, ഉടമയുടെ ഭാഗമാണ്; ഉടമയ്ക്ക് തുല്യമായ സന്തോഷം അവൻ നൽകുന്നു.