ക്ഷത്രാത്കരണകന്യായാം രാജപുത്രോ ബഭൂവ ഹ 1.10.
ക്ഷത്രിയനിൽ, കരണന്റെ മകളിൽ, ഒരു രാജകുമാരൻ ജനിച്ചു.
ക്ഷത്രവീര്യ്യേണ വൈശ്യായാം കൈവര്ത്തഃ പരികീര്തിതഃ
ക്ഷത്രിയന്റെ ബീജത്തിൽ വൈശ്യ സ്ത്രീയിൽ നിന്നാണ് കൈവർത്തർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
തീവര്യാം ധീവരാത്പുത്രോ ബഭൂവ രജകഃ സ്മൃതഃ
തീവരിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ധീവരനിൽ നിന്നാണ് രാജകൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
നാപിതാദ്ഗോപകന്യായാം സര്വസ്വീ തസ്യ യോഷിതി
നാപ്പിത്തനിൽ, ഗോപ സ്ത്രീയിൽ, സർവസ്വി എന്ന പുത്രൻ ആ സ്ത്രീയിൽ ജനിച്ചു.
തീവരാച്ഛുണ്ഡികന്യായാം ബഭൂവുഃ സപ്ത പുത്രകാഃ
തീവരനിൽ, ശുണ്ഡികയുടെ മകളിൽ ഏഴ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണ്യാമൃഷിവീര്യ്യേണ ഋതോഃ പ്രഥമവാസരേ
ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയിൽ, ഋഷിയുടെ ബീജത്തിൽ, ഋതുവിന്റെ ആദ്യ രാത്രിയിൽ,
തദശൌചം വിപ്രതുല്യം പതിതശ്ചര്തുദോഷതഃ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണനു തുല്യമായ അശുദ്ധിയും, നാലാമത്തെ ദോഷം മൂലം പാപിയായതും ഉണ്ടായി.
ക്ഷത്രവീര്യ്യേണ വൈശ്യായാമൃതോഃ പ്രഥമവാസരേ
ക്ഷത്രിയന്റെ ബീജത്തിൽ, വൈശ്യസ്ത്രീയിൽ, ഋതുവിന്റെ ആദ്യ രാത്രിയിൽ,
ചകാര വാഗതീതം ച ക്ഷത്രിയേണാപി വാരിതഃ
അവൻ വാക്കുകൾക്കപ്പുറം ഉള്ളതും, ക്ഷത്രിയനും വിലക്കിയതുമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു.
ക്ഷത്ത്രവീര്യ്യേണ ശൂദ്രായാമൃതുദോഷേണ പാപതഃ
ക്ഷത്രിയന്റെ ബീജത്തിൽ, ശൂദ്രസ്ത്രീയിൽ, ഋതുദോഷം മൂലം പാപം ഉണ്ടായി.
അവിദ്ധകര്ണാഃ ക്രൂരാശ്ച നിര്ഭയാ രണദുര്ജയാഃ 1.10.
കാതിൽ കുത്തില്ലാത്തവരും, ക്രൂരരും, ഭയമില്ലാത്തവരും, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരുമാണ്.
മ്ലേച്ഛാത്കുവിന്ദകന്യായാം ജോലാ ജാതിര്ബഭൂവ ഹ।। । ജോലാത്കുവിന്ദകന്യായാം ശരാങ്കഃ പരികീര്തിതഃ
മ്ലേച്ഛനിൽ, കുവിന്ദന്റെ മകളിൽ, ജോല എന്ന ജാതി ജനിച്ചു; ജോലയിൽ, കുവിന്ദന്റെ മകളിൽ, ശരാങ്കൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.
വര്ണസങ്കരദോഷേണ ബഹ്വ്യശ്ചാശ്രുതജാതയ
വർണ്ണസംകരദോഷം മൂലം, മുമ്പ് കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത അനേകം ജാതികൾ ഉണ്ടായി.
വൈദ്യോഽശ്വിനീകുമാരേണ ജാതോ വിപ്രസ്യ യോഷിതി
അശ്വിനീകുമാരനിൽ, ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയിൽ, ഒരു വൈദ്യൻ ജനിച്ചു.
തേ ച ഗ്രാമ്യഗുണജ്ഞാശ്ച മന്ത്രൌഷധിപരായണാഃ
അവർ ഗ്രാമത്തിലെ ഗുണങ്ങൾ അറിയുന്നവരും, മന്ത്രങ്ങളിലും ഔഷധങ്ങളിലും ഭക്തിയുള്ളവരുമാണ്.
ശൌനക ഉവാച അഹോ കേനാവിവേകേന വീര്യ്യാധാനം ചകാര ഹ
ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: അയ്യോ, ഏത് വിവേകക്കുറവാണ് ഈ ബീജസങ്കല്പം നടത്താൻ കാരണം?
സൌതിരുവാച ദദര്ശ കാമുകഃ ശാന്തഃ പുഷ്പോദ്യാനേ ച നിര്ജനേ
സൗതി പറഞ്ഞു: ആ കാമനയുള്ളവൻ, ശാന്തയായ അവളെ ഒറ്റപ്പെട്ട പൂന്തോട്ടത്തിൽ കണ്ടു.
തയാ നിവാരിതോ യത്നാദ്ബലേന ബലവാന്സുരഃ
അവൾ മുഴുവൻ ശക്തിയോടെ എതിർത്തിട്ടും, ശക്തനായ ദേവൻ അവളെ അതിജീവിച്ചു.
ദ്രുതം തത്യാജ ഗര്ഭം സാ പുഷ്പോദ്യാനേ മനോഹരേ
അവൾ അതിവേഗം ആ മനോഹരമായ പൂന്തോട്ടത്തിൽ ശിശുവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
സപുത്രാ സ്വാമിനോ ഗേഹം ജഗാമ വ്രീഡിതാ സദാ
ലജ്ജയോടെ, അവൾ തന്റെ മകനുമായി എപ്പോഴും യജമാനന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
വിപ്രോ രോഷേണ തത്യാജ തം ച പുത്രം സ്വകാമിനീമ് 1.10.
കോപത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ മകനെയും പ്രിയപ്പെട്ടവളെയും ഉപേക്ഷിച്ചു.
പുത്രം ചികിത്സാശാസ്ത്രം ച പാഠയാമാസ യത്നതഃ
അവൻ തന്റെ മകനോട് ഔഷധശാസ്ത്രം അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ പഠിപ്പിച്ചു.
വിപ്രശ്ച വേതനാജ്യോതിര്ഗണനാച്ച നിരന്തരമ്
ബ്രാഹ്മണൻ നിരന്തരം വേതനം, ജ്യോതിഷം എന്നിവയുടെ കണക്കുകൂട്ടലിൽ മുഴുകി നിന്നു.
ലോഭീ വിപ്രശ്ച ശൂദ്രാണാമഗ്രേ ദാനം ഗൃഹീതവാന്
ലാഭലോലനായ ബ്രാഹ്മണൻ ശൂദ്രന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ദാനം സ്വീകരിച്ചു.
കശ്ചിത്പുമാന്ബ്രഹ്മയജ്ഞേ യജ്ഞകുണ്ഡാത്സമുത്ഥിതഃ
ബ്രഹ്മയജ്ഞത്തിൽ, യജ്ഞകുണ്ടിൽ നിന്ന് ഒരാൾ ഉദിച്ചുവന്നു.
പുരാണം പാഠയാമാസ തം ച ബ്രഹ്മാ കൃപാനിധിഃ
കൃപയുടെ നിധിയായ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെ, അവനോട് പുരാണം പഠിപ്പിച്ചു.
വൈശ്യായാം സൂതവീര്യ്യേണ പുമാനേകോ ബഭൂവ ഹ
വൈശ്യ സ്ത്രീയിൽ നിന്ന് സൂതന്റെ ശക്തിയാൽ ഒരാൾ ജനിച്ചു.
ഏവം തേ കഥിതഃ കിംചിത്പൃഥിവ്യാം ജാതിനിര്ണയ
ഭൂമിയിൽ ജന്മനിർണ്ണയം കുറച്ചു ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സബന്ധോ യേഷു യേഷാം യഃ സര്വജാതിഷു സര്വതഃ
എല്ലാ ജാതികളിലും, ആരാണ് ആരുമായി ബന്ധമുള്ളവൻ എന്നത് എല്ലായിടത്തും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
പിതാ താതസ്തു ജനകോ ജന്മദാതാ പ്രകീര്തിതഃ
പിതാവിനെ 'താത' എന്നും ജന്മം നൽകുന്നവൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു.