സുവ്രതാം ച സലക്ഷ്മീകാം താമുവാച കൃപാനിധിഃ
പുണ്യവതിയായും ഐശ്വര്യപൂർണ്ണയുമായ അവളോടു കരുണയുടെ നിധി സംസാരിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ഭുംക്ഷ്വ മദ്വരതഃ പുത്രി ഭവിഷ്യതി മദംശതഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മകളേ, എന്റെ വരം അനുഭവിക്കൂ; എന്റെ ഭാഗം ഉൾക്കൊണ്ട ഒരു മകൻ നിനക്കു ജനിക്കും.
പതിര്ഗുരുശ്ച ദേവാനാം മഹതാം ജ്ഞാനിനാം വരഃ
നിന്റെ ഭർത്താവ് ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവും മഹാന്മാരിലും ജ്ഞാനികളിലും ശ്രേഷ്ഠനുമാകും.
മദ്വരേണ ഭവേദ്യോ ഹി സ ച മദ്വരപുത്രകഃ
എന്റെ വരപ്രസാദത്താൽ അവൻ ഉണ്ടാകും; അവൻ എന്റെ വരപുത്രനാണ്.
വരജോ വീര്യ്യജശ്ചൈവ ക്ഷേത്രജഃ പാലകസ്തഥാ 2.59.
അവൻ വരത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ശക്തിയിൽ ജനിച്ചവനും, ക్షേത്രത്തിൽ ജനിച്ചവനും, രക്ഷകനുമാണ്.
ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാനാഥഃ സ്വലോകം ച ജഗാമ സഃ മൃത്യുഞ്ജയം മഹാജ്ഞാനം ശിവായ പ്രദദൌ പുരാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാധയുടെ നാഥൻ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി; മുമ്പ് മൃത്യുഞ്ജയ എന്ന മഹാജ്ഞാനം ശിവനു നൽകിയിരുന്നു.
ദിവ്യം വര്ഷത്രിലക്ഷം ച തപശ്ചക്രേ ഹിമാലയേ സ്വശക്തിം വിഷ്ണുമായാം ച സ്വാംശം വൈ വാഹനം വൃഷമ്
അവൻ തന്റെ ശക്തിയോടും വിഷ്ണുമായയോടും സ്വന്തം ഭാഗത്തോടും തന്റെ വാഹനം കാളയോടും കൂടി, ഹിമാലയത്തിൽ മൂന്നുലക്ഷം വർഷം ദിവ്യമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
സ്വശൂലം ച സ്വകവചം സ്വമന്ത്രം ദ്വാദശാക്ഷരമ് ശിവലോകേ ശിവാ സാ ച വിഷ്ണുമായാ ശിവപ്രിയാ
സ്വന്തം ത്രിശൂലവും കവചവും പന്ത്രണ്ടക്ഷര മന്ത്രവും ശിവലോകത്തിൽ ഉണ്ടായിരിന്നു; അവളാണ് ശിവപ്രിയയായ വിഷ്ണുമായ.
ശക്തിര്നാരായണസ്യേയം സാഽഽവിര്ഭൂതാ സനാതനീ
നാരായണന്റെ ഈ ശാശ്വതശക്തി അവിടെയെത്തി പ്രത്യക്ഷമായി.
ജഘാന ദൈത്യനികരം ദേവേഭ്യഃ പ്രദദൌ പദമ്
അവൾ അസുരസേനയെ സംഹരിച്ചു, ദേവന്മാർക്ക് സ്ഥാനവും മഹത്വവും നൽകി.
പിതൃയജ്ഞേ തനും ത്യക്ത്വാ യോഗാദ്വൈ സിദ്ധയോഗിനീ
പിതൃയജ്ഞത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് യോഗശക്തിയാൽ അവൾ ഒരു പരിപൂർണ്ണ യോഗിനിയായി.
കാലേന കൃഷ്ണതപസാ ശങ്കരം പ്രാപ സുന്ദരീ।। ശ്രീകൃഷ്ണോ ഹി ഗുരുഃ ശമ്ഭോഃ പരമാത്മാ പരാത്പരഃ
കാലക്രമേണ കൃഷ്ണഭക്തിയാൽ സുന്ദരി ശങ്കരനെ പ്രാപിച്ചു; ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ശംഭുവിന്റെ ഗുരുവും പരമാത്മാവും, എല്ലാത്തിനും അതീതനും.
കൃഷ്ണസ്യ വരപുത്രോഽയം സ്വയമേവ ബൃഹസ്പതിഃ
ഈ ബൃഹസ്പതി കൃഷ്ണന്റെ അനുഗ്രഹപുത്രനാണ്.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വമതിഗുഹ്യം പുരാതനമ്
ഇങ്ങനെ ഈ ഏറ്റവും രഹസ്യവും പുരാതനവുമായ കഥ മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതീർന്നു.
പാരംപരികമന്യം ച കഥയാമി നിശാമയ 2.59.
ഇനി മറ്റൊരു പാരമ്പര്യകഥ ഞാൻ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ശിഷ്യൌ ചാംഗിരസസ്തൌ ദ്വൌ ഗുരുപുത്രോഽഥവാ തതഃ
അവർ ഇരുവരും ആംഗിരസിന്റെ ശിഷ്യന്മാരോ അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുപുത്രന്മാരോ ആയിരുന്നു.
സ്വജ്ഞാനം സ്വം ച ഭഗവാന്വിസസ്മാര സ്വമോഹതഃ
ഭഗവാൻ തന്റെ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് സ്വന്തം ജ്ഞാനവും സ്വരൂപവും ഓർമ്മിച്ചു.
അതോ ഹേതോര്ഗുരുശ്ചൈവം മത്സുതസ്സ്യാച്ഛിവസ്യ സഃ
അതിനാൽ ഗുരു എന്നവൻ എന്റെയും ശിവന്റെയും പുത്രനായി.
ത്വം ഗച്ഛ തത്ര സന്നദ്ധഃ സദേവോ നര്മദാതടമ്
നീ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സജ്ജനായി നർമദാതീരത്തേക്ക് പോകൂ.
ഗുരുര്യയൌ ച കൈലാസം മഹേന്ദ്രോ നര്മദാതടമ്
ഗുരു കൈലാസത്തിലേക്കും മഹേന്ദ്രൻ നർമദാതീരത്തേക്കും പോയി.
നാരദ ഉവാച നിപീതം ച മഹാഖ്യാനം ത്വന്മുഖേന്ദുവിനിസൃതമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള വായിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയ മഹാകഥ ഞാൻ ആസ്വദിച്ചു.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി കിമുവാച ബൃഹസ്പതിഃ
ഇപ്പോൾ എനിക്ക് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്: ബൃഹസ്പതി എന്ത് പറഞ്ഞു?
ജഗത്കര്താ വിധാതാ ച കിം വാ തം പ്രത്യുവാച സഃ
ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവിനും നിയമാവകാശിയ്ക്കും അവൻ എന്ത് ഉത്തരം നൽകി?
നാരായണ ഉവാച പ്രണമ്യ തസ്ഥൌ പുരതോ ലജ്ജാവനതകന്ധരഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: വന്ദനം ചെയ്ത് ലജ്ജയോടെ കഴുത്ത് താഴ്ത്തി അവൻ മുന്നിൽ നിന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ഗുരുസുതം ശമ്ഭുരുദതിഷ്ഠത്കുശാസനാത്
ഗുരുപുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ ശംഭു കുശാസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
സ്വാസനേ വാസയിത്വാ വൈ പപ്രച്ഛ കുശലം വചഃ
സ്വന്തം ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി സ്നേഹപൂർവ്വം അവനോട് ചോദിച്ചു.
ശ്രീശങ്കര ഉവാച സാശ്രുനേത്രോ ലജ്ജിതശ്ച ഭ്രാതസ്തത്കാരണം വദ
ശ്രീശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരുമ് ലജ്ജയും ഉള്ള സഹോദരാ, ഇതിന് കാരണമെന്തെന്ന് പറയൂ.
കിം വാ തപസ്യാ ഹീനാ തേ സന്ധ്യാ ഹീനാഽഥവാ മുനേ
നിന്റെ തപസ്സിൽ കുറവോ, അല്ലെങ്കിൽ സന്ധ്യാവന്ദനത്തിൽ വീഴ്ചയോ ഉണ്ടോ, മഹർഷേ?
കിം വാ ഗുരൌ ഭക്തിഹീനോഽഭീഷ്ടദേവേഽഥവാ ഗുരൌ
നിന്റെ ഗുരുവിനോടോ ഇഷ്ടദൈവത്തോടോ ഭക്തി കുറവാണോ?
കിം വാഽതിഥിസ്തേ വിമുഖഃ കിം വാ പോഷ്യാ ബുഭുക്ഷിതാഃ 2.60.൧
നിന്റെ അതിഥി തിരിഞ്ഞുപോയോ, അല്ലെങ്കിൽ നീ പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ വിശപ്പോടെ ഇരിക്കുകയാണോ?