നാഭുക്തം ക്ഷീയതേ കര്മ്മ കല്പകോടിശതൈരപി
സ്വന്തം അനുഭവം കൂടാതെ കര്മം നശിക്കില്ല, കോടിക്കണക്കിന് കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും.
ജഗദ്ഗുരോഃ ശിവസ്യാപി ഗുരുപുത്രോ ബൃഹസ്പതിഃ
ലോകഗുരുവായ ശിവന്റെയും ഗുരുപുത്രൻ ബൃഹസ്പതിയാണ്.
സര്വേ സമൂഹാ ദേവാനാം സന്നദ്ധാശ്ച സവാഹനാഃ
എല്ലാ ദേവതകളും അവരുടെ വാഹനങ്ങളോടും ആയുധങ്ങളോടും കൂടി ഒത്തുചേർന്നു നിന്നു.
പശ്ചാദഹം ച യാസ്യാമി പുണ്യം തന്നര്മ്മദാതടമ്
പിന്നീട് ഞാനും ആ പുണ്യമായ നർമദാ നദിയുടെ തീരത്തേക്ക് പോകും.
മഹേന്ദ്ര ഉവാച മൃത്യുഞ്ജയസ്യ ശമ്ഭോശ്ച ഗുരുപുത്രോ ബൃഹസ്പതിഃ ।। 2.59.
മഹേന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: മൃത്യുഞ്ജയനായ ശംഭുവിന്റെ ഗുരുപുത്രൻ ബ്രഹസ്പതി ആകുന്നു.
അങ്ഗിരാസ്തവ പുത്രശ്ച തത്പുത്രശ്ച ബൃഹസ്പതിഃ
അംഗിരാസ് നിന്റെ മകനാണ്; അവന്റെ മകനാണ് ബ്രഹസ്പതി.
ബ്രഹ്മോവാച ഇമാം പുരാപ്രവൃത്തിം ച കഥയാമി നിശാമയ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഈ പുരാതനമായ സംഭവങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
മൃതവത്സാ കര്മ്മദോഷാദ്ഭാര്യ്യാ ചാങ്ഗിരസഃ പുരാ
ഒരു സമയത്ത്, കർമ്മത്തിൽ പിഴവുണ്ടായതുകൊണ്ട്, അങ്കിരാസിന്റെ ഭാര്യക്ക് മകനെ നഷ്ടമായി.
വ്രതം പുംസവനം നാമ വര്ഷമേകം ചകാര സാ
അവൾ ഒരു വർഷം പുംസവന എന്ന വ്രതം ആചരിച്ചു.
തദാഽഽഗത്യ ച ഗോലോകാത്പരമാത്മാ കൃപാമയഃ
അപ്പോൾ, അനന്ത കരുണയുള്ള പരമാത്മാവ് ഗോലോകത്തിൽ നിന്ന് അവിടെ എത്തി.
സുവ്രതാം ച സലക്ഷ്മീകാം താമുവാച കൃപാനിധിഃ
പുണ്യവതിയായും ഐശ്വര്യപൂർണ്ണയുമായ അവളോടു കരുണയുടെ നിധി സംസാരിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ഭുംക്ഷ്വ മദ്വരതഃ പുത്രി ഭവിഷ്യതി മദംശതഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മകളേ, എന്റെ വരം അനുഭവിക്കൂ; എന്റെ ഭാഗം ഉൾക്കൊണ്ട ഒരു മകൻ നിനക്കു ജനിക്കും.
പതിര്ഗുരുശ്ച ദേവാനാം മഹതാം ജ്ഞാനിനാം വരഃ
നിന്റെ ഭർത്താവ് ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവും മഹാന്മാരിലും ജ്ഞാനികളിലും ശ്രേഷ്ഠനുമാകും.
മദ്വരേണ ഭവേദ്യോ ഹി സ ച മദ്വരപുത്രകഃ
എന്റെ വരപ്രസാദത്താൽ അവൻ ഉണ്ടാകും; അവൻ എന്റെ വരപുത്രനാണ്.
വരജോ വീര്യ്യജശ്ചൈവ ക്ഷേത്രജഃ പാലകസ്തഥാ 2.59.
അവൻ വരത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ശക്തിയിൽ ജനിച്ചവനും, ക్షേത്രത്തിൽ ജനിച്ചവനും, രക്ഷകനുമാണ്.
ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാനാഥഃ സ്വലോകം ച ജഗാമ സഃ മൃത്യുഞ്ജയം മഹാജ്ഞാനം ശിവായ പ്രദദൌ പുരാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാധയുടെ നാഥൻ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി; മുമ്പ് മൃത്യുഞ്ജയ എന്ന മഹാജ്ഞാനം ശിവനു നൽകിയിരുന്നു.
ദിവ്യം വര്ഷത്രിലക്ഷം ച തപശ്ചക്രേ ഹിമാലയേ സ്വശക്തിം വിഷ്ണുമായാം ച സ്വാംശം വൈ വാഹനം വൃഷമ്
അവൻ തന്റെ ശക്തിയോടും വിഷ്ണുമായയോടും സ്വന്തം ഭാഗത്തോടും തന്റെ വാഹനം കാളയോടും കൂടി, ഹിമാലയത്തിൽ മൂന്നുലക്ഷം വർഷം ദിവ്യമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
സ്വശൂലം ച സ്വകവചം സ്വമന്ത്രം ദ്വാദശാക്ഷരമ് ശിവലോകേ ശിവാ സാ ച വിഷ്ണുമായാ ശിവപ്രിയാ
സ്വന്തം ത്രിശൂലവും കവചവും പന്ത്രണ്ടക്ഷര മന്ത്രവും ശിവലോകത്തിൽ ഉണ്ടായിരിന്നു; അവളാണ് ശിവപ്രിയയായ വിഷ്ണുമായ.
ശക്തിര്നാരായണസ്യേയം സാഽഽവിര്ഭൂതാ സനാതനീ
നാരായണന്റെ ഈ ശാശ്വതശക്തി അവിടെയെത്തി പ്രത്യക്ഷമായി.
ജഘാന ദൈത്യനികരം ദേവേഭ്യഃ പ്രദദൌ പദമ്
അവൾ അസുരസേനയെ സംഹരിച്ചു, ദേവന്മാർക്ക് സ്ഥാനവും മഹത്വവും നൽകി.
പിതൃയജ്ഞേ തനും ത്യക്ത്വാ യോഗാദ്വൈ സിദ്ധയോഗിനീ
പിതൃയജ്ഞത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് യോഗശക്തിയാൽ അവൾ ഒരു പരിപൂർണ്ണ യോഗിനിയായി.
കാലേന കൃഷ്ണതപസാ ശങ്കരം പ്രാപ സുന്ദരീ।। ശ്രീകൃഷ്ണോ ഹി ഗുരുഃ ശമ്ഭോഃ പരമാത്മാ പരാത്പരഃ
കാലക്രമേണ കൃഷ്ണഭക്തിയാൽ സുന്ദരി ശങ്കരനെ പ്രാപിച്ചു; ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് ശംഭുവിന്റെ ഗുരുവും പരമാത്മാവും, എല്ലാത്തിനും അതീതനും.
കൃഷ്ണസ്യ വരപുത്രോഽയം സ്വയമേവ ബൃഹസ്പതിഃ
ഈ ബൃഹസ്പതി കൃഷ്ണന്റെ അനുഗ്രഹപുത്രനാണ്.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വമതിഗുഹ്യം പുരാതനമ്
ഇങ്ങനെ ഈ ഏറ്റവും രഹസ്യവും പുരാതനവുമായ കഥ മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതീർന്നു.
പാരംപരികമന്യം ച കഥയാമി നിശാമയ 2.59.
ഇനി മറ്റൊരു പാരമ്പര്യകഥ ഞാൻ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ശിഷ്യൌ ചാംഗിരസസ്തൌ ദ്വൌ ഗുരുപുത്രോഽഥവാ തതഃ
അവർ ഇരുവരും ആംഗിരസിന്റെ ശിഷ്യന്മാരോ അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുപുത്രന്മാരോ ആയിരുന്നു.
സ്വജ്ഞാനം സ്വം ച ഭഗവാന്വിസസ്മാര സ്വമോഹതഃ
ഭഗവാൻ തന്റെ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് സ്വന്തം ജ്ഞാനവും സ്വരൂപവും ഓർമ്മിച്ചു.
അതോ ഹേതോര്ഗുരുശ്ചൈവം മത്സുതസ്സ്യാച്ഛിവസ്യ സഃ
അതിനാൽ ഗുരു എന്നവൻ എന്റെയും ശിവന്റെയും പുത്രനായി.
ത്വം ഗച്ഛ തത്ര സന്നദ്ധഃ സദേവോ നര്മദാതടമ്
നീ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സജ്ജനായി നർമദാതീരത്തേക്ക് പോകൂ.
ഗുരുര്യയൌ ച കൈലാസം മഹേന്ദ്രോ നര്മദാതടമ്
ഗുരു കൈലാസത്തിലേക്കും മഹേന്ദ്രൻ നർമദാതീരത്തേക്കും പോയി.