സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷായാം നിത്യം വൈ സത്യരക്ഷണേ
എല്ലാ യാഗങ്ങളിൽ ദീക്ഷയേറ്റും എപ്പോഴും സത്യം പാലിച്ചും ലഭിക്കുന്ന ഫലം,
പാഠേ ചതുര്ണാം വേദാനാം യത്ഫലം ച ലഭേന്നരഃ
നാലു വേദങ്ങളും പാരായണം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഫലവും,
രാജദ്വാരേ ശ്മശാനേ ച സിംഹവ്യാഘ്രാന്വിതേ വനേ
രാജധാനിയുടെ വാതിലിൽ, ശ്മശാനത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സിംഹവും കടുവയും നിറഞ്ഞ കാടിൽ,
കാരാഗാരേ വിപദ്ഗ്രസ്തേ ഘോരേ ച ദൃഢബന്ധനേ
ശിക്ഷാലയത്തിൽ, വലിയ ദുരിതത്തിൽ, ഭയാനകമായ കട്ടിയുള്ള ബന്ധനത്തിൽ,
ഇത്യേതത്കഥിതം ദുര്ഗേ തവൈവേദം മഹേശ്വരി
ഇങ്ങനെ, ദുർഗ്ഗേ, മഹേശ്വരി, ഈ രഹസ്യം നിന്നുവേണ്ടി ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച പുലകാങ്കിതസര്വാങ്ഗഃ സാശ്രുനേത്രോ ബഭൂവ സഃ
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ രോമാഞ്ചം കൊണ്ടു; കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു.
ന കൃഷ്ണസദൃശോ ദേവോ ന ഗങ്ഗാസദൃശീ സരിത്
കൃഷ്ണനോട് തുല്യമായ ദേവൻ ഇല്ല, ഗംഗയെപ്പോലെ മഹത്തായ നദിയും ഇല്ല.
പരമാണോഃ പരം സൂക്ഷ്മം മഹാവിഷ്ണോഃ പരോ മഹാന്
അണുവിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും മഹാവിഷ്ണുവിനേക്കാൾ മഹത്തായതുമാണ്.
യഥാ ന വൈഷ്ണവാജ്ജ്ഞാനീ യോഗീന്ദ്രഃ ശങ്കരാത്പരഃ 2.56.
വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ജ്ഞാനിയിൽ ആരും ശ്രേഷ്ഠനല്ല, യോഗിമാരിൽ ശങ്കരനേക്കാൾ വലിയവനും ഇല്ല.
സ്വപ്നേ ജാഗരണേ ശശ്വത്കൃഷ്ണധ്യാനരതഃ ശിവഃ
സ്വപ്നത്തിലും ജാഗരണത്തിലും ശിവൻ എപ്പോഴും കൃഷ്ണനെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
യഥാ ശമ്ഭുര്വൈഷ്ണവേഷു യഥാ ദേവേഷു മാധവഃ
വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ശംഭുവിനെയും ദേവന്മാരിൽ മാധവനെയും പോലെ.
ശിശബ്ദോ മങ്ഗലാര്ഥശ്ച വകാരോ ദാതൃവാചകഃ
'ശി' എന്ന അക്ഷരം മംഗളത്തിന്റെ അർത്ഥവും 'വ' ദാനത്തിന്റെ അർത്ഥവുമാണ്.
നരാണാം സന്തതം വിശ്വേ ശം കല്യാണം കരോതി യഃ
ലോകത്തിലെ എല്ലാവർക്കും എപ്പോഴും ക്ഷേമവും മംഗളവും നൽകുന്നവൻ.
ബ്രഹ്മാദീനാം സുരാണാം ച മുനീനാം വേദവാദിനാമ്
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരിലും, മുനിമാരിലും, വേദജ്ഞന്മാരിലും.
മഹതീ പൂജിതാ വിശ്വേ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
ലോകമെമ്പാടുമുള്ളവർ ആരാധിക്കുന്ന മഹത്തായ മൂലപ്രകൃതിയാണ് ഈശ്വരി.
വിശ്വസ്ഥാനാം ച സര്വേഷാം മഹതാമീശ്വരഃ സ്വയമ്
ലോകത്തെ നിലനിർത്തുന്നവരും മഹത്തായവരുമായ എല്ലാവർക്കും സ്വയം ഈശ്വരനാണ്.
ഹേ ബ്രഹ്മപുത്ര ധന്യോഽസി യദ്ഗുരുശ്ച മഹേശ്വരഃ
ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രാ, മഹേശ്വരൻ ഗുരുവായതുകൊണ്ട് നീ ഭാഗ്യവാനാണ്.
നാരദ ഉവാച അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി ദുര്ഗോപാഖ്യാനമുത്തമമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദുർഗ്ഗയുടെ ഉത്തമമായ കഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദുര്ഗാ നാരായണീശാനാ വിഷ്ണുമായാ ശിവാ സതീ
ദുർഗ്ഗ, നാരായണി, ഈശാനി, വിഷ്ണുമായ, ശിവ, സതി.
അമ്ബികാ വൈഷ്ണവീ ഗൌരീ പാര്വതീ ച സനാതനീ
അംബിക, വൈഷ്ണവി, ഗൗരി, പാർവതി, ശാശ്വതിയായവൾ.
അര്ഥം ഷോഡശനാമ്നാം ച സര്വേഷാമീപ്സിതം വരമ്
ഈ പതിനാറു പേരുകളുടെ അർത്ഥവും എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരവും.
കേന വാ പൂജിതാ സാഽഽദൌ ദ്വിതീയേ കേന വാ പുരാ
ആദിയിൽ ആരാണ് അവളെ ആരാധിച്ചത്, പിന്നീടും പുരാതനകാലത്തും ആരാണ് ആരാധിച്ചത്?
നാരായണ ഉവാച ജ്ഞാത്വാ പുനഃ പൃച്ഛസി ത്വം കഥയാമി യഥാഗമമ്
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: നീ അറിയുമ്പോഴും വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു; ആചാരപ്രകാരം ഞാൻ പറയാം.
ദുര്ഗോ ദൈത്യേ മഹാവിഘ്നേ ഭവബന്ധേ ച കര്മ്മണി
ദുർഗ്ഗൻ ദാനവനിലും, വലിയ തടസ്സത്തിലും, ഭവബന്ധനത്തിലും പ്രവർത്തിയിലും ഉണ്ട്.
മഹാഭയേഽതിരോഗേ ചാപ്യാശബ്ദോ ഹന്തൃവാചകഃ
വലിയ ഭയത്തിലും കടുത്ത രോഗത്തിലും 'ആ' എന്ന ശബ്ദം നാശം വരുത്തുന്നവളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യശസാ തേജസാ രൂപൈര്നാരായണസമാ ഗുണൈഃ
പേരിലും തേജസ്സിലും രൂപങ്ങളിലും ഗുണങ്ങളിലും, അവൾ നാരായണനോടു സമമാണ്.
ഈശാനഃ സര്വസിദ്ധ്യര്ഥേ ചാശബ്ദോ ദാതൃവാചകഃ 2.57.
സകല സിദ്ധികൾക്കായി ഈശാനൻ, 'ആ' എന്ന ശബ്ദം ദാനത്തിനുള്ളത് എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു.
സൃഷ്ടാ മായാ പുരാ സൃഷ്ടൌ വിഷ്ണുനാ പരമാത്മനാ
സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ വിഷ്ണു എന്ന പരമാത്മാവ് മായയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ശിവേ കല്യാണരൂപാ ച ശിവദാ ച ശിവപ്രിയാ
ശിവനിൽ അവൾ മംഗളരൂപിണിയും, മംഗളം നൽകുന്നവളും, ശിവന്റെ പ്രിയയുമാണ്.
സദ്ബുദ്ധ്യധിഷ്ഠാതൃദേവീ വിദ്യമാനാ യുഗേ യുഗേ
നല്ല ബുദ്ധിക്ക് അധിഷ്ഠാനമായ ദേവി, ഓരോ യുഗത്തിലും നിലനിൽക്കുന്നു.