നാഡീജംഘോ ബകശ്ചൈവ സര്വേ നഷ്ടാശ്ച തത്ര വൈ
നാടിജംഘനും ബകനും അവിടെയുള്ളവരെല്ലാം നശിച്ചു.
ബ്രഹ്മലോകം യയുഃ സര്വേ ബ്രഹ്മപുത്രാദയസ്തഥാ
ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരും മറ്റുള്ളവരും എല്ലാവരും ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി.
ഏവം ശതാബ്ദപര്യ്യന്തം പരമായുഃ പ്രജാപതേഃ
ഇങ്ങനെ, പ്രജാപതിയുടെ പരമായുസ്സ് നൂറുവർഷം വരെ നീളുന്നു.
ദേവമാതാ ച സാവിത്രീ വേദാ ധര്മ്മാദയസ്തഥാ 2.54.
ദേവമാതാവായ സാവിത്രിയും, വേദങ്ങളും, ധർമ്മം മുതലായവയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
നാരായണേ പ്രലീനാശ്ച വിശ്വസ്ഥാ വൈഷ്ണവാസ്തഥാ
ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവരും, വൈഷ്ണവന്മാരും, എല്ലാം നാരായണനിൽ ലയിക്കുന്നു.
മൃത്യുഞ്ജയേ മഹാദേവേ പ്രലീനഃ സ തമോ ഗുണഃ
മഹാദേവനായ മൃത്യുഞ്ജയനിൽ, അന്ധകാരഗുണം ലയിക്കുന്നു.
നാരായണസ്യ ശമ്ഭോശ്ച മഹാവിഷ്ണോശ്ച നിശ്ചിതമ്
നാരായണനും ശംഭുവും മഹാവിഷ്ണുവും ഒരാളാണ് എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
കൃഷ്ണോ നിമേഷരഹിതോ നിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേ പരഃ
കൃഷ്ണൻ കണ്ണടയ്ക്കലിനപ്പുറവും, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമാണ്.
നിര്ഗുണസ്യ ച നിത്യസ്യ ചാദ്യന്തരഹിതസ്യ ച
ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും, ശാശ്വതനും, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തവനും ആയവന്റെ,
ഷഷ്ടിദണ്ഡാത്മികാസ്തസ്യാ വാസരശ്ച പ്രകീര്ത്തിതഃ
അവളുടെ ഒരു ദിവസം അറുപത് ദണ്ഡങ്ങൾ ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഏവം ഗതേ ശതാബ്ദേ ച ശ്രീകൃഷ്ണേ പ്രകൃതേര്ലയഃ
ഇങ്ങനെ നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ പ്രകൃതിയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു.
സര്വാന്സംഹൃത്യ സാ ചൈകാ മഹാവിഷ്ണോഃ പ്രസൂശ്ച യാ
എല്ലാം പിൻവലിച്ച ശേഷം, അവൾ മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു; അവളാണ് മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ഉത്ഭവം.
ബുദ്ധ്യധിഷ്ഠാതൃദേവീ ച ശ്രീകൃഷ്ണസ്യൈവ നിര്ഗുണാമ് 2.54.
ബുദ്ധിക്ക് അധിഷ്ഠാനമായ ദേവിയും, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത ദേവിയുമാണ്.
പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവീം ച പ്രേമ്ണാ പ്രാണാധികാം വരാമ്
ശ്വാസത്തിന് അധിഷ്ഠാനമായ ദേവി, പ്രാണത്തേക്കാൾ പ്രിയയും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്.
നാരായണശ്ച ശമ്ഭുശ്ച സംഹൃത്യ സ്വഗണാന്ബഹൂന്
നാരായണനും ശംഭുവും, അവരുടെ അനേകം അനുചിതരെ പിൻവലിച്ചു.
ഗോപാ ഗോപ്യശ്ച ഗാവശ്ച സവത്സാശ്ച നരാധിപ । മഹാവിഷ്ണൌ വിലീനാശ്ച തേ സര്വേ ക്ഷുദ്രവിഷ്ണവഃ
ഗോപന്മാർ, ഗോപികൾ, പശുക്കൾ, കിടാക്കൾ, രാജാവേ, ആ ചെറു വിഷ്ണുമാർ എല്ലാവരും മഹാവിഷ്ണുവിൽ ലയിക്കുന്നു.
പ്രകൃതിര്യോഗനിദ്രാ ച ശ്രീകൃഷ്ണനയനദ്വയേ
പ്രകൃതിയും യോഗനിദ്രയും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഇരുവശ കണ്ണുകളിലുണ്ട്.
പ്രകൃതേര്വാസരോ യാവന്മിതഃ കാലഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ
പ്രകൃതിയുടെ ദിവസത്തിന്റെ അളവാക്കിയ കാലം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അമൂല്യ രത്നതല്പേ ച വഹ്നിശുദ്ധാംശുകാര്ചിതേ
അമൂല്യമായ രത്നപ്പടുക്കയിൽ, അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്,
പുനഃ പ്രജാഗരേ തസ്യ സര്വസൃഷ്ടിര്ഭവേത്പുനഃ
അവൻ വീണ്ടും ഉണർന്നാൽ, സകല സൃഷ്ടിയും വീണ്ടും ഉണ്ടാകും.
തദ്വന്ദനം തത്സ്മരണം തസ്യ ധ്യാനം തദര്ചനമ് 2.54.
അവന്റെ സ്തുതി, അവനെ ഓർക്കൽ, അവനിൽ ധ്യാനം, അവനു അർപ്പണം.
ഏതത്തേ കഥിതം സര്വം യദ്യന്മൃത്യുഞ്ജയാച്ഛ്രുതമ്
മൃത്യുഞ്ജയനിൽ നിന്ന് കേട്ടതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
സുയജ്ഞ ഉവാച ബ്രഹ്മണോഽന്തേ വിലീനശ്ച സത്ത്വം മൃത്യുഞ്ജയേ ശിവേ
സുയജ്ഞൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം സത്വഗുണം മൃത്യുഞ്ജയനായ ശിവനിൽ ലയിക്കുന്നു.
ശിവോ ലീനോ നിര്ഗുണേ ച ശ്രീകൃഷ്ണേ പ്രാകൃതേ ലയേ
ശിവൻ ഗുണരഹിതനായ ശ്രീകൃഷ്ണനിൽ പ്രകൃതിയുടെ ലയസമയത്ത് ലയിക്കുന്നു.
കഥം പ്രസൂര്മഹാവിഷ്ണോര്മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ആധാരമായ ആദിപ്രകൃതിയായ ഈശ്വരിയെങ്ങനെയാണ് ജനിക്കുന്നത്?
സുതപാ ഉവാച സംഹര്ത്രീ സര്വലോകാനാം ബ്രഹ്മാദീനാം നരാധിപ
സുതപൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ബ്രഹ്മാദിമുതലായ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും പിൻവലിക്കുന്നവളാണ് അവൾ.
കതിധാ മൃത്യുകന്യാനാം ബ്രഹ്മണാം കോടിശോ ലയേ ।। കാലേന ലീനഃ ശമ്ഭുശ്ച സത്ത്വരൂപേ ച നിര്ഗുണേ
എത്രയോ ബ്രഹ്മാക്കളുടെ ലയകാലങ്ങളിൽ എത്രപ്രാവശ്യം മൃത്യുവിന്റെ പുത്രിമാർ ഉദിക്കുന്നു? കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ ശംഭു സത്വരൂപത്തിലും ഗുണരഹിതനായി ലയിക്കുന്നു.
മൃത്യുകന്യാ ജിതാ ശശ്വച്ഛിവേന ഗുരുണാ മമ
എന്റെ ഗുരുവായ ശിവൻ എപ്പോഴും മൃത്യുപുത്രിയെ ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശമ്ഭുര്നാരായണസ്യൈവ പ്രകൃതേശ്ച നരാധിപ
ശംഭു നാരായണന്റെയും പ്രകൃതിയുടെയും ഭാഗമാണ്, രാജാവേ.
സ്വയം പുമാന്നിര്ഗുണശ്ച കാലേന സഗുണഃ സ്വയമ്
അവൻ തന്നെയാണ് ഗുണരഹിതനായ പുരുഷൻ; കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ അവൻ തന്നെയാണ് ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയവൻ.