ന പുനര്ഭവനം തസ്യ ബ്രഹ്മപുത്ര ഭവേ ഭവേത്
ബ്രഹ്മയുടെ പുത്രനായവനേ, അവനു പുനർജന്മം യാതൊരു ജന്മത്തിലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്തേ മഹാപുരാണേ ദ്വിതീയേ പ്രകൃതിഖണ്ഡേ നാരദനാരായണസംവാദേ സുരഭ്യുപാഖ്യാനേ തദുത്പത്തി തത്പൂജാദികഥനം നാമ സപ്തചത്വാരിംശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർതത്തിൽ, പ്രകൃതിഖണ്ഡത്തിലെ നാരദനും നാരായണനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, സുരഭിയുടെ കഥയും അവളുടെ ഉത്ഭവവും പൂജാദികളും വിവരിക്കുന്ന നാല്പത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച നാരായണാംശ ഭഗവന്ബ്രൂഹി നാരായണീം കഥാമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നാരായണന്റെ അംശമായ ഭഗവാനേ, ദയവായി നാരായണിയുടെ കഥ പറയൂ.
ശ്രുതം സുരഭ്യുപാഖ്യാനമതീവ സുമനോഹരമ്
സുരഭിയുടെ അതിമനോഹരമായ കഥ ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി രാധികാഖ്യാനമുത്തമമ്
ഇപ്പോൾ രാധികയുടെ ഉത്തമമായ കഥ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച സിദ്ധേശം സിദ്ധിദം സര്വസ്വരൂപം ശംകരം പരമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: സിദ്ധികളുടെ നാഥനും സിദ്ധി നൽകുന്നവനും എല്ലാറ്റിന്റെയും രൂപവും പരമശിവനാണ്.
പ്രഫുല്ലവദനം പ്രീതം സസ്മിതം മുനിഭിഃ സ്തുതമ്
പുഷ്പം പോലെ വിരിഞ്ഞ മുഖവും സന്തോഷവും പുഞ്ചിരിയും കൊണ്ട്, മുനികൾ വാഴ്ത്തുന്നവൻ.
രാസോത്സവരസാഖ്യാനം രാസമണ്ഡലവര്ണനമ്
രാസോത്സവത്തിന്റെ കഥയും രാസമണ്ഡലത്തിന്റെ വിവരണവും.
പപ്രച്ഛ പാര്വതീ സ്ഫീതാ സസ്മിതാ പ്രാണവല്ലഭമ് ।। സ്തവനം കുര്വതീ ഭീതാ പ്രാണേശേന പ്രസാദിതാ
പാർവതി, പുഷ്ടിയോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ, ജീവന്റെ പ്രിയനോട് ഭയത്തോടെ സ്തുതി ചൊല്ലി ചോദിച്ചു; ജീവന്റെ നാഥൻ അവളെ സന്തോഷപ്പെടുത്തി.
പ്രോവാച തം മഹാദേവം മഹാദേവീ സുരേശ്വരീ
ദേവികളുടെ രാജ്ഞിയായ മഹാദേവി മഹാദേവനോട് സംസാരിച്ചു.
ശ്രീപാര്വത്യുവാച പാഞ്ചരാത്രാദികം നീതിശാസ്ത്രയോഗം ച യോഗിനാമ്
ശ്രീപാർവതി പറഞ്ഞു: പാഞ്ചരാത്രം തുടങ്ങിയവയും യോഗികൾക്കുള്ള നയശാസ്ത്രയോഗവും,
സിദ്ധാനാം സിദ്ധിശാസ്ത്രം ച നാനാതന്ത്രം മനോഹരമ് 2.48.
സിദ്ധന്മാർക്കുള്ള സിദ്ധിശാസ്ത്രവും വിവിധ മനോഹരമായ തന്ത്രങ്ങളും,
ശ്രുതൌ ശ്രുതം പ്രശസ്തം ച രാധായാശ്ച സമാസതഃ
വേദങ്ങളിൽ രാധയുടെ പ്രശംസിതമായ കഥ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ആഗമാഖ്യാനകാലേ ച ഭവതാ സ്വീകൃതം പുരാ
ആഗമങ്ങളുടെ കഥ പറയുമ്പോൾ, അതു മുമ്പ് നിങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിരുന്നു.
തദുത്പതിം ച തദ്ധ്യാനം നാമ്നോ മാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
അവളുടെ ഉത്ഭവം, അവളെ ധ്യാനിക്കുന്ന വിധി, അവളുടെ നാമത്തിന്റെ പരമമായ മഹത്വം.
ആരാധനവിധാനം ച പൂജാപദ്ധതിമീപ്സിതാമ്
അവളെ ആരാധിക്കുന്ന വിധിയും, ആഗ്രഹിക്കുന്ന പൂജാപദ്ധതിയും,
കഥം ന കഥിതം പൂര്വമാഗമാഖ്യാനകാലതഃ
ആഗമങ്ങളുടെ കഥ പറയുമ്പോൾ ഇത് മുമ്പ് പറയാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
പഞ്ചവക്ത്രശ്ച ഭഗവാഞ്ഛുഷ്കകണ്ഠോഷ്ഠതാലുകഃ
അഞ്ചുമുഖങ്ങളുള്ള ഭഗവാൻ, ഉണങ്ങിയ കണ്ഠവും അധരവും താലുവും ഉള്ളവൻ.
സസ്മാര കൃഷ്ണം ധ്യാനേനാഭീഷ്ടദേവം കൃപാനിധിമ്
അവൾ തന്റെ ഇഷ്ടദൈവമായ കൃഷ്ണനെ, കരുണയുടെ സമുദ്രമായവനെ, ധ്യാനത്തിലൂടെ ഓർമ്മിച്ചു.
നിഷിദ്ധോഽഹം ഭഗവതാ കൃഷ്ണേന പരമാത്മനാ
എനിക്ക് കൃപാനിധിയായ കൃഷ്ണൻ, പരമാത്മാവ്, വിലക്കി കല്പിച്ചു.
മദര്ദ്ധാംഗസ്വരൂപാ ത്വം ന മദ്ഭിന്നാ സ്വരൂപതഃ 2.48.
നീ എന്റെ അർദ്ധശരീരമായ രൂപം തന്നെയാണ്; സ്വഭാവത്തിൽ നീ എന്നിൽ നിന്ന് വേറെയല്ല.
മദിഷ്ടദേവകാന്തായാ രാധായാശ്ചരിതം സതി
എന്റെ ഇഷ്ടദേവനായവന്റെ പ്രിയയായ രാധയുടെ പ്രവർത്തികൾ സത്യമായവയാണ്.
ജാനാമി തദഹം ദുര്ഗേ സര്വം പൂര്വാപരം വരമ്
ദുർഗേ, അതെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു, മുമ്പും പിന്നെയും എല്ലാം, അതിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായതും.
ന തത്സനത്കുമാരശ്ച ന ച ധര്മഃ സനാതനഃ
അത് സനത്കുമാരനും ശാശ്വതമായ ധർമ്മവും അറിയുന്നില്ല.
മത്തോ ബലവതീ ത്വം ച പ്രാണാംസ്ത്യക്തും സമുദ്യതാ
ദുർഗേ, നീ എന്നേക്കാൾ ശക്തിയുള്ളവളാണ്, ജീവൻ വിട്ട് കൊടുക്കാൻ പോലും തയാറാണ്.
ശൃണു ദുര്ഗേ പ്രവക്ഷ്യാമി രഹസ്യം പരമാദ്ഭുതമ്
ദുർഗേ, കേൾക്കു, ഞാൻ നിന്നോട് അത്ഭുതകരമായ ഒരു രഹസ്യം പറയും.
പുരാ വൃന്ദാവനേ രമ്യേ ഗോലോകേ രാസമണ്ഡലേ
പണ്ടെ, മനോഹരമായ വൃന്ദാവനത്തിൽ, ഗോലോകത്തിൽ, രാസമണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ—
രത്നസിംഹാസനേ രമ്യേ തസ്ഥൌ തത്ര ജഗത്പതിഃ
അവിടെ, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സിംഹാസനത്തിൽ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ ഇരുന്നു.
രിരംസോസ്തസ്യ ജഗതാം പത്യുസ്തന്മല്ലികാവനേ
ലോകങ്ങളുടെ അധിപൻ ആ മല്ലികാവനത്തിൽ ആസ്വദിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദുര്ഗേ ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ സഃ
അപ്പോൾ, ദുർഗേ, അവൻ രണ്ടു രൂപം ധരിച്ചു.