ന ചേദ്ദദാസി ജാമാതര്മമ ജാമാതരം വിധുമ്
എന്റെ മരുമകനായി ചന്ദ്രനേ നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ,
ദക്ഷസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ തമുവാച കൃപാനിധിഃ 1.9.
ദക്ഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കരുണാനിധി അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ശിവ ഉവാച നാഹം ദാതും സമര്ഥശ്ച ചന്ദ്രം ച ശരണാഗതമ്
ശിവൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ അഭയം തേടിയ ചന്ദ്രനെ ഞാൻ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ കഴിയില്ല.
ശിവസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ദക്ഷസ്തം ശപ്തുമുദ്യതഃ
ശിവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദക്ഷൻ അവനെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ കൃഷ്ണോ വൃദ്ധബ്രാഹ്മണരൂപധൃക്
അത്തവണ കൃഷ്ണൻ വൃദ്ധബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദത്ത്വാ ശുഭാശിഷം തൌ സ ബ്രഹ്മജ്യോതിഃ സനാതനഃ
ആ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം ഇരുവർക്കും ശുഭാശംസകൾ നൽകി പ്രകാശിച്ചു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ആത്മാനം രക്ഷ ദക്ഷായ ദേഹി ചന്ദ്രം സുരേശ്വര
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ദക്ഷാ, നീ നിന്നെ രക്ഷിക്കൂ; ചന്ദ്രനെ ദേവന്മാരുടെ അധിപന് നൽകൂ.
തപസ്വിനാം വരഃ ശാന്തസ്ത്വമേവം വൈഷ്ണവാഗ്രണീഃ
നീ തപസ്സുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ശാന്തനും വൈഷ്ണവന്മാരിൽ പ്രധാനനും ആണു.
ദക്ഷഃ ക്രോധീ ച ദുര്ദ്ധര്ഷസ്തേജസ്വീ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ
ദക്ഷൻ കോപമുള്ളവനും അതിജീവിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനും പ്രകാശമുള്ളവനും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനുമാണ്.
നാരായണവചഃ ശ്രുത്വാ ഹസിത്വാ ശങ്കരഃ സ്വയമ്
നാരായണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശങ്കരൻ സ്വയം ചിരിച്ചു.
ശങ്കര ഉവാച പ്രാണാംശ്ച ന സമര്ഥോഽഹം പ്രദാതും ശരണാഗതമ്
ശങ്കരൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ അഭയം തേടിയവന്റെ ജീവൻ ഞാൻ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ കഴിയില്ല.
യോ ദദാതി ഭയേനൈവ പ്രപന്നം ശരണാഗതമ് 1.9.
ഭയത്താൽ അഭയം തേടിയവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ—
സര്വം ത്യക്തും സമര്ഥോഽഹം ന സ്വധര്മം ജഗത്പ്രഭോ
ലോകാധിപതേ, ഞാൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും, എന്റെ ധർമ്മം മാത്രം ഞാൻ വിട്ടുകൊടുക്കില്ല.
യശ്ച ധര്മം സദാ രക്ഷേദ്ധര്മസ്തം പരിരക്ഷതി
യാരോ എപ്പോഴും ധർമ്മത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുമോ, ധർമ്മം അവനെ തന്നെ സംരക്ഷിക്കും.
ത്വം സര്വമാതാ സ്രഷ്ടാ ച ഹന്താ ച പരിണാമതഃ
നീ എല്ലാം മാതാവും സ്രഷ്ടാവും രൂപാന്തരത്തിൽ സംഹാരകനുമാണ്.
ശങ്കരസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്സര്വഭാവവിത്
ശങ്കരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സർവ്വഭാവങ്ങളെ അറിയുന്ന ഭഗവാൻ—
പ്രതസ്ഥാവര്ദ്ധചന്ദ്രശ്ച നിര്വ്യാധിഃ ശിവശേഖരേ
വളരുന്ന രോഗമില്ലാത്ത ചന്ദ്രൻ ശിവന്റെ ജടയിൽ അലങ്കരിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
യക്ഷ്മഗ്രസ്തം ച തം ദൃഷ്ട്വാ ദക്ഷസ്തുഷ്ടാവ മാധവമ്
ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ച ചന്ദ്രനെ കണ്ട ദക്ഷൻ മാധവനെ സ്തുതിച്ചു.
കൃഷ്ണസ്തേഭ്യോ വരം ദത്ത്വാ ജഗാമ സ്വാലയം ദ്വിജ
കൃഷ്ണൻ അവർക്കു വരം നൽകി തന്റെ സ്വഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ദ്വിജൻ.
ചന്ദ്രസ്താശ്ച പരിപ്രാപ്യ വിജഹാര ദിവാനിശമ്
ചന്ദ്രൻ അവരെ വീണ്ടും പ്രാപിച്ച് പകലും രാത്രിയും ആനന്ദിച്ചു.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം കിഞ്ചിത്സൃഷ്ടിക്രമം മുനേ
മുനിവരേ, സൃഷ്ടിയുടെ ക്രമം മുഴുവനും ഇതുവരെ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.
സൌതിരുവാച ക്രതോരപി ക്രിയാ ഭാര്യ്യാ വാലഖില്യാനസൂയത
സൗതി പറഞ്ഞു: യാഗങ്ങളിൽ ഭാര്യയുടെ പങ്ക് അനിവാര്യമാണ്; വാലഖില്യർ അങ്ങനെ ജനിച്ചു.
ത്രയഃ പുത്രാശ്ചാങ്ഗിരസോ ബഭൂവുര്മുനിസത്തമാഃ
അംഗിരസിന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
വസിഷ്ഠസ്യ സുതഃ ശക്തിഃ ശക്തേഃ പുത്രഃ പരാശരഃ
വസിഷ്ഠന്റെ മകനാണ് ശക്തി; ശക്തിയുടെ മകനാണ് പരാശരൻ.
വ്യാസപുത്രഃ ശിവാംശശ്ച ശുകശ്ച ജ്ഞാനിനാം വരഃ
വ്യാസന്റെ മകനും ശിവന്റെ അംശവുമാണ് ശുകൻ; ജ്ഞാനികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ.
ശൌനക ഉവാച ന ബുദ്ധം വചനം കിംചിദ്ധനേശോത്പത്തിപൂര്വകമ്
ശൗണകൻ പറഞ്ഞു: ധനേശന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് യാതൊരു പ്രാമാണികമായ വാക്കും ഇല്ല.
അധുനാ കഥിതം ജന്മ ധനേശസ്യേശ്വരാദിദമ്
ഇപ്പോൾ ഈശ്വരനായ ധനേശന്റെ ജനനം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സൌതിരുവാച പുനശ്ച ബ്രഹ്മശാപേന സ ച വിശ്വശ്രവസ്സുതഃ
സൗതി പറഞ്ഞു: വീണ്ടും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപം മൂലം, വിശ്രവസിന്റെ മകൻ ബാധിക്കപ്പെട്ടു.
ഗുരവേ ദക്ഷിണാം ദാതുമുതഥ്യശ്ച ധനേശ്വരമ്
ഉതത്യൻ, ഗുരുദക്ഷിണയായി ധനേശ്വരനെ അദ്ധ്യാപകനു സമർപ്പിച്ചു.
ധനേശോ വിരസോ ഭൂത്വാ തസ്മൈ തദ്ദാതുമുദ്യതഃ
ധനേശൻ ശക്തിഹീനനായി, അവനോട് തന്നെ സമർപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായി.