സൃഷ്ടേരാദൌ പിതൃഗണാന്സസര്ജ ജഗതാം വിധിഃ
സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ ലോകത്തിന്റെ കർത്താവായ ഭഗവാൻ പിതൃവൃന്ദങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സപ്ത ദൃഷ്ട്വാ പിതൃഗണാന്സിദ്ധിരൂപാന്മനോഹരാന്
ഏഴു മനോഹരമായും സിദ്ധസ്വരൂപമായും ഉള്ള പിതൃവൃന്ദങ്ങളെ കണ്ടു.
സ്നാനം തര്പണപര്യ്യന്തം ശ്രാദ്ധാന്തം ദേവപൂജനമ്
കുളിയൽ മുതൽ തർപ്പണം, ശ്രാദ്ധം, ദേവാരാധന എന്നിവയോടെ പൂർത്തിയാകുന്ന ആചാരങ്ങൾ അവൻ സ്ഥാപിച്ചു.
നിത്യം ന കുര്യ്യാദ്യോ വിപ്രസ്ത്രിസന്ധ്യം ശ്രാദ്ധതര്പണമ്
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പ്രതിദിനം മൂന്നു സന്ധ്യകളും ശ്രാദ്ധവും തർപ്പണവും ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ,
ഹരിസേവാവിഹീനശ്ച ശ്രീഹരേരനിവേദ്യഭുക്
ഹരിയുടെ സേവനത്തിൽ അശ്രദ്ധയും ശ്രീഹരിക്ക് സമർപ്പിച്ച അന്നം കഴിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ,
ബ്രഹ്മാ ശ്രാദ്ധാദികം സൃഷ്ട്വാ ജഗാമ പിതൃഹേതവേ
ബ്രഹ്മാവ് ശ്രാദ്ധാദി കർമ്മങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് പിതാക്കന്മാരുടെ കാരണത്താൽ പുറപ്പെട്ടു.
സര്വേ പ്രജഗ്മുഃ ക്ഷുധിതാ വിഷണ്ണാ ബ്രഹ്മണഃ സഭാമ്
എല്ലാവരും വിശപ്പോടെയും നിരാശയോടെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ സഭയിലേക്ക് പോയി.
ബ്രഹ്മാ ച മാനസീം കന്യാം സസൃജേ താം മനോഹരാമ്
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സിൽ നിന്ന് ഒരു മനോഹരമായ മകളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
വിദ്യാവതീം ഗുണവതീമപി രൂപവതീം സതീമ് 2.41.
അവൾ വിദ്യയുള്ളവളും ഗുണവതിയുമാണ്; രൂപവതിയും ഭക്തിയുള്ളവളുമാണ്.
വിശുദ്ധാം പ്രകൃതേരംശാം സസ്മിതാം വരദാം ശുഭാമ്
അവൾ വിശുദ്ധയും പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമായവളും, സ്മിതമുള്ളവളും, വരദായിനിയും, ശുഭയുമായിരുന്നു.
ശതപദ്മപദന്യസ്തപാദപദ്മം ച ബിഭ്രതീമ്
നൂറു ദളമുള്ള താമരപ്പൂവിൽ കാലിടയിട്ട് താമരപ്പാദം അവൾ ധരിച്ചിരുന്നു.
പിതൃഭ്യസ്താം ദദൌ കന്യാം തുഷ്ടേഭ്യസ്തുഷ്ടിരൂപിണീമ്
പിതാക്കന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ, തൃപ്തിയുടെ രൂപമായ ആ മകളെ ബ്രഹ്മാവ് അവർക്കു നൽകി.
സ്വധാന്തം മന്ത്രമുച്ചാര്യ്യ പിതൃഭ്യോ ദേഹി ചേതി ച
'സ്വധാ'യെന്നു അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, 'ഇത് പിതാക്കന്മാർക്ക് കൊടുക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ്വാഹാ ശസ്താ ദേവദാനേ പിതൃദാനേ സ്വധാ വരാ
'സ്വാഹാ' ദേവതകൾക്ക് അർപ്പിക്കുന്നതിൽ ഉത്തമം; പിതാക്കന്മാർക്ക് അർപ്പിക്കുന്നതിൽ 'സ്വധാ' ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
പിതരോ ദേവതാ വിപ്രാ മുനയോ മാനവാസ്തഥാ
പിതാക്കന്മാർ, ദേവതകൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ, മുനികൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ,
ദേവാദയശ്ച സന്തുഷ്ടാഃ പരിപൂര്ണമനോരഥാഃ
ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും തൃപ്തരായി, അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ മുഴുവനും നിറവേറ്റപ്പെട്ടു.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം സ്വധോപാഖ്യാനമുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ സ്വധയുടെ ഉത്തമമായ കഥ മുഴുവനും പറഞ്ഞുതീർന്നു.
നാരദ ഉവാച ശ്രോതുമിച്ഛാമി യത്നേന വദ വേദവിദാം വര
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഉത്സാഹത്തോടെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; വേദങ്ങളെ അറിയുന്നതിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി പറയൂ.
നാരായണ ഉവാച സര്വം ജാനാസി വക്ഷ്യേ വൈ ജ്ഞാതുമിച്ഛസി വൃദ്ധയേ ।। 2.41.
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: നീ എല്ലാം അറിയുന്നു; എന്നാൽ നിന്റെ ഉന്നതിക്കായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയാം.
ശരത്കൃഷ്ണത്രയോദശ്യാം മഘായാം ശ്രാദ്ധവാസരേ
ശരത്കാലത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിമൂന്നാം തീയതി, മഘാ നക്ഷത്രത്തിൽ, ശ്രാദ്ധദിനത്തിൽ,
സ്വധാം നാഭ്യര്ച്യ യോ വിപ്രഃ ശ്രാദ്ധം കുര്യ്യാദഹംമതിഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ആദ്യം സ്വധാദേവിയെ ആരാധിക്കാതെ ശ്രാദ്ധം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,
ബ്രഹ്മണോ മാനസീം കന്യാം ശശ്വത്സുസ്ഥിരയൌവനാമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച, എന്നും യുവത്വം നിലനിൽക്കുന്ന, സ്ഥിരതയുള്ള കന്യകയെ ധ്യാനിക്കണം.
ഇതി ധ്യാത്വാ ഘടേ രമ്യേ ശാലഗ്രാമേഽഥവാ ശുഭേ
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, മനോഹരമായ ഒരു പാത്രത്തിൽ, ശാലഗ്രാമത്തിലും അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും ശുഭസ്ഥലത്തിലും,
ആം ശ്രീം ക്ലീം സ്വധാദേവ്യൈ സ്വാഹേതി ച മഹാമനുമ്
ആം, ശ്രീം, ക്ളീം, സ്വധാദേവ്യൈ, സ്വാഹാ എന്ന മഹാമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
സ്തോത്രം ശൃണു മുനിശ്രേഷ്ഠ ബ്രഹ്മപുത്ര വിശാരദ
ബ്രഹ്മപുത്രനായ മഹാമുനിയേ, ഈ സ്തോത്രം കേൾക്കൂ.
ബ്രഹ്മോവാച മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ വാജപേയഫലം ലഭേത്
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിഞ്ഞ് വാജപേയയാഗഫലം ലഭിക്കും.
സ്വധാ സ്വധാ സ്വധേത്യേവം യദി വാരത്രയം സ്മരേത്
'സ്വധാ, സ്വധാ, സ്വധാ' എന്നു ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഓർക്കുന്നവൻ,
ശ്രാദ്ധകാലേ സ്വധാസ്തോത്രം യഃ ശൃണോതി സമാഹിതഃ
ശ്രാദ്ധസമയത്ത് സ്വധാസ്തോത്രം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവൻ,
സ്വധാ സ്വധാ സ്വധേത്യേവം ത്രിസന്ധ്യം യഃ പഠേന്നരഃ 2.41.
'സ്വധാ, സ്വധാ, സ്വധാ' എന്നു ദിവസത്തിലെ മൂന്നു സന്ധികളിലുമാണ് ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്യുന്നത് എങ്കിൽ,
പിതൄണാം പ്രാണതുല്യാ ത്വം ദ്വിജജീവനരൂപിണീ
നീ പിതാക്കന്മാരുടെ ശ്വാസംപോലെയാണ്, ദ്വിജന്മാരുടെ ജീവൻ രൂപിണിയുമാണ്.