ഈഷദ്ധാസ്യപ്രസന്നാസ്യാ ഭക്താനുഗ്രഹകാരിണീ
ലഘു പുഞ്ചിരിയോടെ, ദയാപൂർണ്ണമായ മുഖത്തോടെ ഭക്തന്മാർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവളാണ് അവൾ.
വിധിസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സമ്ഭ്രമാത്സമുവാച താമ്
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സൃഷ്ടികർത്താവ് ആശങ്കയോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മോവാച ദഗ്ധും ന ശക്തസ്സ്വഹുതം ഹുതാശശ്ച ത്വയാ വിനാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നിന്റെ സഹായം ഇല്ലാതെ, അഗ്നിദേവനേ, അർപ്പിച്ച ഹവിസ്സ് പോലും ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ത്വന്നാമോച്ചാര്യ്യ മന്ത്രാന്തേ യദ്ദാസ്യതി ഹവിര്നരഃ 2.40.
മന്ത്രം അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ച് ആരെങ്കിലും ഹവിസ് അർപ്പിച്ചാൽ—
അഗ്നേഃ സമ്പത്സ്വരൂപാ ച ശ്രീരൂപാ ച ഗൃഹേശ്വരീ
അഗ്നിയിൽ നിന്ന് സമ്പത്ത് രൂപവും സൗന്ദര്യത്തിന്റെ ദേവിയും വീട്ടിലെ രക്ഷകയും ഉദിച്ചുവന്നു.
ബ്രഹ്മണശ്ച വചഃ ശ്രുത്വാ സാ വിഷണ്ണാ ബഭൂവ ഹ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൾ ദുഃഖിതയായി.
സ്വാഹോവാച ബ്രഹ്മംസ്തദന്യദ്യത്കിംചിത്സ്വപ്നവദ്ഭ്രമ ഏവ ച
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാ, ഇതെല്ലാം സ്വപ്നംപോലെയുള്ള മായ മാത്രമാണ്.'
വിധാതാ ജഗതാം ത്വം ച ശമ്ഭുര്മൃത്യുഞ്ജയഃ പ്രഭുഃ
ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും, മരണത്തെ ജയിച്ച ശംഭുവും നീയാണല്ലോ.
സര്വാദ്യപൂജ്യോ ദേവാനാം ഗണേഷു ച ഗണേശ്വരഃ
സകല ദേവന്മാരും ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവനും, ദേവസംഘങ്ങളിൽ പ്രധാനനായവനും നീയാണു.
ഋഷയോ മുനയശ്ചൈവ പൂജിതാ യം നിഷേവ്യ ച
മഹർഷികളും മുനികളും നിന്നെ ആരാധിക്കുകയും സേവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പദ്മാസ്യാ പാദ്മമിത്യുക്ത്വാ പദ്മലാഭാനുസാരതഃ
താമരപോലെയുള്ള മുഖമുള്ളവർ അവളെ 'പദ്മ' എന്ന് വിളിച്ചു, താമര ലഭിച്ച രീതിയനുസരിച്ച്.
തപസ്തേപേ ലക്ഷവര്ഷമേകപാദേന പാദ്മജാ
പദ്മജാ ഒരു കാലിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ലക്ഷം വർഷം കഠിനതപം ചെയ്തു.
അതീവ കമനീയം ച രൂപം ദൃഷ്ട്വാ ച സുന്ദരീ
അവളുടെ അത്യന്തം മനോഹരമായ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ ആ സുന്ദരി,
വിജ്ഞായ തദഭിപ്രായം സര്വജ്ഞസ്താമുവാച സഃ 2.40.
അവളുടെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, സർവ്വജ്ഞൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച നാമ്നാ നാഗ്നജിതീ കന്യാ കാന്തേ നഗ്നജിതസ്യ ച
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ പേര് നാഗ്നജിതിയുടെ കന്യക, നാഗ്നജിതിന് പ്രിയപ്പെട്ടവൾ.'
അധുനാഽഗ്നേര്ദാഹികാ ത്വം ഭവ പത്നീ ച ഭാവിനി
ഇപ്പോൾ നീ അഗ്നിയുടെ ദാഹശക്തിയും അവന്റെ ഭാര്യയുമാകണം, ഭാഗ്യവതിയായവളേ.
വഹ്നിസ്ത്വാം ഭക്തിഭാവേന സമ്പൂജ്യ ച ഗൃഹേശ്വരീമ്
അഗ്നി ഭക്തിയോടെ നിന്നെ വീട്ടിലെ രക്ഷകയായി ആരാധിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാഽന്തര്ദധേ ദേവോ ദേവീമാശ്വാസ്യ നാരദ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവൻ ദേവിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് അപ്രത്യക്ഷനായി, നാരദാ.
ധ്യാനൈശ്ച സാമവേദോക്തൈര്ധ്യാത്വാ താം ജഗദമ്ബികാമ്
സാമവേദത്തിലെ ധ്യാനശ്ലോകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവൻ ലോകമാതാവിനെ ധ്യാനിച്ചു.
തദാ ദിവ്യം വര്ഷശതം സ രേമേ രാമയാ സഹ
അപ്പോൾ ദിവ്യമായ നൂറ് വർഷം രാമയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ബഭൂവ ഗര്ഭം തസ്യാശ്ച ഹുതാശസ്യൈവ തേജസാ
അഗ്നിയുടെ തേജസ്സാൽ അവൾ ഗർഭം ധരിച്ചു.
തതഃ സുഷാവ പുത്രാംശ്ച രമണീയാന്മനോഹരാന്
അതിനുശേഷം അവൾ മനോഹരവും ആകർഷകവുമായ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
ഋഷയോ മുനയശ്ചൈവ ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാദയഃ
മഹർഷിമാരും മുനിമാരും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും മറ്റുള്ളവർയും,
സ്വാഹായുക്തം ച മന്ത്രം ച യോ ഗൃഹ്ണാതി പ്രശസ്തകമ് 2.40.
ആരായാലും 'സ്വാഹാ'യോടൊപ്പം ചേർന്ന ഉത്തമമായ മന്ത്രം സ്വീകരിച്ചാൽ,
വിഷഹീനോ യഥാ സര്പോ വേദഹീനോ യഥാ ദ്വിജഃ
വിഷമില്ലാത്ത പാമ്പിനെപ്പോലെയും, വേദം ഇല്ലാത്ത ദ്വിജനെപ്പോലെയും,
ഫലശാഖാവിഹീനശ്ച യഥാ വൃക്ഷോ ഹി നിന്ദിതഃ
ഫലവും കൊമ്പുകളും ഇല്ലാത്ത വൃക്ഷം എങ്ങനെ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നുവോ,
പരിതുഷ്ടാ ദ്വിജാഃ സര്വേ ദേവാഃ സംപ്രാപുരാഹുതിമ്
അങ്ങനെ എല്ലാ ദ്വിജന്മാരും സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു, ദേവന്മാർ ആഹുതിയും ഏറ്റുവാങ്ങി.
ഇത്യേവം വര്ണിതം സര്വം സ്വാഹോപാഖ്യാനമുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ 'സ്വാഹാ'യുടെ ഉത്തമമായ കഥ മുഴുവനും വിശദീകരിച്ചു.
നാരദ ഉവാച സംപൂജ്യ വഹ്നിസ്തുഷ്ടാവ യേന താം വദ മേ പ്രഭോ
നാരദൻ ചോദിച്ചു: ആരാണ് അഗ്നിയെ ആരാധിച്ച് സന്തോഷിപ്പിച്ചത്? ദയവായി അതു പറയൂ പ്രഭോ.
നാരായണ ഉവാച വദാമി ശ്രൂയതാം ബ്രഹ്മന്സാവധാനം നിശാമയ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.