പരമാനന്ദസംയുക്തോ മോഹാദിഷു വിവര്ജിതഃ
പരമാനന്ദത്തോടെ ഒന്നായവനും മായയൊന്നും ഇല്ലാതവനുമാകുന്നു.
പുനശ്ച ന പിബേത്ക്ഷീരം ധൃത്വാ മാതൃസ്തനം പരമ്
അവന് വീണ്ടും പാല് കുടിക്കുകയോ അമ്മയുടെ മുലകുടിയെടുക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
സ്വധര്മിണാം ച ഭിക്ഷൂണാം പുനര്ജന്മ ന വിദ്യതേ
സ്വധര്മ്മത്തില് നിലകൊള്ളുന്ന സന്യാസിമാര്ക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
അയം നിരൂപിതോ ധാത്രാ സ്വധര്മസ്തീര്ഥസേവിനാമ്
ക്ഷേത്രസേവനത്തില് ഏര്പ്പെട്ടവരുടെ സ്വധര്മ്മം സ്രഷ്ടാവായ ദൈവം ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വ്രതോപവാസരത ഇത്യുക്തോ വൈ വിഷ്ണുസേവിനാമ്
വ്രതങ്ങളിലും ഉപവാസങ്ങളിലും താല്പര്യമുള്ളവനാണ് വിഷ്ണുവിന്റെ ഭക്തനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
സമാ ബുദ്ധിര്യസ്യ ശശ്വത്സ സംന്യാസീതി കീര്തിതഃ
എപ്പോഴും മനസ്സു സമമായിരിക്കുന്നവനെയാണ് സന്യാസിയായി വിളിക്കുന്നത്.
നിത്യം പ്രവാസീ നൈകത്ര സ്യാത്സംന്യാസീതി കീര്ത്തിതഃ 2.36.
എപ്പോഴും യാത്രക്കാരനായി ഒരിടത്തും സ്ഥിരമായി താമസിക്കാത്തവനെയാണ് സന്യാസിയായി പറയുന്നത്.
കിന്തു കിംചിന്ന യാചേത സ സംന്യാസീതി കീര്ത്തിതഃ
എന്തും യാചിക്കാതെ കഴിയുന്നവനെയാണ് സന്യാസിയായി വിളിക്കുന്നത്.
ധ്യായേന്നാരായണം ശശ്വത്സ സംന്യാസീതി കീര്ത്തിതഃ
എപ്പോഴും നാരായണനെ ധ്യാനിക്കുന്നവനെയാണ് സന്യാസിയായി വിളിക്കുന്നത്.
സര്വം ബ്രഹ്മമയം പശ്യേത്സ സംന്യാസീതി കീര്ത്തിതഃ
എല്ലാം ബ്രഹ്മസ്വരൂപമാണെന്ന് കാണുന്നവനെയാണ് സന്യാസിയായി വിളിക്കുന്നത്.
ക്രോധാഹങ്കാരരഹിതഃ സ സംന്യാസീതി കീര്ത്തിതഃ
കോപവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തവനെയാണ് സന്യാസിയായി വിളിക്കുന്നത്.
ന യാചതേ ഭക്ഷണാര്ഥീ സ സംന്യാസീതി കീര്ത്തിതഃ
ഭക്ഷണം യാചിക്കാത്തവനെയാണ് സന്യാസിയായി വിളിക്കുന്നത്.
ദാരവീമപി യോഷാം ച ന സ്പൃശേദ്യഃ സ ഭിക്ഷുകഃ
മരവും സ്ത്രീകളെയും സ്പർശിക്കാത്തവനാണ് ഭിക്ഷുകൻ.
വിപര്യ്യയേ വിനാശശ്ച ജന്മയാമ്യം ഭയം ഭവേത്
ഇതിന്റെ വിപരീതം സംഭവിച്ചാൽ നാശവും നരകത്തിൽ ജനിക്കാനുള്ള ഭയവും ഉണ്ടാകും.
സുരസൂകരയോനൌ വാ ഗര്ഭേ ദുഃഖം സമം സുര
ദേവന്റെ ഗർഭത്തിലായാലും പന്നിയുടെ ഗർഭത്തിലായാലും, സമാനമായ ദു:ഖം അനുഭവപ്പെടുന്നു, ദേവനേ.
ഗര്ഭേ സ്മരന്തി സര്വേ തേ കര്മ്മ ജന്മ ശതോദ്ഭവമ് സ്വദേഹം പാതി യത്നേന സുരോ വാ കീട ഏവ വാ
ഗർഭത്തിൽ എല്ലാവരും നൂറ് ജന്മത്തിലെ കർമ്മങ്ങൾ ഓർക്കുന്നു; ദേവനായാലും കീടമായാലും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ശരീരം ശ്രദ്ധയോടെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
യോനേരഭ്യന്തരേ ശുക്രേ പതിതേ പുരുഷസ്യ ച 2.36.
ഗർഭത്തിൽ വിത്ത് വീണാൽ, മനുഷ്യനേ,
രക്താധികേ മാതൃസമശ്ചേതരേ പിതുരാകൃതിഃ
രക്തം കൂടുതലായാൽ കുഞ്ഞ് അമ്മയെപ്പോലെയാകും; അല്ലെങ്കിൽ അച്ഛന്റെ രൂപം ഉണ്ടാകും.
രവിഭൌമഗുരൂണാം ച വാരേ ചേത്തദ്ഭവേത്സുതഃ
സൂര്യനും ചൊവ്വയും ഗുരുവും ആയ ദിവസങ്ങളിൽ ജനനം സംഭവിച്ചാൽ, ആ ദിവസത്തിനനുസരിച്ച് കുട്ടി ജനിക്കും.
പ്രഥമപ്രഹരേ ജന്മ യസ്യ സോഽല്പായുരേവ ച
ആദ്യം പ്രഹരത്തിൽ ജനിക്കുന്നവന് കുറച്ചു ആയുസ്സ് മാത്രം ഉണ്ടാകും.
ചതുര്ഥേ ചിരജീവീ സ്യാത്ക്ഷണാനാമനുരൂപകഃ
നാലാം പ്രഹരത്തിൽ ജനിച്ചാൽ ദീർഘായുസ്സും, ആ സമയത്തിനനുസരിച്ചുള്ള ജീവിതവുമാണ്.
യാദൃശേ ച ക്ഷണേ ജന്മ പ്രസവസ്താദൃശേ ഭവേത്
ഏത് സമയത്ത് ജനനം സംഭവിക്കുമോ, അതനുസരിച്ചാണ് പ്രസവവും ഉണ്ടാകുന്നത്.
കലലം ത്വേകരാത്രേണ പ്രവൃദ്ധഃ സ്യാദ്ദിനേ ദിനേ
ഒരു രാത്രിക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഗർഭം രൂപംകൊള്ളുന്നു, ദിവസേന അത് വളരുകയും ചെയ്യുന്നു.
മാസത്രയേ മാംസപിണ്ഡോ ഹസ്തപാദാദിവര്ജിതഃ
മൂന്ന് മാസത്തിനുള്ളിൽ, അത് കൈകളും കാലുകളും മറ്റും ഇല്ലാത്ത ഒരു മാംസക്കട്ടിയായി മാറുന്നു.
ഭവേത്തു ജീവസംചാരഃ ഷണ്മാസേ സര്വതത്ത്വവിത്
ആറാം മാസത്തിൽ ജീവന്റെ ചലനം ആരംഭിക്കുന്നു, സകലതത്ത്വങ്ങൾ അറിയുന്നവനേ.
മാതൃജഗ്ധാന്നപാനം ച ഭുങ്ക്തേഽമേധ്യസ്ഥലേ സ്ഥിതഃ
അശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്ന്, അമ്മ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണവും പാനീയവും അതും അനുഭവിക്കുന്നു.
ഏവം ച ചതുരോ മാസാന്ഭുക്ത്വാ പരമയാതനാമ് 2.36.
ഇങ്ങനെ നാലു മാസം അത്യന്തം വേദന അനുഭവിച്ച് കഴിയുന്നു.
ദിഗ്ദേശകാലാവ്യുത്പന്നോ വിസ്മൃതോ വിഷ്ണുമായയാ
ദിശയും സ്ഥലവും സമയവും അറിയാതെ, വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പരായത്തോഽപ്യക്ഷമശ്ച മശകാദിനി വാരണേ
മറ്റുള്ളവരിൽ ആശ്രയിച്ചിട്ടും, ഈയിലുപോലും തള്ളാൻ അവനു കഴിയില്ല.
സ്തനാന്ധോഽപ്യസമര്ഥശ്ച യാഞ്ചാം കര്തുമഭീപ്സിതാമ്
തന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പറയാനും, അമ്മയുടെ മുല് കാണാനും അവൻ അശക്തനാണ്.