യഥാ സുപ്രജ്വലദ്വഹ്നൌ കാഷ്ഠാനി ച തൃണാനി ച
എങ്ങനെ തീ കത്തുമ്പോൾ മരവും പുല്ലും ദഹിക്കുന്നുവോ,
കാമശ്ച കാമിനം യാതി ലോഭ ക്രോധൌ തതഃ സതി
ആഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെ പിന്തുടരുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ ലോഭവും കോപവും.
കാലഃ ശുഭാശുഭം കര്മ്മ ഹര്ഷോ ഭോഗസ്തഥൈവ ച
കാലം, നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ, സന്തോഷം, അനുഭവങ്ങൾ — ഇവയും അങ്ങനെ പിന്തുടരുന്നു.
ശൃണു ദേഹസ്യ വിവൃതിം കഥയാമി യഥാഗമമ്
ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ, ഞാൻ ശരീരത്തിന്റെ വിഘടനം ശാസ്ത്രം പറയുന്നപോലെ വിശദീകരിക്കാം.
ദേഹിനാം ദേഹബീജം ച സ്രഷ്ടുഃ സൃഷ്ടിവിധൌ പരമ്
സൃഷ്ടാവിന്റെ സൃഷ്ടിയിൽ, ജീവികൾക്ക് ശരീരത്തിന്റെ വിത്ത് ഏറ്റവും പ്രധാനമാണ്.
സ കൃത്രിമോ നശ്വരശ്ച ഭസ്മസാച്ച ഭവേദിഹ
അത് കൃത്രിമവും നശ്വരവും ആകുന്നു; ഒടുവിൽ അത് ചാരമായി മാറുന്നു.
ബിഭര്തി സൂക്ഷ്മദേഹം ച തദ്രൂപം ഭോഗഹേതവേ 2.32.
അനുഭവങ്ങൾക്കായി, അവൻ അതേ രൂപത്തിലുള്ള സൂക്ഷ്മശരീരം ധരിക്കുന്നു.
ജലേന നഷ്ടോ ദേഹോ വാ പ്രഹാരേ സുചിരം കൃതേ
ശരീരം വെള്ളത്തിൽ നശിച്ചാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘകാലം അടിയേറ്റ് നശിച്ചാലോ,
തപ്തദ്രവേ തപ്തലൌഹേ തപ്തപാഷാണ ഏവ ച
ചൂടുള്ള ദ്രവ്യത്തിൽ, ചൂടുള്ള ഇരുമ്പിൽ, ചൂടുള്ള കല്ലിൽ,
ന ച ദഗ്ധോ ന ഭഗ്നശ്ച ഭുംക്തേ സംതാപമേവ ച കുണ്ഡാനാം ലക്ഷണം സര്വം നിബോധ കഥയാമി തേ
അവൻ ദഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല, തകർന്നുപോകുന്നുമില്ല, പക്ഷേ വേദന മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു. കുണ്ടങ്ങളുടെ സവിശേഷതകൾ എല്ലാം ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
യമ ഉവാച അതീവ നിമ്നം പാഷാണഭേദൈശ്ച ഖചിതം സതി
യമൻ പറഞ്ഞു: അതീവ ആഴമുള്ളതും, കല്ലിന്റെ തൂണ്ടുകൾ നിറഞ്ഞതുമായതാണ്.
ന നശ്വരം ചാപ്രലയം നിര്മിതം ചേശ്വരേച്ഛയാ
അത് നശിക്കാത്തതും, പ്രളയത്തിൽ പോലും ഇല്ലാതാകാത്തതും, ഈശ്വരന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം നിർമ്മിച്ചതുമാണ്.
ജ്വലദങ്ഗാരരൂപം ച ശതഹസ്തശിഖാന്വിതമ്
കത്തുന്ന ചിതാഭസ്മംപോലെയുള്ളതും, നൂറുകണക്കിന് ജ്വാലകൾ ഉള്ളതുമാണ്.
മഹച്ഛബ്ദം പ്രകുര്വദ്ഭിഃ പാപിഭിഃ പരിപൂരിതമ്
പാപികൾ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ അതു മുഴുവനും ആ ശബ്ദത്തിൽ നിറയുന്നു.
പ്രതപ്തോദകപൂര്ണം ച ഹിംസ്രജന്തുസമന്വിതമ്
കുടിയരിയുന്ന വെള്ളം നിറഞ്ഞതും, ക്രൂരമായ ജീവികള് കൂടെയുണ്ടായിരിക്കുന്നു.
പ്രകുര്വതാ കാകുശബ്ദം പ്രഹാരൈര്വര്ണിതേന ച
അവരെ അടിച്ചുകൊണ്ട്, അവര് ദുഃഖത്തോടെ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്തക്ഷാരോദകൈഃ പൂര്ണം നക്രൈശ്ച പരിവേഷ്ടിതമ്
അവിടം ആ തല്ലിന്റെ വെള്ളം നിറഞ്ഞതും, ചുറ്റും മുത്തലയുകള് കാവലിരുന്നതുമായിരിക്കുന്നു.
ത്രാഹീതി ശബ്ദം കുര്വദ്ഭിര്മമ ദൂതൈശ്ച താഡിതൈഃ
എന്റെ ദൂതന്മാര് അടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്, 'രക്ഷിക്കൂ' എന്ന നിലവിളി അവരില് നിന്നു കേള്ക്കാം.
താഡിതൈര്മമ ദൂതൈശ്ചാപ്യനാഹാരൈരുപദ്രവൈഃ ।। 2.33.
എന്റെ ദൂതന്മാര് അടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയും, വിശപ്പും വേദനകളും അവരെ പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തപ്തമൂത്രദ്രവൈഃ പൂര്ണം മൂത്രകീടൈശ്ച സംകുലമ്
ചൂടുള്ള മൂത്രം നിറഞ്ഞതും, മൂത്രത്തില് വളരുന്ന കീടങ്ങള് നിറഞ്ഞതുമായിരിക്കുന്നു.
ഗവ്യൂതിമാനം ധ്വാന്താക്തം ശബ്ദകൃദ്ഭിശ്ച സന്തതമ്
ഒരു പശുവിന്റെ നീളമുള്ളതും, ഇരുണ്ടതും, എപ്പോഴും ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവരാല് നിറഞ്ഞതുമായിരിക്കുന്നു.
ശ്ലൈഷ്മപൂര്ണം ക്രോശമിതം വേഷ്ടിതം ചേഷ്ടിതൈഃ സദാ
കഫം നിറഞ്ഞതും, ഒരു ക്രോഷം നീളമുള്ളതും, എപ്പോഴും ചലിക്കുന്നവരാല് ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായിരിക്കുന്നു.
ക്രോശാര്ദ്ധം ഗരപൂര്ണം ച ഗരഭോജിഭിരന്വിതമ്
അരക്രോഷം നീളമുള്ളതും, വിഷം നിറഞ്ഞതും, വിഷം തിന്നുന്നവരോടുകൂടിയതുമായിരിക്കുന്നു.
താഡിതൈര്മമ ദൂതൈശ്ച ശബ്ദകൃദ്ഭിശ്ച കമ്പിതൈഃ
എന്റെ ദൂതന്മാര് അടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയും, ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവരാല് കുലുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
നേത്രയോര്മലപൂര്ണം ച ക്രോശാര്ദ്ധം കീടസംയുതമ്
അരക്രോഷം നീളമുള്ളതും, കണ്ണിലെ മല നിറഞ്ഞതും, കീടങ്ങള് കൂടെയുണ്ടായിരിക്കുന്നു.
വസാരസേന പൂര്ണം ച ക്രോശതുര്യ്യം സുദുസ്സഹമ്
നരമസിയും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞതും, നാല് ക്രോഷം നീളമുള്ളതും, അത്യന്തം സഹിക്കാനാവാത്തതുമായിരിക്കുന്നു.
ശുക്രപൂര്ണം ക്രോശതുര്യ്യം ശുക്രകീടൈശ്ച ഭക്ഷിതൈഃ
നാല് ക്രോഷം നീളമുള്ളതും, ശുക്ലം നിറഞ്ഞതും, ശുക്ലം തിന്നുന്ന കീടങ്ങള് അവിടെ ഉണ്ട്.
ദുര്ഗന്ധിരക്തപൂര്ണം ച വാപീമാനം ഗഭീരകമ്
ദുര്ഗന്ധമുള്ള രക്തം നിറഞ്ഞതും, ആഴമുള്ള ഒരു കുളംപോലെയുമാണ്.
പൂര്ണം നേത്രാശ്രുഭിര്നൃണാം വാപ്യര്ദ്ധം പാപിഭിര്യുതമ് 2.33.
മനുഷ്യരുടെ കണ്ണുനീര് നിറഞ്ഞതും, അരകുളം വലിപ്പമുള്ളതും, പാപികള് കൂടെയുണ്ടായിരിക്കുന്നു.
നൃണാം ഗാത്രമലൈഃ പൂര്ണം തദ്ഭക്ഷ്യൈഃ പാപിഭിര്യുതമ്
മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തിലെ മല നിറഞ്ഞതും, അതു തിന്നുന്ന പാപികള് കൂടെയുണ്ടായിരിക്കുന്നു.