ഉപബര്ഹേണ ഗന്ധര്വോ നാരദസ്തേന ഹേതുനാ
ഉപബർഹണൻ എന്ന ഗന്ധർവന്റെ കാരണത്താൽ നാരദൻ അങ്ങനെയായി.
തതഃ പുനര്നാരദശ്ച സ ബഭൂവ മഹാനൃഷിഃ
അതിനുശേഷം നാരദൻ വീണ്ടും മഹർഷിയായി.
സൌതിരുവാച സൃഷ്ടിം പ്രചക്രുസ്തേ സര്വേ വിപ്രേന്ദ്ര നാരദം വിനാ
സൗതി പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, നാരദനെ ഒഴികെ എല്ലാ മഹർഷിമാരും സൃഷ്ടി നിർവഹിച്ചു.
മരീചേര്മനസോ ജാതഃ കശ്യപശ്ച പ്രജാപതിഃ
മരീചിയുടെ മനസ്സിൽ നിന്ന് പ്രജാപതിയായ കശ്യപൻ ജനിച്ചു.
പ്രചേതസോഽപി മനസോ ഗൌതമശ്ച ബഭൂവ ഹ
പ്രചേതസിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഗൗതമനും ജനിച്ചു.
മനോശ്ച ശതരൂപായാം തിസ്രഃ കന്യാഃ പ്രജജ്ഞിരേ
മനുവിനും ശതരൂപയ്ക്കും മൂന്നു പെൺമക്കൾ ജനിച്ചു.
പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ ദ്വൌ ച പുത്രൌ മനോഹരൌ
പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന രണ്ടു മക്കൾ.
ആകൂതിം രുചയേ പ്രാദാദ്ദക്ഷായാഥ പ്രസൂതികാമ്
ആകൂതിയെ രുചിക്ക് കൊടുത്തു, പ്രസൂതിയെ ദക്ഷന് നൽകി.
പ്രസൂത്യാം ദക്ഷബീജേന ഷഷ്ടികന്യാഃ പ്രജജ്ഞിരേ
പ്രസൂതിയിൽ ദക്ഷന്റെ വിത്തിൽ നിന്ന് അറുപത് പെൺമക്കൾ ജനിച്ചു.
ശിവായൈകാം സതീം പ്രാദാത്കശ്യപായ ത്രയോദശ
ഒരുത്തിയെ, സതിയെ, ശിവനു നൽകി; പതിമൂന്നുപേരെ കശ്യപനു നൽകി.
നാമാനി ധര്മപത്നീനാം മത്തോ വിപ്ര നിശാമയ
ബ്രാഹ്മണനേ, ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ശാന്തേഃ പുത്രശ്ച സന്തോഷഃ പുഷ്ടേഃ പുത്രോ മഹാനഭൂത് 1.9.
ശാന്തിയുടെ മകൻ സന്തോഷൻ ആണ്; പുഷ്ടിയുടെ മകൻ മഹാനഭൂതൻ ആയിരുന്നു.
ക്ഷമാപുത്രഃ സഹിഷ്ണുശ്ച ശ്രദ്ധാപുത്രശ്ച ധാര്മികഃ
ക്ഷമയുടെ മകൻ സഹിഷ്ണു, ശ്രദ്ധയുടെ മകൻ ധാർമികൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
പൂര്വപത്ന്യാം ച മൂര്ത്യാം ച നരനാരായണാവൃഷീ
മുൻഭാര്യയായ മൂർത്യിയിൽ നിന്ന് നരനും നാരായണനും എന്ന രണ്ടു മഹർഷിമാർ ജനിച്ചു.
നാമാനി രുദ്രപത്നീനാം സാവധാനം നിബോധ മേ
ഇപ്പോൾ, രുദ്രന്റെ ഭാര്യമാരുടെ പേരുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കൂ.
കന്ദലീ ഭീഷണാ രാസ്നാ പ്രമോചാ ഭൂഷണാ ശുകീ
കന്ദലി, ഭീഷണ, രാസ്ന, പ്രമോച, ഭൂഷണ, ശുകി ഇവരാണ് അവൾമാർ.
സാ സതീ സ്വാമിനിന്ദായാം തനും തത്യാജ യജ്ഞതഃ
ഭർത്താവിന്റെ അപമാനത്തിൽ സതീ ഭക്തിയോടെ യജ്ഞത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
കശ്യപസ്യ പ്രിയാണാം ച നാമാനി ശൃണു ധാര്മിക
ധാർമികനേ, കശ്യപന്റെ പ്രിയഭാര്യമാരുടെ പേരുകൾ ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
സര്പമാതാ തഥാ കദ്രൂര്വിനതാ പക്ഷിസൂസ്തഥാ
കദ്രു സർപ്പങ്ങളുടെ മാതാവാണ്; വിനതാ പക്ഷികളുടെ മാതാവുമാണ്.
സാരമേയാദിജന്തൂനാം സരമാ സൂശ്ചതുഷ്പദാമ്
സരമാ നായയുടേയും മറ്റ് നാലുകാലികളുടേയും മാതാവാണ്.
ഇന്ദ്രശ്ച ദ്വാദശാദിത്യാ ഉപേന്ദ്രാദ്യാഃ സുരാ മുനേ
മഹർഷേ, ഇന്ദ്രനും പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരും ഉപേന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരുമാണ് അവിടെ.
ഇന്ദ്രപുത്രോ ജയന്തശ്ച ബ്രഹ്മഞ്ശച്യാമജായത ।। । ആദിത്യസ്യ സവര്ണായാം കന്യായാം വിശ്വകര്മണഃ।।1.9.
ബ്രഹ്മനേ, ഇന്ദ്രന്റെയും ശചിയുടെയും മകനാണ് ജയന്തൻ; ആദിത്യന്റെ മകളായ സവർണയിൽ നിന്നാണ് വിശ്വകർമ്മൻ ജനിച്ചത്.
ശനൈശ്ചരയമൌ പുത്രൌ കാലിന്ദീ കന്യകാ തഥാ
ശനൈശ്ചരനും യമനും മക്കളാണ്; കാലിന്ദി എന്നൊരു മകളും ഉണ്ട്.
ശൌനക ഉവാച വസുന്ധരായാം ബലവാംസ്തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: വസുന്ധരയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ബലവാനായവനെ കുറിച്ച് ദയവായി എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണമേ.
സൌതിരുവാച വിധായ സുന്ദരീവേഷമക്ഷതാ പ്രൌഢയൌവനാ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മനോഹരമായ വേഷം ധരിച്ചും, പരിപൂർണ്ണ യൗവനത്തിലും, ദോഷമൊന്നുമില്ലാതെ അവൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
മലയേ നിര്ജനേ രമ്യേ ചാരുചന്ദനപല്ലവേ
മലയപർവതത്തിൽ, മനോഹരവും ശാന്തവുമായ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, സുന്ദരമായ ചന്ദനത്തളിരുകളിൽ അവൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തം സുശീലം ശയാനം ച ശാന്തം സസ്മിതമീപ്സിതമ്
അവൾ അവനെ, നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവനെയും, സമാധാനത്തോടെ കിടക്കുന്നവനെയും, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ കാണുകയും അതിൽ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.
സുരമ്യാം മാലതീമാലാം ദദൌ തസ്മൈ വരാനനാ
സുന്ദരമായ മുഖമുള്ള അവൾ അവന് മനോഹരമായ മാലതിപ്പൂമാല നൽകി.
ഉപേന്ദ്രസ്തന്മനോ ജ്ഞാത്വാ കാമിനീം കാമപീഡിതാമ്
ഉപേന്ദ്രന് അവളുടെ മനസ്സും, ആകാംക്ഷയില് കുഴഞ്ഞുപോയ അവളെയും മനസ്സിലാക്കി.
തദങ്ഗസങ്ഗസംസക്താ മൂര്ഛാം പ്രാപ സതീ തദാ
അവള് ഉപേന്ദ്രന്റെ ശരീരത്തില് ചേര്ന്ന്, ആ സമയത്ത് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു.