കുമ്ഭീപാകേ സ ച വസേദ്യാവദിന്ദ്രാശ്ചതുര്ദശ
അവൻ കുംഭീപാകം എന്ന നരകത്തിൽ പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ വാസം ചെയ്യുന്നു.
ക്ഷണം പതതി വഹ്നൌ ച ക്ഷണം പതതി കണ്ടകേ
ഒരു നിമിഷം അഗ്നിയിൽ വീഴുന്നു, ഒരു നിമിഷം മുള്ളുകളിൽ വീഴുന്നു,
ക്ഷണം ച തപ്തപാഷാണേ തപ്തലോഹേ ക്ഷണം തതഃ
ഒരു നിമിഷം ചൂടുള്ള കല്ലിൽ, പിന്നെ ഒരു നിമിഷം ചൂട് ഇരുമ്പിൽ വീഴുന്നു.
കാകശ്ച സപ്തജന്മാനി സര്പസ്സ്യാത്സപ്തജന്മസു
അവൻ ഏഴു ജന്മങ്ങൾ കാക്കയായി, ഏഴു ജന്മങ്ങൾ പാമ്പായി ജനിക്കുന്നു.
തതോ ഭവേത്സ വൃഷണോ ഗലത്കുഷ്ഠീ ദരിദ്രകഃ
അതിനുശേഷം, അവൻ വൃശ്യനായും, കുഷ്ഠരോഗിയും, ദരിദ്രനായി ജനിക്കുന്നു.
സാവിത്ര്യുവാച കാ വാ നൃണാമഗമ്യാ വാ കോ വാ സന്ധ്യാവിഹീനകഃ
സാവിത്രി ചോദിച്ചു: മനുഷ്യരിൽ ആരാണ് സമീപിക്കരുതാത്തവൻ? ആരാണ് സന്ധ്യാവന്ദനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ?
അദീക്ഷിതഃ പുമാന്കോ വാ കോ വാ തീര്ഥേ പ്രതിഗ്രഹീ
ആരാണ് ദീക്ഷയില്ലാത്തവൻ? ആരാണ് തീർത്ഥങ്ങളിൽ ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നവൻ?
ശൂദ്രാണാം സൂപകാരഃ കഃ പ്രമത്തോ വൃഷലീപതിഃ
ആരാണ് ശൂദ്രന്മാർക്ക് പാചകം ചെയ്യുന്നവൻ? ആരാണ് അശ്രദ്ധയുള്ളവൻ? ആരാണ് താഴ്ന്നജാതിയിലെ സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവ്?
യമ ഉവാച ശിവേ ച ശിവലിങ്ഗേ വാ സൂര്യ്യേ സൂര്യ്യമണൌ തഥാ
യമൻ പറഞ്ഞു: ശിവനിൽ ആയാലും ശിവലിംഗത്തിൽ ആയാലും, സൂര്യനിൽ ആയാലും സൂര്യമണിയിൽ ആയാലും,
ഗണേശേ വാ തദര്ച്ചായാമേവം സര്വത്ര സുന്ദരി 2.30.
ഗണപതിയിലോ അവന്റെ പ്രതിമകളിലോ ആയാലും, സുന്ദരിയേ, എല്ലായിടത്തും അതുപോലെയാണ്.
സ്വഗുരൌ സ്വേഷ്ടദേവേ വാ ജന്മദാതരി മാതരി
സ്വന്തം ഗുരുവിൽ, ഇഷ്ടദേവതയിൽ, ജന്മം നൽകിയ അച്ഛനിൽ, അമ്മയിൽ,
വൈഷ്ണവേഷ്വന്യഭക്തേഷു ബ്രാഹ്മണേഷ്വിതരേഷു ച
വൈഷ്ണവന്മാരിൽ, മറ്റു ഭക്തന്മാരിൽ, മറ്റു ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പോലും.
യോ മൂഢോ വിഷ്ണുനൈവേദ്യേ ചാന്യനൈവേദ്യകേ തഥാ കരോതി സമതാം യോ ഹി ബ്രഹ്മഹത്യാം ലഭേത്തു സഃ
വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ച ഭക്ഷണവും മറ്റുള്ള നൈവേദ്യങ്ങളും ഒരുപോലെ ആണെന്ന് ഭാവിക്കുന്ന മണ്ടൻ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം അനുഭവിക്കും.
സര്വേശ്വരേശ്വരേ കൃഷ്ണേ സര്വകാരണകാരണേ
എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ദൈവമായ കൃഷ്ണൻ, എല്ലാ കാരണങ്ങളുടെ കാരണൻ,
മായയാഽനേകരൂപേ വാഽപ്യേക ഏവ ഹി നിര്ഗുണേ
മായയുടെ വഴി പല രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും, ഒറ്റയാളും ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും ആകുന്നവൻ,
പിതൃദേവാര്ചനാം പൌര്വാപരാം വേദവിനിര്മിതാമ്
പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും അർപ്പിക്കുന്ന പൂജ, പുരാതനകാലം മുതൽ വേദങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
യേ നിന്ദന്തി ഹൃഷീകേശം തന്മന്ത്രോപാസകം തഥാ
ഹൃഷീകേശനെ അപമാനിക്കുന്നവരും, അവന്റെ മന്ത്രത്തോടെ അവനെ ആരാധിക്കുന്നവരും,
ശിവം ശിവസ്വരൂപം ച കൃഷ്ണപ്രാണാധികം പ്രിയമ്
ശിവൻ, മംഗളത്തിന്റെ സ്വരൂപം, കൃഷ്ണനേക്കാൾ പ്രാണപ്രിയൻ,
പ്രധാനം വൈഷ്ണവാനാം ച ദേവാനാം സവ്യമീശ്വരമ്
വൈഷ്ണവന്മാരിൽ പ്രധാനനും, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനും, പരമാധിപതിയും,
യേ വിഷ്ണുമായാം നിന്ദന്തി വിഷ്ണുഭക്തിപ്രദാം സതീമ് 2.30.
വിഷ്ണുവിന്റെ ഭക്തിയെ നൽകുന്ന, വിശുദ്ധയായ വിഷ്ണുമായയെ അപമാനിക്കുന്നവരും,
സര്വദേവീസ്വരൂപാം ച സര്വാദ്യാം സര്വവന്ദിതാമ്
എല്ലാ ദേവീകളുടെയും രൂപമായ, എല്ലാറ്റിലും ആദിയായ, എല്ലാവരും വന്ദിക്കുന്നവളെ,
കൃഷ്ണജന്മാഷ്ടമീം രാമനവമീം പുണ്യദാം പരാമ്
കൃഷ്ണന്റെ ജന്മാഷ്ടമിയും രാമന്റെ രാമനവമിയും, മഹാപുണ്യമുള്ള ദിവസങ്ങൾ,
പഞ്ചപര്വാണി പുണ്യാനി യേ ന കുര്വന്തി മാനവാഃ
പഞ്ചപർവങ്ങൾ എന്ന വിശുദ്ധ ഉത്സവങ്ങൾ ആചരിക്കാത്ത മനുഷ്യർ,
അമ്ബുവീച്യാംബുഖനനേ ജലേ ശൌചാദികം ച യേ
ജലത്തിൽ, തിരകളിൽ, കിണറുകളിൽ ശുദ്ധതയും മറ്റു ആചാരങ്ങളും പാലിക്കാതിരിക്കുന്നവർ,
ഗുരും ച മാതരം താതം സാധ്വീം ഭാര്യ്യാം സുതം സുതാമ്
ഗുരു, അമ്മ, അച്ഛൻ, സദ്വൃത്തയുള്ള ഭാര്യ, മകൻ, മകൾ ഇവരെ,
വിവാഹോ യസ്യ ന ഭവേന്ന പശ്യതി സുതം ച യഃ
വിവാഹം നടക്കാത്തവനും, സ്വന്തം മകനെ കാണാൻ കഴിയാത്തവനും,
ഹരേരനൈവേദ്യഭോജീ നിത്യം വിഷ്ണും ന പൂജയേത്
ഹരിക്ക് സമർപ്പിച്ച നൈവേദ്യം സ്ഥിരമായി കഴിച്ചിട്ടും, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കാത്തവൻ,
ആഹാരം കുര്വതീം ഗാം ച പിബന്തീം യോ നിവാരയേത്
പശുവിനെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും വെള്ളം കുടിക്കാനും തടയുന്നവൻ,
ദണ്ഡൈര്ഗാസ്താഡയേന്മൂഢോ യോ വിപ്രോ വൃഷവാഹകഃ
കശാപ്പ് കൊണ്ടു പശുക്കളെ അടിക്കുന്ന മണ്ടൻ ബ്രാഹ്മണനും, കാളയിൽ കയറി യാത്രചെയ്യുന്നവനും,
ദദാതി ഗോഭ്യ ഉച്ഛിഷ്ടം യോജയേദ്വൃഷവാഹകമ് ।। 2.30.
പശുക്കൾക്ക് ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം നൽകുന്നവനും, കാളയെ ഭാരം ചുമപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നവനും.