സാവിത്ര്യുവാച കര്മ നിര്മൂലയന്ത്യേവ കേന വാ സാധവോ ജനാഃ
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: സത്പുരുഷന്മാർ പ്രവൃത്തികൾ എങ്ങനെ പൂര്ണമായി നശിപ്പിക്കുന്നു?
കര്മണാം ബീജരൂപഃ കഃ കോ വാ കര്മ്മഫലപ്രദഃ
പ്രവൃത്തികളുടെ വിത്ത് എന്താണ്? പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം നൽകുന്നത് ആരാണ്?
കോ വാ കര്മഫലം ഭുങ്ക്തേ കോ വാ നിര്ലിപ്ത ഏവ ച
പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നത് ആരാണ്? അതിൽ അകപ്പെടാതെ ഇരിക്കുന്നവൻ ആരാണ്?
കിം വിജ്ഞാനം മനോ ബുദ്ധിഃ കേ വാ പ്രാണാഃ ശരീരിണാമ്
ജ്ഞാനം, മനസ്സ്, ബുദ്ധി എന്താണ്? ശരീരമുള്ളവരിൽ പ്രാണന്മാർ ആരെല്ലാം?
ഭോക്താ ഭോജയിതാ കോ വാ കോ ഭോഗഃ കാ ച നിഷ്കൃതിഃ
അനുഭവിക്കുന്നവൻ ആരാണ്? അനുഭവിപ്പിക്കുന്നവൻ ആരാണ്? അനുഭവം എന്താണ്? പാപപരിഹാരം എന്താണ്?
യമ ഉവാച അവൈദികം തു യത്കര്മ തദേവാശുഭമേവ ച
യമൻ പറഞ്ഞു:VEDങ്ങൾ അനുസരിക്കാത്ത പ്രവൃത്തി അശുഭമാണ്.
അഹൈതുകീ വിഷ്ണുസേവാ സങ്കല്പരഹിതാ സതാമ്
മനസ്സിൽ ആഗ്രഹമോ ലക്ഷ്യമോ ഇല്ലാതെ സത്പുരുഷന്മാർ ചെയ്യുന്ന വിഷ്ണുസേവനമാണ് നിർമലമായ സേവനം.
ഹരിഭക്തോ നരോ യശ്ച സ ച മുക്തഃ ശ്രുതൌ ശ്രുതമ്
ഹരിയിൽ ഭക്തിയുള്ള മനുഷ്യൻ മോക്ഷം നേടുന്നു; ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നത്.
മുക്തിശ്ച ദ്വിവിധാ സാധ്വി ശ്രുത്യുക്താ സര്വസമ്മതാ 2.25.
സദ്ഗുണമുള്ളവളേ, ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നതുപോലെ മോക്ഷം രണ്ടുതരത്തിലാണ്, എല്ലാവരും ഇതു അംഗീകരിക്കുന്നു.
ഹരിഭക്തിസ്വരൂപാം ച മുക്തിം വാഞ്ഛന്തി വൈഷ്ണവാഃ
ഹരിയിൽ ഭക്തിയായി ജീവിക്കുന്നതായ മോക്ഷം വൈഷ്ണവന്മാർ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കര്മ്മണോ ബീജരൂപശ്ച സന്തതം തത്ഫലപ്രദഃ
കർമ്മം ഒരു വിത്തുപോലെയാണ്, അതിന്റെ ഫലം തുടർച്ചയായി ലഭിക്കുന്നു.
സോഽപി തദ്ധേതുരൂപശ്ച കര്മ്മ തേന ഭവേത്സതി
അത് തന്നെ കാരണമാകുന്നു, അങ്ങനെ കർമ്മം മൂലം സൃഷ്ടി ഉണ്ടാകുന്നു.
ആത്മനഃ പ്രതിബിമ്ബം ച ദേഹീ ജീവഃ സ ഏവ ച
ആത്മാവിന്റെ പ്രതിബിംബമാണ് ശരീരധാരി ജീവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് ജീവി.
പൃഥിവീ വായുരാകാശോ ജലം തേജസ്തഥൈവ ച
ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, അഗ്നി — ഇവയൊക്കെയും
കര്ത്താ ഭോക്താ ച ദേഹീ ച സ്വാത്മാ ഭോജയിതാ സദാ
ശരീരധാരി ആത്മാവ് എപ്പോഴും കര്ത്താവും അനുഭവിക്കുന്നവനും സ്വയം ആത്മാവും അനുഭവം നല്കുന്നവനും ആണ്.
സദസദ്ഭേദബീജം ച ജ്ഞാനം നാനാവിധം ഭവേത്
നാനാവിധമായ ജ്ഞാനം യാഥാർത്ഥ്യവും അസത്യവും തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിത്താണ്.
ഇന്ദ്രിയാണാം വൈ പ്രവരമീശ്വരാണാം സമൂഹകമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായത് ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടായ്മയാണെന്ന് പറയുന്നു.
അനിരൂപ്യമദൃശ്യം ച ജ്ഞാനഭേദം മനഃ സ്മൃതമ് 2.25.
നിശ്ചയിക്കാനോ കാണാനോ കഴിയാത്തതും, ജ്ഞാനത്തിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളുമാണ് മനസെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അങ്ഗിനാമങ്ഗ രൂപം ച പ്രേരകം സര്വകര്മണാമ്
അംഗങ്ങളിൽ പ്രധാനമായത്, എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പ്രേരകമായത് —
സൂര്യ്യോ വായുശ്ച പൃഥിവീ വാണ്യാദ്യാ ദേവതാഃ സ്മൃതാഃ
സൂര്യൻ, വായു, ഭൂമി, വാക്ക് എന്നിവയും മറ്റുള്ളവയും ദേവതകളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
പരമാത്മാ പരം ബ്രഹ്മ നിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
പരമാത്മാവും പരബ്രഹ്മവും ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതും പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായതുമാണ്.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം മയാ പൃഷ്ടം യഥാഗമമ്
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ ആചാരപ്രകാരം വിശദീകരിച്ചു.
സാവിത്ര്യുവാച പ്രശ്നം യദ്യത്കരോമി ത്വാം തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: ഞാൻ എന്ത് ചോദിച്ചാലും അതിന് ഉത്തരം പറയാൻ നീ അർഹൻ.
കാം കാം യോനിം യാതി ജീവഃ കര്മണാ കേന വാ യമ
ഏത് യോനിയിലേക്കാണ് ജീവൻ പോകുന്നത്, ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടോ, ഏത് കാരണത്താലോ, യമാ?
കേന വാ കര്മണാ മുക്തിഃ കേന ഭക്തിര്ഭവേദ്ധരേഃ
ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നത്, ഏത് കൊണ്ട് ഹരിയോടുള്ള ഭക്തി ഉണ്ടാകുന്നു?
കേന വാ ദീര്ഘജീവീ ച കേനാല്പായുശ്ച കര്മ്മണാ
ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ദീർഘായുസ്സും, ഏത് കൊണ്ടാണ് ചുരുങ്ങിയ ആയുസ്സും?
അങ്ഗഹീനശ്ച കാണശ്ച ബധിരഃ കേന കര്മ്മണാ
ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ഒരാൾക്ക് അവയവങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നത്, കുരുടനാകുന്നത്, ബധിരനാകുന്നത്?
ക്ഷിപ്തോഽതിലുബ്ധകശ്ചൈവ കേന വാ നരഘാതകഃ 2.25.
ഏത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ഒരാൾക്ക് ഭ്രാന്തും അത്യധികം ലാലസയും, മനുഷ്യഹത്യയും സംഭവിക്കുന്നത്?
കേന വാ ബ്രാഹ്മണത്വം ച തപസ്വിത്വം ച കേന വാ
ഏത് കാരണത്താലാണ് ഒരാൾക്ക് ബ്രാഹ്മണത്വം ലഭിക്കുന്നത്? ഏതാണ് ഒരാളെ തപസ്സുകാരനാക്കുന്നത്?
ഗോലോകം കേന വാ ബ്രഹ്മന്സര്വോത്കൃഷ്ടം നിരാമയമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ഏത് കാരണത്താൽ ഗോലോകം ഏറ്റവും ഉന്നതവും എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളുമില്ലാത്തതുമാണ്?