രുദതീമഭിമാനേന മാനിനീം മാനപൂജിതാമ്
സ്വാഭിമാനത്തോടുകൂടി അഭിമാനത്തോടെ കരയുന്ന അവളെ അവന് കണ്ടു.
ഭാരത്യാജ്ഞാം ഗൃഹീത്വാ ച സ്വാലയം ച യയൌ ഹരിഃ
ഭാരതിയുടെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച് ഹരി തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
വരം വിഷ്ണുര്ദദൌ തസ്യൈ വിശ്വപൂജ്യാ ഭവേതി ച
വിഷ്ണു അവളെ അനുഗ്രഹിച്ചു: 'നീ ലോകം മുഴുവന് ആരാധിക്കപ്പെടും.'
വിഷ്ണോര്വരേണ സാ ദേവീ പരിതുഷ്ടാ ബഭൂവ ഹ 2.22.
വിഷ്ണുവിന്റെ വരംകൊണ്ട് ആ ദേവി പൂര്ണമായും സന്തോഷവതിയായി.
ലക്ഷ്മീര്ഗങ്ഗാ സസ്മിതാ താം സമാശ്ലിഷ്യ ച നാരദ
ലക്ഷ്മിയും ഗംഗയും പുഞ്ചിരിയോടെ അവളെ അണിഞ്ഞു, നാരദാ.
വൃന്ദാം വൃന്ദാവനീം വിശ്വപാവനീംവിശ്വപൂജിതാമ്
വൃന്ദ, വൃന്ദാവനത്തിന്റെ ദേവി, ലോകങ്ങളെ വിശുദ്ധമാക്കുന്നവളും ലോകം മുഴുവന് ആരാധിക്കുന്നവളുമാണ്.
ഏതന്നാമാഷ്ടകം ചൈത ത്സ്തോത്രം നാമാര്ഥസംയുതമ്
ഈ എട്ടു പേരുകളും ഈ സ്തോത്രവും അതിലെ പേരുകളുടെ അർത്ഥത്തോടൊപ്പം അനുഗ്രഹിതമായിരിക്കുന്നു.
കാര്തികീപൂര്ണിമായാം ച തുലസ്യാ ജന്മ മങ്ഗലമ്
കാർത്തിക മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ തുളസിയുടെ ജന്മം ഉത്സവമായി ആചരിക്കുന്നു.
തസ്യാം യഃ പൂജയേത്താം ച ഭക്ത്യാ ച വിശ്വപാവനീമ്
ആ ദിവസം ഭക്തിയോടെ ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന തുളസിയെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ,
കാര്ത്തികേ തുലസീപത്രം വിഷ്ണവേ യോ ദദാതി ച
കാർത്തിക മാസത്തിൽ ആരെങ്കിലും തുളസി ഇലകൾ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ചാൽ,
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രം പ്രിയാഹീനോ ലഭേത്പ്രിയാമ്
മകനില്ലാത്തവർക്ക് മകൻ ലഭിക്കും; പ്രിയപ്പെട്ടവരെ നഷ്ടപ്പെട്ടവർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവർ വീണ്ടും ലഭിക്കും.
രോഗീ പ്രമുച്യതേ രോഗാദ്ബദ്ധോ മുച്യേത ബന്ധനാത്
രോഗികൾക്ക് രോഗം മാറും; ബന്ധനത്തിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് മോചനം ലഭിക്കും.
ഇപ്യേവം കഥിതം സ്തോത്രം ധ്യാനപൂജാവിധിം ശൃണു
ഇങ്ങനെ ഈ സ്തോത്രം വിശദീകരിച്ചു; ഇനി ധ്യാനവും പൂജാവിധിയും കേൾക്കുക.
യദ്വക്ഷ്യേ പൂജയേത്താം ച ഭക്ത്യാ ചാവാഹനം വിനാ 2.22.
ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ, ആൾ ഭക്തിയോടെ അവളെ ആരാധിക്കണം, ഔപചാരിക ആഹ്വാനം ഇല്ലാതിരുന്നാലും.
തുലസീം പുഷ്പസാരാം ച സതീം പൂജ്യാം മനോഹരാമ്
തുളസി, പുഷ്പങ്ങളുടെ സാരം, ശുദ്ധയും ആരാധനാർഹയും മനോഹരിയുമാണ്.
പുഷ്പേഷു തുലനാപ്യസ്യാ നാസീദ്ദേവീഷു വാ മുനേ
പുഷ്പങ്ങളിൽ അവളെ തുല്യമായത് ഇല്ല; ദേവതകളിൽ പോലും ഇല്ല, മഹർഷേ.
ശിരോധാര്യ്യാ ച സര്വേഷാമീപ്സിതാം വിശ്വപാവനീമ്
ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന തുളസി എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ തലയിൽ ധരിക്കേണ്ടവളാണ്.
ഇതി ധ്യാത്വാ ച സംപൂജ്യ സ്തുത്വാ ച പ്രണമേദ്ബുധഃ
ധ്യാനിച്ച്, ആരാധിച്ച്, സ്തുതി പാടിയശേഷം, ജ്ഞാനികൾ അവളെ വന്ദിക്കണം.
നാരദ ഉവാച യത്തു സാവിത്ര്യുപാഖ്യാനം തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: സാവിത്രിയുടെ കഥ എനിക്കു വിശദമായി പറയേണ്ടതുണ്ട്.
പുരാ യേന സമുദ്ഭൂതാ സാ ശ്രുതാ ച ശ്രുതിപ്രസൂഃ
പണ്ടുകാലത്ത് അവൾ എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവെന്നും, വേദങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം എങ്ങനെയാണെന്നുമാണ് ഞാൻ കേട്ടത്.
നാരായണ ഉവാച ദ്വിതീയേ ച ദേവഗണൈസ്തത്പശ്ചാദ്വിദുഷാം ഗണൈഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: രണ്ടാം യുഗത്തിൽ ദേവതകളും പിന്നീട് പണ്ഡിതരും അവളെ ആരാധിച്ചു.
തഥാ ചാശ്വപതിഃ പൂര്വം പൂജയാമാസ ഭാരതേ
അതുപോലെ, പുരാതനകാലത്ത് ഭാരതത്തിൽ അശ്വപതി അവളെ ആരാധിച്ചു.
നാരദ ഉവാച സര്വപൂജ്യാ ച സാവിത്രീ തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാവരും ആരാധിക്കേണ്ട സാവിത്രിയെ കുറിച്ച് എനിക്കു വിശദമായി പറയണം.
നാരായണ ഉവാച വൈരിണാം ബലഹര്ത്താ ച മിത്രാണാം ദുഃഖനാശനഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവൾ ശത്രുക്കളുടെ ശക്തി കുറയ്ക്കുകയും സുഹൃത്തുക്കളുടെ ദു:ഖം അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആസീത്തസ്യ മഹാരാജ്ഞീ മഹിഷീ ധര്മചാരിണീ
അവനു ഒരു പ്രധാന രാജ്ഞി ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൾ ധർമ്മത്തിന് സമർപ്പിതയായ നല്ല ഭാര്യയായിരുന്നു.
സാ ച രാജ്ഞീ മഹാസാധ്വീ വസിഷ്ഠസ്യോപദേശതഃ
ആ രാജ്ഞി വലിയ പുണ്യവതിയായിരുന്നതും വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ചുമാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്.
പ്രത്യാദേശം ന സാ പ്രാപ മഹിഷീ ന ദദര്ശ താമ്
എന്നാൽ അവൾക്ക് യാതൊരു നിർദ്ദേശവും ലഭിച്ചില്ല, രാജ്ഞി ആ സ്ത്രീയെ കണ്ടുമില്ല.
രാജാ താം ദുഃഖിതാം ദൃഷ്ട്വാ ബോധയിത്വാ നയേന വൈ 2.23.
രാജാവ് അവളെ ദുഃഖിതയാകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, നല്ല ഉപദേശങ്ങൾ നൽകി ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
തപശ്ചചാര തത്രൈവ സംയതഃ ശതവത്സരമ്
അവിടെ തന്നെ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തോടെ, രാജാവ് നൂറു വർഷം കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
ശുശ്രാവാകാശവാണീം ച നൃപേന്ദ്രശ്ചാശരീരിണീമ്
അപ്പോൾ രാജാവ് ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.