ബ്രാഹ്മാണ്ഡഗണനാം കര്തും ന ക്ഷമോ ജഗതാം പതിഃ
ലോകങ്ങളുടെ നാഥന് അനവധി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ എണ്ണാൻ കഴിയില്ല.
സംഖ്യാതുമീശ്വരഃ ശക്തോ ന സംഖ്യാതും തഥാപി സഃ
ഈശ്വരന് എണ്ണാൻ കഴിവുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ മുഴുവനും എണ്ണാൻ കഴിയില്ല.
കൃത്രിമാണി ച വിശ്വാനി വിശ്വസ്ഥാനി ച യാനി ച
സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലോകങ്ങളും, വിശ്വത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവയും അവിടെയുണ്ട്.
വൈകുണ്ഠഃ ശിവലോകശ്ച ഗോലോകശ്ച തയോഃ പരഃ 1.7.
വൈകുണ്ഠം, ശിവലോകം, ഗോലോകം — അവയിൽ ഗോലോകം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്.
സൌതിരുവാച ചകാര വീര്യ്യാധാനം ച കാമുക്യാം കാമുകോ യഥാ
സൗതി പറഞ്ഞു: കാമനയാൽ കാമുകൻ കാമുകിയിൽ തന്റെ വീര്യം നിക്ഷേപിച്ചു.
സാ ദിവ്യം ശതവര്ഷം ച ധൃത്വാ ഗര്ഭം സുദുസ്സഹമ്
അവൾ ദിവ്യമായും അത്യന്തം സഹിക്കാനാകാത്തതുമായ ഗർഭം നൂറു വർഷം ധരിച്ചു.
വിവിധാഞ്ശാസ്ത്രസംഘാംശ്ച തര്കവ്യാകരണാദികാന്
വിവിധ തർക്കശാസ്ത്രങ്ങളും വ്യാകരണാദി ഗ്രന്ഥങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായി.
ഷഡ്രാഗാന്സുന്ദരാംശ്ചൈവ നാനാതാല സമന്വിതാന്
ആറു രാഗങ്ങൾ, വിവിധ താളങ്ങളോടുകൂടിയ മനോഹരമായവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
വര്ഷമാസമൃതും ചൈവ തിഥിം ദണ്ഡക്ഷണാദികമ്
വർഷം, മാസം, ঋതു, തിഥി, ദണ്ഡം, ക്ഷണം തുടങ്ങിയ കാലഘടകങ്ങൾ എല്ലാം,
പുഷ്ടിം ച ദേവസേനാം ച മേധാം ച വിജയാം ജയാമ്
പോഷണം, ദേവസേന, ബുദ്ധി, വിജയവും ജയവും,
ദേവസേനാം മഹാഷഷ്ഠീം കാര്ത്തികേയപ്രിയാം സതീമ്
ദേവസേന, മഹാശഷ്ഠി, കാർത്തികേയനു പ്രിയമായ ശുദ്ധയായവൾ,
ബ്രാഹ്മം പാദ്മം ച വാരാഹം കല്പത്രയമിദം സ്മൃതമ്
ബ്രഹ്മ, പദ്മ, വാരാഹം—ഈ മൂന്ന് കല്പങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.
ചതുര്വിധം ച പ്രലയം കാലം വൈ മൃത്യുകന്യകാമ്
നാലു വിധത്തിലുള്ള പ്രളയം, കാലം, മരണത്തിന്റെ കന്യകയും,
അഥ ധാതുഃ പൃഷ്ഠദേശാദധര്മഃ സമജായത 1.8.
അപ്പോൾ ധാതാവിന്റെ പിന്ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് അധർമ്മം ജനിച്ചു.
നാഭിദേശാദ്വിശ്വകര്മാ ജാതോ വൈ ശില്പിനാം ഗുരുഃ
നാഭിദേശത്തിൽ നിന്ന് വിശ്വകര്മ്മാവ് ജനിച്ചു; ശില്പികളുടെ ഗുരു.
അഥ ധാതുശ്ച മനസ ആവിര്ഭൂതാഃ കുമാരകാഃ
പിന്നീട് ധാതാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ബാലന്മാർ ഉദിച്ചുവന്നു.
സനകശ്ച സനന്ദശ്ച തൃതീയശ്ച സനാതനഃ
സനകൻ, സനന്ദൻ, മൂന്നാമനായ സനാതനൻ,
ആവിര്ബഭൂവ മുഖതഃ കുമാരഃ കനകപ്രഭഃ
വായിൽ നിന്ന് പൊന്നുപോലുള്ള പ്രകാശമുള്ള ഒരു ബാലൻ ഉദിച്ചു.
ക്ഷത്ത്രിയാണാം ബീജരൂപോ നാമ്നാ സ്വായമ്ഭുവോ മനുഃ
ക്ഷത്രിയരിൽ വിത്തുപോലുള്ള സ്വായംഭുവമനു എന്നവൻ,
സസ്ത്രീകശ്ച മനുസ്തസ്ഥൌ ധാത്രാജ്ഞാ പരിപാലകഃ
ഭാര്യയോടൊപ്പം ആ മനു ധാതാവിന്റെ കല്പന പ്രകാരം രക്ഷകനായി നിലകൊണ്ടു.
സൃഷ്ടിം കര്ത്തും മഹാഭാഗോ മഹാഭാഗവതാന്ദ്വിജ
ലോകസൃഷ്ടിക്കായി, മഹാഭാഗ്യവാനായ മഹാഭക്തൻ, ദ്വിജനേ,
ചുകോപ ഹേതുനാ തേന വിധാതാ ജഗതാം പതിഃ
അത് കാരണം സൃഷ്ടികർത്താവും ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയും കോപിച്ചു.
ആവിര്ഭൂതാ ലലാടാച്ച രുദ്രാ ഏകാദശ പ്രഭോ
ലലാടത്തിൽ നിന്ന് പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ ഉദിച്ചു, പ്രഭോ.
സര്വേഷാമേവ വിശ്വാനാം സ താമസ ഇതി സ്മൃതഃ 1.8.
എല്ലാ ജീവികളിലും അവൻ 'താമസൻ' എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഗോലോകനാഥഃ കൃഷ്ണശ്ച നിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
ഗോലോകനാഥനായ കൃഷ്ണൻ ഗുണാതീതനും പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമാണ്.
ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപം ച നിര്മലം വൈഷ്ണവാഗ്രണീമ്
ശുദ്ധമായ സത്ത്വസ്വഭാവവും നിർമലതയും വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയുമാണ്.
മഹാന്മഹാത്മാ മതിമാന്ഭീഷണശ്ച ഭയംകരഃ
അവൻ മഹാനായവനും മഹാത്മാവും ബുദ്ധിമാനും ഭയങ്കരനും ഭീഷണവും ആണ്.
പുലസ്ത്യോ ദക്ഷകര്ണാച്ച പുലഹോ വാമകര്ണതഃ
പുലസ്ത്യൻ വലതുകാതിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, പുലഹൻ ഇടതുകാതിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
അരണിര്നാസികാരന്ധ്രാദങ്ഗിരാശ്ച മുഖാദ്രുചിഃ
അരണി മൂക്കിലെ രന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്, അങ്കിരസ് വായിലെ താടിയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
ഛായായാഃ കര്ദമോ ജാതോ നാഭേഃ പഞ്ചശിഖസ്തഥാ
ഛായയിൽ നിന്ന് കർദമൻ ജനിച്ചു, നാഭിയിൽ നിന്ന് പഞ്ചശിഖനും അങ്ങനെ തന്നെ ജനിച്ചു.