സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷിതഃ
അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും കുളിച്ചവനായി, എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനായി തീരുന്നു.
സര്വദാനേഷു യത്പുണ്യം പ്രാദക്ഷിണ്യേ ഭുവോ യഥാ
എല്ലാ ദാനങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള പുണ്യവും ഭൂമിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതിന്റെ ഫലവും
തസ്യ സ്പര്ശം ച വാഞ്ഛന്തി തീര്ഥാനി നിഖിലാനി ച
അവന്റെ സ്പർശം നേടാൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പാഠേ ചതുര്ണാം വേദാനാം തപസാം കരണേ സതി
നാലു വേദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുമ്പോഴും തപസ്സു ചെയ്യുമ്പോഴും,
ശാലഗ്രാമശിലാതോയം നിത്യം ഭുങ്ക്തേ ച യോ നരഃ
ശാലഗ്രാമശിലയുടെ വെള്ളം ദിവസവും കഴിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ,
തസ്യ സ്പര്ശം ച വാഞ്ഛന്തി തീര്ഥാനി നിഖി ലാനി ച
അവന്റെ സ്പർശം നേടാൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തത്രൈവ ഹരിണാ സാര്ദ്ധമസംഖ്യം പ്രാകൃതം ലയമ്
അവിടെ തന്നെയാണു ഹരിയോടൊപ്പം അനവധി പ്രകൃതിദ്രവ്യങ്ങൾ ലയിക്കുന്നത്.
യാനി കാനി ച പാപാനി ബ്രഹ്മഹത്യാദികാനി ച
ബ്രഹ്മഹത്യയുൾപ്പെടെ എത്രയോ പാപങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും,
തത്പാദപദ്മരജസാ സദ്യഃ പൂതാ വസുന്ധരാ 2.21.
അവന്റെ പാദപദ്മത്തിന്റെ പൊടിയാൽ ഭൂമി ഉടൻ ശുദ്ധിയാകുന്നു.
ശാലഗ്രാമശിലാ തോയം മൃത്യുകാല ച യോ ലഭേത്
മരണസമയത്ത് ശാലഗ്രാമശിലയുടെ വെള്ളം ലഭിക്കുന്നവൻ,
നിര്വാണമുക്തിം ലഭതേ കര്മഭോഗാദ്വിമുച്യതേ
മോക്ഷവും കർമഫലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മോചനവും നേടുന്നു.
ശാലഗ്രാമശിലാം ധൃത്വാ മിഥ്യാവാദം വദേത്തു യഃ
ശാലഗ്രാമശില കൈയിൽ പിടിച്ച് കള്ളം പറയുന്നവൻ,
ശാലഗ്രാമശിലാം സ്പൃഷ്ട്വാ സ്വീകാരം യോ ന പാലയേത്
ശാലഗ്രാമശില സ്പർശിച്ച് പ്രതിജ്ഞ പാലിക്കാത്തവൻ,
തുലസീപത്ര വിച്ഛേദം ശാലഗ്രാമേ കരോതി യഃ
ശാലഗ്രാമം പൂജിക്കാനായി തുളസിയില തകർക്കുന്നവൻ,
തുലസീപത്രവിച്ഛേദം ശംഖേ യോ ഹി കരോതി ച
ശംഖത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുളസിയില തകർക്കുന്നവൻ,
ശാലഗ്രാമം ച തുലസീം ശംഖമേകത്ര ഏവ ച
ശാലഗ്രാമം, തുളസി, ശംഖം—മൂന്നും ഒരിടത്ത് ഒന്നിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ,
സകൃദേവ ഹി യോ യസ്യാം വീര്യ്യാധാനം കരോതി യഃ
ഇവയിൽ ഏതൊന്നിലേയ്ക്കും ഒരിക്കൽ പോലും വീര്യം ഒഴിക്കുന്നവൻ,
ത്വം പ്രിയാ ശംഖചൂഡസ്യ ചൈകമന്വന്തരാവധി
നീ ശംഖചൂഡന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ് ഒരു മന്വന്തരകാലം മുഴുവൻ.
ഇത്യുക്ത്വാ ശ്രീഹരിസ്താം ച വിരരാമ ച സാദരമ് 2.21.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീഹരി ആദരവോടെ മൗനം പാലിച്ചു.
യഥാ ശ്രീശ്ച തഥാ സാ ചാപ്യുവാസ ഹരിവക്ഷസി
ശ്രീദേവി എങ്ങനെ ഹരിയുടെ വക്ഷസ്സിൽ വസിച്ചോ അതുപോലെ അവളും അവിടെയായിരുന്നു.
ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ ഗങ്ഗാ തുലസീ ചാപി നാരദ
നാരദാ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ, തുളസി ഇവരും കൂടി—
സദ്യസ്തദ്ദേഹജാതാ ച ബഭൂവ ഗണ്ഡകീ നദീ
അവളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ തന്നെ ഗണ്ഡകി എന്ന നദി ഉദിച്ചുവന്നു.
കുര്വന്തി തത്ര കീടാശ്ച ശിലാം ബഹുവിധാം മുനേ
അവിടെ, മഹർഷേ, കീടങ്ങൾ പലതരം കല്ലുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
സ്ഥലസ്ഥാഃ പിങ്ഗലാ ജ്ഞേയാശ്ചോപതാപാദ്ധരേരിതി
ഭൂമിയിൽ കാണുന്നവയെ പിങ്ങള എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഹരിയുടെ അനുഭവത്തിൽ പീഡിതരായവയാണവ.
നാരദ ഉവാച തസ്യാഃ പൂജാവിധാനം ച സ്തോത്രം കിം ന ശ്രുതം മയാ
നാരദൻ ചോദിച്ചു: അവളുടെ പൂജാവിധിയും സ്തോത്രവും ഞാൻ ഇതുവരെ കേട്ടിട്ടില്ല.
കേന പൂജ്യാ സ്തുതാ കേന പുരാ പ്രഥമതോ മുനേ
ആദ്യം ആരാണ് അവളെ പൂജിക്കുകയും സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്തതെന്ന് പറയാമോ, മഹർഷേ?
സൂത ഉവാച കഥാം കഥിതുമാരേഭേ പുണ്യരൂപാം പുരാതനീമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനവും പുണ്യപ്രദവുമായ ആ കഥ പറയാൻ അദ്ദേഹം തുടങ്ങി.
നാരായണ ഉവാച രമാസമാം താം സൌഭാഗ്യാം ചകാര ഗൌരവേണ ച
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവളെ രമയുടേതുപോലെ ഭാഗ്യശാലിയാക്കി, വലിയ ബഹുമാനവും നൽകി.
സേഹേ ലക്ഷ്മീശ്ച ഗംഗാ ച തസ്യാശ്ച നവസംഗമമ്
ലക്ഷ്മിയും ഗംഗയും അവളുടെ പുതിയ ബന്ധം സഹിച്ചു.
സാ താം ജഘാന കലഹേ മാനിനീ ഹരിസന്നിധൌ
ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവൾ അഭിമാനത്തോടെ തർക്കത്തിൽ അവളെ അടിച്ചു.