വിദ്യാപ്രഭാവജ്ഞാനാര്ഥം മയാ ത്വം ച പരീക്ഷിതഃ
വിദ്യയുടെ ശക്തി അറിയാൻ, ജ്ഞാനത്തിനായി നിന്നെയും ഞാൻ പരീക്ഷിച്ചു.
വരായ ഗുണഹീനായ വൃദ്ധായാജ്ഞാനിനേ തഥാ
ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവനു, വൃദ്ധനു, അജ്ഞാനിയ്ക്ക്—
അത്യന്തകോപയുക്തായ ചാത്യന്തദുര്മുഖായ ച
അതി കോപമുള്ളവനു, വളരെ ദുർമുഖനായവനു,
ജഡായ ചൈവ മൂകായ ക്ലീബതുല്യായ പാപിനേ
മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവനു, മൂകനു, ക്ലീബനു തുല്യനായവനു, പാപിയ്ക്ക്—
ശാന്തായ ഗുണിനേ ചൈവ യൂനേ ച വിദുഷേഽപി ച
ശാന്തനും സദ്ഗുണങ്ങളുള്ളവനും യുവാവും വിജ്ഞാനിയും ആയ ഒരാളോടാണ്,
യഃ കന്യാപാലനം കൃത്വാ കരോതി വിക്രയം യദി
ആരെങ്കിലുമൊരു കന്യയെ സംരക്ഷിച്ച് ശേഷം അവളെ വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ,
കന്യാമൂത്രപുരീഷം ച തത്ര ഭക്ഷതി പാതകീ
അത്തരം പാപി ആ കന്യയുടെ മൂത്രവും മലവും അവിടെയെല്ലാം കഴിക്കും.
തദന്തേ വ്യാധയോനൌ ച ലഭതേ ജന്മ നിശ്ചിതമ് 2.16.
അതിനുശേഷം അവൻ നിർബന്ധമായും രോഗം നിറഞ്ഞ ജന്മങ്ങൾ പ്രാപിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ തുലസീ വിരരാമ തപോവനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് തുളസീ തപോവനത്തിൽ മൗനം പാലിച്ചു.
മൂര്ധ്നാ നനാമ തുലസീ ശങ്ഖചൂഡശ്ച നാരദ
തുളസിയും ശംഖചൂഡനും നാരദനും തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു.
കിം കരോഷി ശങ്ഖചൂഡ സംവാദമനയാ സഹ
ശംഖചൂഡ, നീ ഇവളോടൊപ്പം സംസാരിച്ച് എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?
ത്വം ച പുരുഷരത്നം ച സ്ത്രീരത്നം സ്ത്രീഷ്വിയം സതീ
നീ പുരുഷന്മാരിൽ ഉത്തമനും ഇവൾ സ്ത്രീകളിൽ ഉത്തമയും സതിയും ആണു.
നിര്വിരോധസുഖം രാജന്കോ വാ ത്യജതി ദുര്ലഭമ്
രാജാവും പോലും എളുപ്പത്തിൽ കിട്ടാൻ പറ്റാത്ത സമാധാനവും സന്തോഷവും ഉപേക്ഷിക്കും.
കിമുപേക്ഷസി ത്വം കാന്തമീദൃശം ഗുണിനം സതീ
സതിയേ, ഇങ്ങനെ ഗുണമുള്ള പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നീ എന്തുകൊണ്ട് അവഗണിക്കുന്നു?
യഥാ ലക്ഷ്മീശ്ച ലക്ഷ്മീശേ യഥാ കൃഷ്ണേ ച രാധികാ
എങ്ങനെ ലക്ഷ്മി ലക്ഷ്മീപതിയോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ രാധികാ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
യഥാ ധരാ വരാഹേ ച യഥാ മേനാ ഹിമാലയേ
എങ്ങനെ ഭൂമി വരാഹനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ മേനാ ഹിമാലയനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
രോഹിണീ ച യഥാ ചന്ദ്രേ യഥാ കാമേ രതിഃ സതീ
എങ്ങനെ രോഹിണി ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ രതി കാമനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, സതിയേ,
യഥാഽഹല്യാ ഗൌതമേ ച ദേവഹൂതിശ്ച കര്ദമേ 2.16.
എങ്ങനെ അഹല്യാ ഗൗതമനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ ദേവഹൂതി കർദമനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
യഥാ ച ദക്ഷിണാ യജ്ഞേ യഥാ സ്വാഹാ ഹുതാശനേ
എങ്ങനെ ദക്ഷിണാ യാഗത്തിൽ ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ സ്വാഹാ അഗ്നിയോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
ദേവസേനാ യഥാ സ്കന്ദേ ധര്മേ മൂത്തിര്യഥാ സതീ
എങ്ങനെ ദേവസേനാ സ്കന്ദനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ മൂത്തി ധർമ്മനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, സതിയേ,
അനേന സാര്ദ്ധം സുചിരം സുന്ദരേണ ച സുന്ദരി
സുന്ദരിയേ, നീ ഈ സുന്ദരനോടൊപ്പം ദീർഘകാലം ഉണ്ടാകും.
പശ്ചാത്പ്രാപ്സ്യസി ഗോവിന്ദം ഗോലോകേ പുനരേവ ച
പിന്നീട് നീ ഗോളോകത്തിൽ വീണ്ടും ഗോവിന്ദനെ പ്രാപിക്കും.
ഇത്യേവമാശിഷം കൃത്വാ സ്വാലയം പ്രയയൌ വിധിഃ
ഇങ്ങനെ അനുഗ്രഹം നൽകി ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
സ്വര്ഗേ ദുന്ദുഭിവാദ്യം ച പുഷ്പവൃഷ്ടിര്ബഭൂവ ഹ
സ്വർഗത്തിൽ ദുന്ദുഭി മേളം മുഴങ്ങി, പുഷ്പവൃഷ്ടിയും ഉണ്ടായി.
മൂര്ച്ഛാം സമ്പ്രാപ തുലസീ നവസങ്ഗമസങ്ഗതാ
പുതിയ ഭർത്താവിനൊപ്പം ചേർന്ന തുളസിക്ക് ബോധം തെറ്റി വീണു.
ചതുഃഷഷ്ടികലാമാനം ചതുഃഷഷ്ടിവിധം സുഖമ്
അവർ അറുപത്തിയൊന്ന് കലകളാൽ അളക്കാവുന്ന അറുപത്തിയൊന്ന് വിധത്തിലുള്ള ആനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അങ്ഗപ്രത്യംഗ സംശ്ലേഷപൂര്വകം സ്ത്രീമനോഹരമ്
അംഗങ്ങൾ ചേർത്ത്, സ്ത്രീഹൃദയത്തെ ആകർഷിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവർ ചേർന്നു.
അതീവ രമ്യേദേശേ ച സര്വജന്തുവിവര്ജിതേ 2.16.
മറ്റു ജീവികൾ ഒന്നും ഇല്ലാത്ത അത്യന്തം മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത്,
പുഷ്പോദ്യാനേ നദീതീരേ പുഷ്പചന്ദനചര്ചിതേ
പുഷ്പങ്ങളാലും ചന്ദനത്തിലും അലങ്കരിച്ച നദീതീരത്തുള്ള പൂന്തോട്ടത്തിൽ,
ഭൂഷിതാം ഭൂഷണൈഃ സര്വൈരതീവ സുമനോഹരാമ്
എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച് അതീവ മനോഹരമായും ആകർഷകമായും അവൾ തിളങ്ങി.