ജാതിസ്മരോഽഹം ജാനാമി കൃഷ്ണമന്ത്രപ്രഭാവതഃ
എനിക്ക് ജന്മസ്മരണം ഉണ്ട്; കൃഷ്ണമന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ഇത് അറിയുന്നു.
ത്വമേവ രാധികാകോപാജ്ജാതാഽസി ഭാരതേ ഭുവി
രാധികയുടെ കോപം മൂലം നീ തന്നെയാണ് ഭാരതഭൂമിയിൽ ജനിച്ചത്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ പുമാന്വിരരാമ മഹാമുനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ പുരുഷൻ മൗനമായി, മഹാമുനിയേ.
തുലസ്യുവാച കാന്തമേവംവിധം കാന്താ ശശ്വദിച്ഛതി കാമതഃ
തുളസി പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവളെപ്പോലെ ഒരാൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രിയനാണ് എപ്പോഴും ആഗ്രഹം, കാമത്താൽ.
ത്വയാഽഹമധുനാ സത്യം വിചാരേണ പരാജിതാ
നിന്റെ വാദം കൊണ്ടു ഞാൻ ഇപ്പോൾ സത്യത്തിൽ തോറ്റുപോയി.
നിന്ദന്തി പിതരോ ദേവാ ബാന്ധവാഃ സ്ത്രീജിതം ജനമ്
സ്ത്രീയാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവനെ പിതാക്കന്മാർ, ദേവന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ ഇവർ കുറ്റം പറയുന്നു.
ശുധ്യേദ്വിപ്രോ ദശാഹേന ജാതകേ മൃതകേ തഥാ
ജനനത്തിലും മരണത്തിലും ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പത്ത് ദിവസത്തിനകം ശുദ്ധിയാകും.
ശൂദ്രോ മാസേന വേദേഷു മാതൃവദ്വര്ണസങ്കരഃ 2.16.
ശൂദ്രൻ ഒരു മാസത്തിൽ ശുദ്ധിയാകും; വേദങ്ങളിൽ, വർണ്ണസംകരനായവൻ മാതാവിനോടു സമാനൻ.
ന ഗൃഹ്ണന്തീച്ഛയാ തസ്യ പിതരഃ പിണ്ഡതര്പണമ്
അവന്റെ പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും അവനിൽ നിന്നുള്ള പിണ്ഡം ഇഷ്ടപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കില്ല.
കിം തസ്യ ജ്ഞാനതപസാ ജപഹോമപ്രപൂജനൈഃ
അവന്റെ ജ്ഞാനത്തിനും തപസ്സിനും ജപത്തിനും ഹോമത്തിനും പൂജയ്ക്കും എന്ത് പ്രയോജനം?
വിദ്യാപ്രഭാവജ്ഞാനാര്ഥം മയാ ത്വം ച പരീക്ഷിതഃ
വിദ്യയുടെ ശക്തി അറിയാൻ, ജ്ഞാനത്തിനായി നിന്നെയും ഞാൻ പരീക്ഷിച്ചു.
വരായ ഗുണഹീനായ വൃദ്ധായാജ്ഞാനിനേ തഥാ
ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവനു, വൃദ്ധനു, അജ്ഞാനിയ്ക്ക്—
അത്യന്തകോപയുക്തായ ചാത്യന്തദുര്മുഖായ ച
അതി കോപമുള്ളവനു, വളരെ ദുർമുഖനായവനു,
ജഡായ ചൈവ മൂകായ ക്ലീബതുല്യായ പാപിനേ
മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവനു, മൂകനു, ക്ലീബനു തുല്യനായവനു, പാപിയ്ക്ക്—
ശാന്തായ ഗുണിനേ ചൈവ യൂനേ ച വിദുഷേഽപി ച
ശാന്തനും സദ്ഗുണങ്ങളുള്ളവനും യുവാവും വിജ്ഞാനിയും ആയ ഒരാളോടാണ്,
യഃ കന്യാപാലനം കൃത്വാ കരോതി വിക്രയം യദി
ആരെങ്കിലുമൊരു കന്യയെ സംരക്ഷിച്ച് ശേഷം അവളെ വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ,
കന്യാമൂത്രപുരീഷം ച തത്ര ഭക്ഷതി പാതകീ
അത്തരം പാപി ആ കന്യയുടെ മൂത്രവും മലവും അവിടെയെല്ലാം കഴിക്കും.
തദന്തേ വ്യാധയോനൌ ച ലഭതേ ജന്മ നിശ്ചിതമ് 2.16.
അതിനുശേഷം അവൻ നിർബന്ധമായും രോഗം നിറഞ്ഞ ജന്മങ്ങൾ പ്രാപിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ തുലസീ വിരരാമ തപോവനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് തുളസീ തപോവനത്തിൽ മൗനം പാലിച്ചു.
മൂര്ധ്നാ നനാമ തുലസീ ശങ്ഖചൂഡശ്ച നാരദ
തുളസിയും ശംഖചൂഡനും നാരദനും തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു.
കിം കരോഷി ശങ്ഖചൂഡ സംവാദമനയാ സഹ
ശംഖചൂഡ, നീ ഇവളോടൊപ്പം സംസാരിച്ച് എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?
ത്വം ച പുരുഷരത്നം ച സ്ത്രീരത്നം സ്ത്രീഷ്വിയം സതീ
നീ പുരുഷന്മാരിൽ ഉത്തമനും ഇവൾ സ്ത്രീകളിൽ ഉത്തമയും സതിയും ആണു.
നിര്വിരോധസുഖം രാജന്കോ വാ ത്യജതി ദുര്ലഭമ്
രാജാവും പോലും എളുപ്പത്തിൽ കിട്ടാൻ പറ്റാത്ത സമാധാനവും സന്തോഷവും ഉപേക്ഷിക്കും.
കിമുപേക്ഷസി ത്വം കാന്തമീദൃശം ഗുണിനം സതീ
സതിയേ, ഇങ്ങനെ ഗുണമുള്ള പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നീ എന്തുകൊണ്ട് അവഗണിക്കുന്നു?
യഥാ ലക്ഷ്മീശ്ച ലക്ഷ്മീശേ യഥാ കൃഷ്ണേ ച രാധികാ
എങ്ങനെ ലക്ഷ്മി ലക്ഷ്മീപതിയോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ രാധികാ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
യഥാ ധരാ വരാഹേ ച യഥാ മേനാ ഹിമാലയേ
എങ്ങനെ ഭൂമി വരാഹനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ മേനാ ഹിമാലയനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
രോഹിണീ ച യഥാ ചന്ദ്രേ യഥാ കാമേ രതിഃ സതീ
എങ്ങനെ രോഹിണി ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ രതി കാമനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, സതിയേ,
യഥാഽഹല്യാ ഗൌതമേ ച ദേവഹൂതിശ്ച കര്ദമേ 2.16.
എങ്ങനെ അഹല്യാ ഗൗതമനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ ദേവഹൂതി കർദമനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
യഥാ ച ദക്ഷിണാ യജ്ഞേ യഥാ സ്വാഹാ ഹുതാശനേ
എങ്ങനെ ദക്ഷിണാ യാഗത്തിൽ ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ സ്വാഹാ അഗ്നിയോടൊപ്പം ഉണ്ടോ,
ദേവസേനാ യഥാ സ്കന്ദേ ധര്മേ മൂത്തിര്യഥാ സതീ
എങ്ങനെ ദേവസേനാ സ്കന്ദനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, എങ്ങനെ മൂത്തി ധർമ്മനോടൊപ്പം ഉണ്ടോ, സതിയേ,