കൃത്യാസ്വരൂപം തദ്യത്തു സ്വര്വേശ്യാദികമേവ ച
പ്രവൃത്തിയുടെ സ്വഭാവവും, ദേവികളിൽ പ്രധാനമായതും,
സത്ത്വപ്രധാനം യദ്രൂപം തച്ച ശുദ്ധം സ്വഭാവതഃ
ശുദ്ധതയാണ് പ്രധാനമായ രൂപം സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ശുദ്ധമാണ്.
തദ്വാസ്തവം ച വിജ്ഞേയം പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ
അതാണ് യഥാർത്ഥ രൂപം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
സ്ഥാനാഭാവാത്ക്ഷണാഭാവാന്മധ്യവൃത്തേരഭാവതഃ
സ്ഥലമില്ലായ്മ, ക്ഷണമില്ലായ്മ, ഇടയ്ക്കുള്ള അവസ്ഥയില്ലായ്മ കാരണം,
ബഹുഗോഷ്ഠാ വൃതേനൈവ രിപുരാജഭയേന ച
പല ചർച്ചകളും, ശത്രുരാജാക്കന്മാരുടെ ഭയവും കാരണം,
ഇദം മധ്യമരൂപം ച പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ
ഇത് ഇടത്തരം രൂപം ആണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ന പൃച്ഛതി കുലേ ജാതഃ പണ്ഡിതശ്ച പരസ്ത്രിയമ്
നല്ല കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ജ്ഞാനിയൊരിക്കലും മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ ചോദ്യം ചെയ്യില്ല.
ആഗച്ഛാമി ത്വത്സമീപമാജ്ഞയാ ബ്രഹ്മണോഽധുനാ 2.16.
ഇപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
അഹമേവ ശങ്ഖചൂഡോ ദേവവിദ്രാവകാരകഃ
ഞാനാണ് ശംഖചൂഡൻ, ദേവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവൻ.
അഹമഷ്ടസു ഗോപേഷു ഗോഗോപീപാര്ഷദേഷു ച
എട്ടു ഗോപുരങ്ങളിൽ ഉള്ള ഗോവാളന്മാരിലും, പശുക്കളുടെയും ഗോവാളി സ്ത്രീകളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ ഞാൻ ഉണ്ടാകുന്നു.
ജാതിസ്മരോഽഹം ജാനാമി കൃഷ്ണമന്ത്രപ്രഭാവതഃ
എനിക്ക് ജന്മസ്മരണം ഉണ്ട്; കൃഷ്ണമന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ഇത് അറിയുന്നു.
ത്വമേവ രാധികാകോപാജ്ജാതാഽസി ഭാരതേ ഭുവി
രാധികയുടെ കോപം മൂലം നീ തന്നെയാണ് ഭാരതഭൂമിയിൽ ജനിച്ചത്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ പുമാന്വിരരാമ മഹാമുനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ പുരുഷൻ മൗനമായി, മഹാമുനിയേ.
തുലസ്യുവാച കാന്തമേവംവിധം കാന്താ ശശ്വദിച്ഛതി കാമതഃ
തുളസി പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവളെപ്പോലെ ഒരാൾക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രിയനാണ് എപ്പോഴും ആഗ്രഹം, കാമത്താൽ.
ത്വയാഽഹമധുനാ സത്യം വിചാരേണ പരാജിതാ
നിന്റെ വാദം കൊണ്ടു ഞാൻ ഇപ്പോൾ സത്യത്തിൽ തോറ്റുപോയി.
നിന്ദന്തി പിതരോ ദേവാ ബാന്ധവാഃ സ്ത്രീജിതം ജനമ്
സ്ത്രീയാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവനെ പിതാക്കന്മാർ, ദേവന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ ഇവർ കുറ്റം പറയുന്നു.
ശുധ്യേദ്വിപ്രോ ദശാഹേന ജാതകേ മൃതകേ തഥാ
ജനനത്തിലും മരണത്തിലും ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പത്ത് ദിവസത്തിനകം ശുദ്ധിയാകും.
ശൂദ്രോ മാസേന വേദേഷു മാതൃവദ്വര്ണസങ്കരഃ 2.16.
ശൂദ്രൻ ഒരു മാസത്തിൽ ശുദ്ധിയാകും; വേദങ്ങളിൽ, വർണ്ണസംകരനായവൻ മാതാവിനോടു സമാനൻ.
ന ഗൃഹ്ണന്തീച്ഛയാ തസ്യ പിതരഃ പിണ്ഡതര്പണമ്
അവന്റെ പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും അവനിൽ നിന്നുള്ള പിണ്ഡം ഇഷ്ടപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കില്ല.
കിം തസ്യ ജ്ഞാനതപസാ ജപഹോമപ്രപൂജനൈഃ
അവന്റെ ജ്ഞാനത്തിനും തപസ്സിനും ജപത്തിനും ഹോമത്തിനും പൂജയ്ക്കും എന്ത് പ്രയോജനം?
വിദ്യാപ്രഭാവജ്ഞാനാര്ഥം മയാ ത്വം ച പരീക്ഷിതഃ
വിദ്യയുടെ ശക്തി അറിയാൻ, ജ്ഞാനത്തിനായി നിന്നെയും ഞാൻ പരീക്ഷിച്ചു.
വരായ ഗുണഹീനായ വൃദ്ധായാജ്ഞാനിനേ തഥാ
ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവനു, വൃദ്ധനു, അജ്ഞാനിയ്ക്ക്—
അത്യന്തകോപയുക്തായ ചാത്യന്തദുര്മുഖായ ച
അതി കോപമുള്ളവനു, വളരെ ദുർമുഖനായവനു,
ജഡായ ചൈവ മൂകായ ക്ലീബതുല്യായ പാപിനേ
മന്ദബുദ്ധിയുള്ളവനു, മൂകനു, ക്ലീബനു തുല്യനായവനു, പാപിയ്ക്ക്—
ശാന്തായ ഗുണിനേ ചൈവ യൂനേ ച വിദുഷേഽപി ച
ശാന്തനും സദ്ഗുണങ്ങളുള്ളവനും യുവാവും വിജ്ഞാനിയും ആയ ഒരാളോടാണ്,
യഃ കന്യാപാലനം കൃത്വാ കരോതി വിക്രയം യദി
ആരെങ്കിലുമൊരു കന്യയെ സംരക്ഷിച്ച് ശേഷം അവളെ വിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ,
കന്യാമൂത്രപുരീഷം ച തത്ര ഭക്ഷതി പാതകീ
അത്തരം പാപി ആ കന്യയുടെ മൂത്രവും മലവും അവിടെയെല്ലാം കഴിക്കും.
തദന്തേ വ്യാധയോനൌ ച ലഭതേ ജന്മ നിശ്ചിതമ് 2.16.
അതിനുശേഷം അവൻ നിർബന്ധമായും രോഗം നിറഞ്ഞ ജന്മങ്ങൾ പ്രാപിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ തുലസീ വിരരാമ തപോവനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് തുളസീ തപോവനത്തിൽ മൗനം പാലിച്ചു.
മൂര്ധ്നാ നനാമ തുലസീ ശങ്ഖചൂഡശ്ച നാരദ
തുളസിയും ശംഖചൂഡനും നാരദനും തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു.