ശ്യാമാം സുകേശീം രുചിരാം ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലാമ്
കറുത്ത നിറവും മനോഹരമായ മുടിയും ആകർഷകമായ രൂപവും വടവൃക്ഷത്തിന്റെ വട്ടംപോലെയുള്ള ശരീരവും ഉള്ളവളും,
നരാ നാര്യ്യശ്ച താം ദൃഷ്ട്വാ തുലനാം ദാതുമക്ഷമാഃ
പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ഉപമ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ പോയി.
സാ ച ഭൂമിഷ്ഠമാത്രേണ യോഗ്യാ സ്ത്രീപ്രകൃതിര്യഥാ
ഭൂമിയുടെ അളവിൽ യോജിച്ച, സ്ത്രീസ്വഭാവംപോലെ യോജ്യയായവളായിരുന്നു അവൾ.
തത്ര ദൈവാബ്ദലക്ഷം ച ചകാര പരമം തപഃ
അവിടെ, ഒരു ലക്ഷം ദൈവവർഷം അവൾ ഉന്നതമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ഗ്രീഷ്മേ പഞ്ചതപാഃ ശീതേ തോയസ്ഥാ സാ ച സുന്ദരീ
വെള്ളക്കാലത്ത് അഗ്നിതപസ്സും, ശീതകാലത്ത് വെള്ളത്തിൽ നില്ക്കലും ആ സുന്ദരിയായവൾ ചെയ്തു.
വിംശത്സഹസ്രവര്ഷം ച ഫലതോയാശനാ ച സാ
ഇരുപതിനായിരം വർഷം അവൾ പഴവും വെള്ളവും മാത്രം കഴിച്ചു ജീവിച്ചു.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാബ്ദം വായ്വാഹാരാ കൃശോദരീ
നാല്പതിനായിരം വർഷം കുഴിയില്ലാത്ത വയറുള്ള അവൾ വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു ജീവിച്ചു.
നിര്ലക്ഷ്യാം ചൈകപാദസ്ഥാം ദൃഷ്ട്വാ താം കമലോദ്ഭവഃ 2.15.
ഒറ്റകാൽ നിൽക്കയും, കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളവളായി മാറിയതും കണ്ട് കമലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ—
ചതുര്മുഖം ച സാ ദൃഷ്ട്വാ പ്രാണംസീദ്ധംസവാഹനമ്
അവള് അന്നവഹനമായ ഹംസം കയറിയുള്ള നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിനെ അവിടെ കണ്ടു.
ബ്രഹ്മോവാച ഹരിഭക്തിം ച മുക്തിം വാഽപ്യജരാമരതാമപി
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയോ, മോക്ഷമോ, മരണമില്ലായ്മയോ, വൃദ്ധതയില്ലായ്മയോ—
തുലസ്യുവാച സര്വജ്ഞസ്യാപി പുരതഃ കാ ലജ്ജാ മമ സാമ്പ്രതമ്
തുളസി പറഞ്ഞു: എല്ലാം അറിയുന്നവന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് എനിക്ക് ഇനി ലജ്ജിക്കാനെന്താണ്?
അഹം ച തുലസീ ഗോപീ ഗോലോകേഽഹം സ്ഥിതാ പുരാ
ഞാന് തുളസി, ഒരിക്കല് ഗോലോകത്തില് വസിക്കുന്ന ഒരു ഗോപിയായിരുന്നുവെന്ന് ഓര്മ്മിക്കുന്നു.
ഗോവിന്ദേന സഹാസക്താമതൃപ്താം മാം ച മൂര്ച്ഛിതാമ്
ഗോവിന്ദനോടു ചേര്ന്ന്, തൃപ്തിയില്ലാതെ, ബോധംകെട്ടുപോയ നിലയിലായിരുന്നു ഞാന്.
ഗോവിന്ദം ഭര്ത്സയാമാസ മാം ശശാപ രുഷാഽന്വിതാ
രാധിക ദേഷ്യത്തോടെ ഗോവിന്ദനെ ശപിച്ചു, എന്നെയും ശപിച്ചു.
മാമുവാച സ ഗോവിന്ദോ മദംശം ത്വം ചതുര്ഭുജമ്
ഗോവിന്ദന് എന്നോട് പറഞ്ഞു: നീ എന്റെ ഭാഗമായ്, നാലു കൈകളോടെ ജനിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ദേവേശോഽപ്യന്തര്ധാനമവാപ സഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ദേവന്മാരുടെ നാഥന് അപ്രത്യക്ഷനായി.
അഹം നാരായണം കാന്തം ശാന്തം സുന്ദവിഗ്രഹമ്
ഞാന് എന്റെ പ്രിയനായ ശാന്തനും സുന്ദരവേഷമുള്ള നാരായണനെ കണ്ടു.
ബ്രഹ്മോവാച തദംശശ്ചാതിതേജസ്വീ ചാലഭജ്ജന്മ ഭാരതേ ।। 2.15.
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: അത്രയും പ്രകാശമുള്ള ആ ഭാഗം ഭാരതത്തില് അലഭ്യനായി ജനിച്ചു.
സാമ്പ്രതം രാധികാശാപാദ്ദനുവംശസമുദ്ഭവഃ
ഇപ്പോള് രാധികയുടെ ശാപം മൂലം, അവന് ദാനവവംശത്തില് ജനിച്ചു.
ഗോലോകേ ത്വാം പുരാ ദൃഷ്ട്വാ കാമോന്മഥിതമാനസഃ
ഗോലോകത്തില് നിന്നു നിന്നെ കണ്ടപ്പോള് അവന്റെ മനസ്സ് കാമത്താല് കലങ്ങിയിരുന്നു.
സ ച ജാതിസ്മരസ്തപ്ത്വാ ത്വാം ലലാഭ വരേണ ച
അവന് തന്റെ മുന്ജന്മ ഓര്ത്തു, കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു, വരപ്രസാദത്തോടെ നിന്നെ സ്വന്തമാക്കി.
അധുനാ തസ്യ പത്നീ ച ഭവ ഭാവിനി ശോഭനേ
ഇപ്പോള് ഭാവിനി, മനോഹരിയായവളേ, നീ അവന്റെ ഭാര്യയാകു.
ശാപാന്നാരായണസ്യൈവ കലയാ ദൈവയോഗതഃ
നാരായണന്റെ ശാപം കൊണ്ടും, ദൈവികക്രമത്താലും, അവന്റെ ഭാഗമായ്—
പ്രധാനാ സര്വപുഷ്പാണാം വിഷ്ണുപ്രാണാധികാ ഭവേത്
നീ എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളില് പ്രധാനിയാവും, വിഷ്ണുവിനേക്കാള് പ്രിയപ്പെട്ടവളാവും.
വൃന്ദാവനേ വൃക്ഷരൂപാ നാമ്നാ വൃന്ദാവനീതി ച
വൃന്ദാവനത്തില് നീ ഒരു വൃക്ഷരൂപം സ്വീകരിച്ചു, വൃന്ദാ എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടും.
വൃക്ഷാധിദേവീരൂപേണ സാര്ദ്ധം കൃഷ്ണേന സന്തതമ്
വൃക്ഷങ്ങളുടെ ദേവതയായ രൂപത്തില് നീ എപ്പോഴും കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ഇരിക്കും.
ഇത്യേവം വചനം ശ്രുത്വാ സസ്മിതാ ഹൃഷ്ടമാനസാ
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൾ പുഞ്ചിരിച്ച്, മനസ്സിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞു.
തുലത്യുവാച സത്യം ബ്രവീമി ഹേ താത ന തഥാ ച ചതുര്ഭുജേ।।2.15.
തുലാ പറഞ്ഞു: സത്യമാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്, അച്ഛാ, നാലു കൈകളുള്ളവനോടൊന്നും അങ്ങനെ അല്ല.
അതൃപ്താഽഹം ച ഗോവിന്ദേ ദൈവാച്ഛൃങ്ഗാരഭംഗതഃ
ദൈവം ഇടപെട്ടതുകൊണ്ട് ശ്രംഗാരത്തിൽ തടസ്സം വന്നതാൽ ഗോവിന്ദനിൽ ഞാൻ തൃപ്തിയില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നു.
തത്പ്രസാദേന ഗോവിന്ദം പുനരേവ സുദുര്ലഭമ്
അവന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ, അത്യന്തം ദുർലഭനായ ഗോവിന്ദനെ വീണ്ടും പ്രാപിക്കും.