സര്വാരാധ്യം ച സര്വേശം സര്വജ്ഞം സര്വകാരണമ്
എല്ലാവർക്കും ആരാധ്യനും സർവ്വേശ്വരനും എല്ലാം അറിയുന്നവനും എല്ലാറ്റിനും കാരണം ആണവൻ.
കഥമേതാദൃശീ ദേവീ വൃക്ഷത്വം സമവാപ ഹ
ഇത്ര മഹത്തായ ഒരു ദേവി എങ്ങനെ ഒരു വൃക്ഷമായി മാറി?
സന്ദിഗ്ധം മേ മനോ ലോലം പ്രേരയേന്മാം മുഹുര്മുഹുഃ ।। ഛേത്തുമര്ഹസി സന്ദേഹം സര്വസന്ദേഹഭഞ്ജനാ
എന്റെ മനസ്സ് സംശയത്തിൽ ആകുലമായി വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കുന്നവനേ, ഈ സംശയം നീ നീക്കണം.
നാരായണ ഉവാച യശസ്വീ കീര്തിമാംശ്ചൈവ വിഷ്ണോരംശസമുദ്ഭവഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: പ്രശസ്തനും മഹത്വമുള്ളവനും വിഷ്ണുവിന്റെ അംശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനുമായിരുന്നു.
തത്പുത്രോ ധര്മസാവര്ണിര്ധര്മിഷ്ഠോ വൈഷ്ണവഃ ശുചിഃ
അവന്റെ മകൻ ധർമ്മസാവർണി, ധാർമ്മികനും വിഷ്ണുഭക്തനും ശുദ്ധനും ആയിരുന്നു.
തത്പുത്രോ ദേവസാവര്ണിര്വിഷ്ണുവ്രതപരായണഃ
അവന്റെ മകൻ ദേവസാവർണി, വിഷ്ണുവിന്റെ വ്രതങ്ങളിൽ സ്ഥിരനായിരുന്നു.
വൃഷധ്വജശ്ച തത്പുത്രോ വൃഷധ്വജപരായണഃ 2.13.
അവന്റെ മകൻ വൃഷധ്വജൻ, വൃഷധ്വജഭക്തനായിരുന്നു.
പുത്രാദപി പരഃ സ്നേഹോ നൃപേ തസ്മിഞ്ഛിവസ്യ ച
ആ രാജാവിനെയും ശിവനെയും മകനേക്കാൾ കൂടുതലായി സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നു.
പൂജാം ച സര്വദേവാനാം ദൂരീഭൂതാം ചകാര സഃ
അവൻ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും പൂജ ഉപേക്ഷിച്ചു.
മാഘേ സരസ്വതീപൂജാം ദൂരീഭൂതാം ചകാര സഃ
മാഘമാസത്തിൽ അവൻ സരസ്വതീദേവിയുടെ പൂജയും ഉപേക്ഷിച്ചു.
ന കോഽപി ദേവോ ഭൂപേന്ദ്രം ശശാപ ശിവകാരണാത്
ശിവനെ കാരണമാക്കി ആരും ആ രാജാവിനെ ശപിച്ചില്ല.
ശൂലം ഗൃഹീത്വാ തം സൂര്യ്യം ധൃതവാച്ഛങ്കരഃ സ്വയമ്
ശൂലം എടുത്ത് ശങ്കരൻ സ്വയം സൂര്യനെ തടഞ്ഞു.
ശിവസ്ത്രിശൂലഹസ്തശ്ച ബ്രഹ്മലോകം യയൌ ക്രുധാ
ശിവൻ ത്രിശൂലം കൈവശമാക്കി, കോപത്തോടെ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി.
ശൂലം ഗൃഹീത്വാ തത്രാപി ധൃതവാഞ്ഛങ്കരോ രവിമ്
അവിടെത്തിച്ചെത്തിയ ശങ്കരൻ ത്രിശൂലം എടുത്ത് രവിയെ നേരിട്ട് കാത്തുനിന്നു.
നാരായണം ച സര്വേശം തേ യയുഃ ശരണം ഭിയാ
ഭയത്താൽ അവരൊക്കെയും സർവ്വേശ്വരനായ നാരായണന്റെ ശരണം തേടി.
സര്വേ നിവേദനം ചക്രുര്ഭിയസ്തേ കാരണം ഹരൌ
അവരൊക്കെയും ഭയത്തിന്റെ കാര്യം ഹരിയോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു.
നാരായണശ്ച കൃപയാഽഭയം തേഭ്യോ ദദൌ മുനേ 2.13.
മുനിവേ, കരുണകൊണ്ട് നാരായണൻ അവർക്കു ഭയമില്ലെന്നുറപ്പ് നൽകി.
സ്മരന്തി യേ യത്ര തത്ര മാം വിപത്തൌ ഭയാന്വിതാഃ
എവിടെയായാലും, അപകടത്തിൽ ഭയപ്പെട്ട് എന്നെ ഓർക്കുന്നവരെ
പാതാഽഹം ജഗതാം ദേവഃ കര്ത്താഽഹം സതതം സദാ
ഞാൻ ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനും, എല്ലായ്പ്പോഴും സൃഷ്ടാവുമാണ്.
ശിവോഽഹം ത്വമഹം ചാപി സൂര്യ്യോഽഹം ത്രിഗുണാത്മകഃ
ഞാൻ ശിവനും, നീയും, സൂര്യനും ആകുന്നു; മൂന്നു ഗുണങ്ങളുടെയും സ്വഭാവമുള്ളവനാണ് ഞാൻ.
യൂയം ഗച്ഛത ഭദ്രം വോ ഭവിഷ്യതി ഭയം കുതഃ
നിങ്ങൾ പോകാം, നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഇനി എന്തിനാണ് ഭയം?
ആശുതോഷഃ സ ഭഗവാഞ്ഛരണ്യശ്ച സതാം ഗതിഃ
അവൻ അത്യന്തം സുലഭമായി പ്രസന്നനാകുന്ന ഭഗവാനും, സന്മാർഗ്ഗികൾക്ക് ആശ്രയവും ലക്ഷ്യവുമാണ്.
സുദര്ശനം ശിവശ്ചൈവ മമ പ്രാണാധികപ്രിയൌ
സുദർശനും ശിവനും എനിക്ക് ജീവനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്.
ശക്തഃ സ്രഷ്ടും മഹാദേവഃ സൂര്യ്യകോടിം ച ലീലയാ
മഹാദേവൻക്ക് കോടിക്കണക്കിന് സൂര്യന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്.
ബാഹ്യജ്ഞാനം തന്ന കിംചിദ്ധ്യായതോ മാം ദിവാനിശമ്
ദിവസവും രാത്രിയും എന്നെ ധ്യാനിക്കുന്നവർക്കു പുറത്തുള്ള അറിവ് ഒന്നുമല്ല.
അഹമേവ ചിന്തയാമി തത്കല്യാണം ദിവാനിശമ്
അവരുടെ ക്ഷേമം ഞാൻ തന്നെ ദിവസവും രാത്രിയും ചിന്തിക്കുന്നു.
ശിവസ്വരൂപോ ഭഗവാഞ്ഛിവാധിഷ്ഠാതൃദേവതാ 2.13.
ഭഗവാൻ ശിവസ്വരൂപനാണ്; ശിവൻ അവിടുത്തെ പ്രധാന ദേവതയുമാണ്.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ചാഗമച്ഛങ്കരഃ സ്വയമ്
അപ്പോൾ അതേ സമയത്ത് ശങ്കരൻ സ്വയം അവിടെ എത്തി.
അവരുഹ്യ വൃഷാത്തൂര്ണം ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ
വേഗത്തിൽ വൃഷഭത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ഭക്തിയോടെ തലകുനിഞ്ഞു.
രത്നസിംഹാസനസ്ഥം ച രത്നാലങ്കാരഭൂഷിതമ്
അവൻ രത്നസിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞതും കണ്ടു.