ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാനാഥോ ജഗാമാന്തഃപുരം മുനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, രാധികയുടെ നാഥൻ അകത്തുള്ള മുറിയിലേക്ക് പോയി, മഹർഷേ.
ഗോലോകേ ച സ്ഥിതാ ഗംഗാ വൈകുണ്ഠേ ശിവലോകകേ 2.11.
ഗംഗ ഗോലോകത്തും, വൈകുണ്ഠത്തും, ശിവലോകത്തും നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്രൈവ സാ ഗതാ ഗംഗാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ
അവിടെതന്നെ പരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഗംഗ പോയി.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗംഗോപാഖ്യാനമുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ഗംഗയുടെ ഉത്തമമായ കഥ മുഴുവനും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച ഏതാ നാരായണസ്യൈവ ചതസ്രശ്ച പ്രിയാ ഇതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇവ നാലുപേരും നാരായണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്.
ഗംഗാ ജഗാമ വൈകുണ്ഠമിദമേവ ശ്രുതം മയാ
ഗംഗ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി — ഇതാണ് ഞാൻ കേട്ടത്.
നാരായണ ഉവാച ഗത്വോവാച തയാ സാര്ദ്ധം പ്രണമ്യ ജഗദീശ്വരമ്
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവളോടൊപ്പം പോയി, അവൻ ലോകനാഥനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച തദധിഷ്ഠാതൃദേവീയം രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഈ ദേവി ഭൂമിയിൽ അപൂർവമായ രൂപമുള്ള അധിഷ്ഠാനദേവതയാണ്.
നവയൌവനസമ്പന്നാ സുശീലാ സുന്ദരീ വരാ
അവൾ പുതുമയുള്ള യൗവനത്തോടും നല്ല സ്വഭാവത്തോടും സൌന്ദര്യത്തോടും ഉത്തമത്വത്തോടും കൂടിയവളാണ്.
യദങ്ഗസമ്ഭവാ നാന്യം വൃണോതീയം ച തം വിനാ
അവൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; അവനെ കൂടാതെ മറ്റാരെയും അവൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല.
സമുദ്യതാ പാതുമിമാം ഭീതേയം ബുദ്ധിപൂര്വകമ്
ഭയത്തോടും ആലോചനയോടും കൂടി, ഇതു കുടിക്കാൻ അവൾ തയ്യാറായി നിൽക്കുന്നു.
സര്വം വിശുഷ്കം ഗോലോകം ദൃഷ്ട്വാഽഹമഗമം തദാ
ഗോലോകം മുഴുവൻ വരണ്ടുപോയത് കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ അവിടെ എത്തി.
സര്വാന്തരാത്മാ സര്വം നോ ജ്ഞാത്വാഽഭിപ്രായമേവ ച
എല്ലാവരുടെയും ആന്തരാത്മാവായി, എല്ലാവിധ കാര്യങ്ങളും അവരവരുടെ ഉദ്ദേശവും ഞാൻ അറിഞ്ഞു.
ദത്ത്വാഽസ്യൈ രാധികാമന്ത്രം പൂരയിത്വാ ച ഗോലകമ് 2.12.
ഞാൻ അവളെ രാധികാമന്ത്രം നൽകി, ഗോലോകം നിറച്ചു.
ഗാന്ധര്വേണ വിവാഹേന ഗൃഹാണേമാം സുരേശ്വരീമ്
ഗാന്ധർവവിവാഹം നടത്തി, ഈ ദേവതയായ സുരേശ്വരിയെ നീ സ്വീകരിക്കണം.
പുംരത്നം പുംസു ദേവേഷു സ്ത്രീരത്നം സ്ത്രീഷ്വിയം സതീ
ദേവന്മാരിൽ പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻ; സ്ത്രീകളിൽ ഈ സതീ ഏറ്റവും ഉത്തമവളാണ്.
ഉപസ്ഥിതാം ച യഃ കന്യാം ന ഗൃഹ്ണാതി മദേന ച
സമീപത്തുള്ള കന്യയെ അഹങ്കാരത്താൽ സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുന്നവൻ,
യോ ഭവേത്പണ്ഡിതഃ സോഽപി പ്രകൃതിം നാവമന്യതേ
പണ്ഡിതനാണെങ്കിലും, പ്രകൃതിയെ അവഗണിക്കാറില്ല.
ത്വമേവ ഭഗവാ നാദ്യോ നിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
ഭഗവാനേ, നീയൊന്നാണ് ആദിയില്ലാത്തവനും ഗുണരഹിതനും പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമാണ്.
കൃഷ്ണവാമാംഗസമ്ഭൂതാ പരമാ രാധികാ പുരാ
കൃഷ്ണന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് നിന്ന് പണ്ടു ജനിച്ചവളാണ് പരമമായ രാധികാ.
തേന ത്വാം സാ വൃണോത്യേവ യതസ്ത്വദ്ദേഹസമ്ഭവാ
അവൾ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, അതുകൊണ്ടാണ് അവൾ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ധാതാ ച താം സമര്പ്യ ജഗാമ സഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സ്രഷ്ടാവ് അവളെ സമർപ്പിച്ച് അവിടെ നിന്ന് പോയി.
ശയ്യാം രതികരീം കൃത്വാ പുഷ്പചന്ദനചര്ചിതാമ്
പൂക്കളും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ രതിസുഖത്തിനായി ഒരു കിടക്ക ഒരുക്കി.
ഗാം പൃഥ്വീം ച ഗതാ യസ്മാത്സ്വസ്ഥാനം പുനരാഗതാ 2.12.
ഭൂമിയിലേക്കും നിലത്തേക്കും പോയി, പിന്നെ തന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് തിരികെവന്നു.
മൂര്ച്ഛാം സമ്പ്രാപ സാ ദേവീ നവസങ്ഗമമാത്രതഃ
പുതിയ ഐക്യത്തിന്റെ അതേ നിമിഷത്തിൽ ആ ദേവി ബോധംകെട്ടുപോയി.
തദ്ദൃഷ്ട്വാ ദുഃഖിതാ വാണീ സാപത്ന്യേര്ഷ്യാവിവര്ജിതാ
അത് കണ്ടു വാണി ദുഃഖിതയായി; സഹപത്നിയോടുള്ള അസൂയ അവള്ക്കില്ലായിരുന്നു.
ഗങ്ഗയാ സഹിതസ്യൈവ തിസ്രോ ഭാര്യാ രമാപതേഃ
ഗംഗയോടൊപ്പം ലക്ഷ്മീപതിക്ക് മൂന്ന് ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാരദ ഉവാച തുലസീ കുത്ര സമ്ഭൂതാ കാ വാ സാ പൂര്വജന്മനി
നാരദൻ ചോദിച്ചു: തുളസി എവിടെയാണ് ജനിച്ചത്? അവൾക്ക് മുൻജന്മത്തിൽ ആരായിരുന്നു?
കസ്യ വാ സാ കുലേ ജാതാ കസ്യ കന്യാ തപസ്വിനീ
അവൾ ഏത് കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു? ആ തപസ്വിനി ആരുടെ മകളായിരുന്നു?
നിര്വികല്പം നിരീഹം ച സര്വസാക്ഷിസ്വരൂപകമ്
അവൻ മാറ്റമില്ലാത്തവനും ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും എല്ലാം കാണുന്ന സാക്ഷ്യസ്വരൂപനുമാണ്.