ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സസ്മിതഃ കമലോദ്ഭവഃ
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, താമരയിൽ ജനിച്ചവൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
ധാതാ ചതുര്ണാം വേദാനാമുവാച ചതുരാനനഃ ।। 2.11.
നാലുമുഖനായ സ്രഷ്ടാവ്, നാലു വേദങ്ങളെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
ഗങ്ഗാ ത്വദങ്ഗസമ്ഭൂതാ പ്രഭോര്വൈ രാസമണ്ഡലേ
പ്രഭോ, രാസമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു നിങ്ങളുടെ അംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഗംഗ ജനിച്ചത്.
കൃഷ്ണാംശാ ച ത്വദംശാ ച ത്വത്കന്യാസദൃശീ പ്രിയാ
അവൾ കൃഷ്ണന്റെ ഭാഗവും, നിങ്ങളുടെ ഭാഗവും ആകുന്നു; നിങ്ങളുടെ മകളെപ്പോലെ പ്രിയങ്കരിയാണ്.
ഭവിഷ്യതി പതിസ്തസ്യാ വൈകുണ്ഠേ ച ചതുര്ഭുജഃ
വൈകുണ്ഠത്തിൽ നാലുചെവി ഉള്ളവൻ അവളുടെ ഭർത്താവാകും.
ഗോലോകസ്ഥാ ച യാ രാധാ സര്വത്രസ്ഥാ തഥാത്മികാ
ഗോലോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന രാധ, എല്ലായിടത്തും ആത്മാവായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ബ്രഹ്മണോ വചനം ശ്രുത്വാ സ്വീചകാര ച സസ്മിതാ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവൾ പുഞ്ചിരിയോടെ അംഗീകരിച്ചു.
തത്രൈവ സംവൃതാ ശാന്താ തസ്ഥൌ തേഷാം ച മധ്യതഃ
അവിടെ തന്നെയായിരുന്നു അവൾ, ശാന്തയായി, അവരുടെയിടയിൽ നിന്നു നിന്നത്.
തത്തോയം ബ്രഹ്മണാ കിഞ്ചിത്സ്ഥാപിതം ച കമണ്ഡലൌ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് ആ വെള്ളത്തിൽ കുറച്ച് വെള്ളം തന്റെ കമണ്ഡലുവിൽ വെച്ചു.
ഗങ്ഗായൈ രാധികാമന്ത്രം പ്രദദൌ കമലോദ്ഭവഃ
കമലത്തിൽ നിന്നുജനിച്ച ബ്രഹ്മാവ് ഗംഗയ്ക്ക് രാധികാമന്ത്രം നൽകി.
സര്വം തത്സാമവേദോക്തം പുരശ്ചര്യ്യാക്രമം തഥാ
അവയെല്ലാം സാമവേദത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെയും, നിർദ്ദേശിച്ച ക്രമത്തിൽ ഉള്ള കർമ്മങ്ങളോടെയും ആയിരുന്നു.
ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ ഗംഗാ തുലസീ വിശ്വപാവനീ 2.11.
ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ, തുളസി — ഇവ ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവരാണ്.
അഥ തം സസ്മിതഃ കൃഷ്ണോ ബ്രഹ്മാണം സമുവാച ഹ
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ശൃണു കാലസ്യ വൃത്താന്തം യദതീതം നിശാമയ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: കാലത്തിന്റെ കഥ കേൾക്കൂ; കഴിഞ്ഞതെല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
യൂയം ച യേഽന്യദേവാശ്ച മുനയോ മനവസ്തഥാ
നീയും മറ്റു ദേവന്മാരും, മുനിമാരും, മനുമാരും —
തേ തേ ജീവന്തി ഗോലോകേ കാലചക്ര വിവര്ജിതേ
അവരവരൊക്കെയും കാലചക്രം ഇല്ലാത്ത ഗോലോകത്തിൽ ജീവിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാദ്യാ യേഽന്യവിശ്വസ്ഥാസ്തേ ലീനാ അധുനാ മയി
ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും പോലെ മറ്റു ലോകങ്ങളിൽ ഉള്ളവർ ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ലയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗത്വാ സൃഷ്ടിം കുരു പുനര്ബ്രഹ്മലോകാദികം പരമ്
നീ പോയി, വീണ്ടും ബ്രഹ്മലോകം മുതലായ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൂ.
ഏവമന്യേഷു വിശ്വേഷു സൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാദികം പുനഃ
അതുപോലെ, മറ്റു വിശ്വങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ചശേഷം—
മച്ചക്ഷുഷോര്നിമേഷേണ ബ്രഹ്മണഃ പതനം ഭവേത്
എന്റെ കണ്ണിന്റെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീഴ്ച സംഭവിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ രാധികാനാഥോ ജഗാമാന്തഃപുരം മുനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, രാധികയുടെ നാഥൻ അകത്തുള്ള മുറിയിലേക്ക് പോയി, മഹർഷേ.
ഗോലോകേ ച സ്ഥിതാ ഗംഗാ വൈകുണ്ഠേ ശിവലോകകേ 2.11.
ഗംഗ ഗോലോകത്തും, വൈകുണ്ഠത്തും, ശിവലോകത്തും നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്രൈവ സാ ഗതാ ഗംഗാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ
അവിടെതന്നെ പരമാത്മാവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഗംഗ പോയി.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗംഗോപാഖ്യാനമുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ഗംഗയുടെ ഉത്തമമായ കഥ മുഴുവനും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച ഏതാ നാരായണസ്യൈവ ചതസ്രശ്ച പ്രിയാ ഇതി
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇവ നാലുപേരും നാരായണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്.
ഗംഗാ ജഗാമ വൈകുണ്ഠമിദമേവ ശ്രുതം മയാ
ഗംഗ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി — ഇതാണ് ഞാൻ കേട്ടത്.
നാരായണ ഉവാച ഗത്വോവാച തയാ സാര്ദ്ധം പ്രണമ്യ ജഗദീശ്വരമ്
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവളോടൊപ്പം പോയി, അവൻ ലോകനാഥനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച തദധിഷ്ഠാതൃദേവീയം രൂപേണാപ്രതിമാ ഭുവി
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഈ ദേവി ഭൂമിയിൽ അപൂർവമായ രൂപമുള്ള അധിഷ്ഠാനദേവതയാണ്.
നവയൌവനസമ്പന്നാ സുശീലാ സുന്ദരീ വരാ
അവൾ പുതുമയുള്ള യൗവനത്തോടും നല്ല സ്വഭാവത്തോടും സൌന്ദര്യത്തോടും ഉത്തമത്വത്തോടും കൂടിയവളാണ്.
യദങ്ഗസമ്ഭവാ നാന്യം വൃണോതീയം ച തം വിനാ
അവൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; അവനെ കൂടാതെ മറ്റാരെയും അവൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല.