തതശ്ച ദ്വാദശാദിത്യാഃ കരിഷ്യന്ത്യുദയം മുനേ
അതിനുശേഷം, മഹർഷേ, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ ഉദയം ചെയ്യും.
കലൌ ഗതേ ച ദുര്ദ്ധര്ഷേ സംപ്രവൃത്തേ കൃതേ യുഗേ
കലിയുഗം കഴിഞ്ഞു, മഹാശക്തനേ, കൃതയുഗം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ,
തപസ്വിനശ്ച ധര്മിഷ്ഠാ വേദജ്ഞാ ബ്രാഹ്മണാ ഭുവി
ഭൂമിയിൽ തപസ്സുകാരും ധർമ്മനിഷ്ഠരായവരും വേദപണ്ഡിതരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഉണ്ടാകും.
രാജാനഃ ക്ഷത്രിയാഃ സര്വേ വിപ്രഭക്താഃ സ്വധര്മിണഃ
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും ബ്രാഹ്മണഭക്തരായി, തങ്ങളുടെ കർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരായിരിക്കും.
വൈശ്യാ വാണിജ്യനിരതാ വിപ്രഭക്താശ്ച ധാര്മികാഃ
വൈശ്യന്മാർ വ്യാപാരത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവരും, ബ്രാഹ്മണഭക്തരായും ധാർമ്മികരായും ഇരിക്കും.
വിപ്രക്ഷത്ത്രവിശാം വംശാ വിഷ്ണുയജ്ഞപരായണാഃ
ബ്രാഹ്മണ, ക്ഷത്രിയ, വൈശ്യവംശങ്ങൾ 모두 വിഷ്ണുവിനും യജ്ഞങ്ങൾക്കും സമർപ്പിതരായിരിക്കും.
ശ്രുതിസ്മൃതിപുരാണജ്ഞാ ധര്മജ്ഞാ ഋതുഗാമിനഃ
അവർ വേദങ്ങളും സ്മൃതികളും പുരാണങ്ങളും അറിയുന്നവരും, ധർമ്മത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നവരും, ഋതുക്കളനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവരുമായിരിക്കും.
ധര്മസ്ത്രിപാച്ച ത്രേതായാം ദ്വിപാച്ച ദ്വാപരേ സ്മൃതഃ
ത്രേതായുഗത്തിൽ ധർമ്മം മൂന്നു കാലിൽ നില്ക്കുന്നു; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ രണ്ടിൽ മാത്രം നില്ക്കുന്നു എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
വാരാഃ സപ്ത യഥാ വിപ്ര തിഥയഃ ഷോഡശ സ്മൃതാഃ 2.7.
ബ്രാഹ്മണനേ, ഏഴു ദിവസങ്ങളും പതിനാറു തിഥികളും ഉണ്ടെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ദ്വൌ പക്ഷൌ ചായനേ ദ്വേ ച ചതുര്ഭിഃ പ്രഹരൈര്ദിനമ്
രണ്ട് പക്ഷങ്ങളും രണ്ട് അയനങ്ങളും, ഒരു ദിവസം നാലു പ്രഹരങ്ങളാൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വര്ഷഃ പഞ്ചവിധോ ജ്ഞേയഃ കാലസംഖ്യാം നിബോധ മേ
വർഷം അഞ്ചു വിധമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം; കാലത്തിന്റെ കണക്കു ഞാൻ പറയാം.
വര്ഷേ പൂര്ണേ നരാണാം ച ദേവാനാം ച ദിവാനിശമ് ദേവാനാം ച യുഗോ ജ്ഞേയഃ കാലസംഖ്യാവിദാം മതഃ
ഒരു വർഷം പൂർത്തിയായാൽ, മനുഷ്യർക്കും ദേവന്മാർക്കും, പകലും രാത്രിയും; ദേവന്മാരുടെ യുഗം കാലം അറിയുന്നവർക്ക് അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.
മന്വന്തരം തു ദിവ്യാനാം യുഗാനാമേകസപ്തതിഃ
ദേവന്മാർക്ക് ഒരു മന്വന്തരം എഴുപത്തൊന്ന് യുഗങ്ങളാണ്.
അഷ്ടാവിംശതിമേ ചേന്ദ്രേ ഗതേ ബ്രാഹ്മം ദിവാനിശമ്
ഇരുപത്തിയെട്ടാം ഇന്ദ്രൻ കഴിഞ്ഞാൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പകലും രാത്രിയും ഉണ്ടാകും.
പ്രലയഃ പ്രാകൃതോ ജ്ഞേയസ്തത്രാദൃഷ്ടാ വസുന്ധരാ
അപ്പോൾ പ്രകൃതിപ്രളയം ഉണ്ടാകും; അപ്പോൾ ഭൂമി ദൃശ്യമായിരിക്കില്ല.
ഋഷയോ ജീവിനഃ സര്വേ ലീനാഃ കൃഷ്ണേ പരാത്പരേ
എല്ലാ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഋഷിമാരും പരമോന്നതനായ കൃഷ്ണനിൽ ലയിക്കും.
ലയേ പ്രാകൃതികേഽതീതേ പാതേ ച ബ്രഹ്മണോ മുനേ
മഹർഷേ, പ്രാകൃതലയം സംഭവിക്കുമ്പോഴും ബ്രഹ്മാവിന് വീഴ്ച സംഭവിക്കുമ്പോഴും,
ഏവം നശ്യന്തി സര്വാണി ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്യഖിലാനി ച
അങ്ങനെ എല്ലാ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളും അതിലെ എല്ലാം നശിക്കുന്നു.
നിമേഷമാത്രഃ പ്രലയോ യത്ര വിശ്വം ജലപ്ലുതമ് 2.7.
ഒരു നിമിഷം മാത്രം നീളുന്ന ലയത്തിൽ, ലോകം മുഴുവൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ഏവം കതിവിധാ സൃഷ്ടിര്ലയഃ കതിവിധോഽപി വാ
ഇങ്ങനെ എത്രവിധം സൃഷ്ടിയും എത്രവിധം ലയവും ഉണ്ട്?
സൃഷ്ടീനാം ച കലാനാം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച നാരദ
നാരദാ, സൃഷ്ടികൾക്കും കാലഘട്ടങ്ങൾക്കും ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾക്കും സംബന്ധിച്ച്,
ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച സര്വേഷാമീശ്വരശ്ചൈക ഏവ സഃ
എല്ലാ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെയും ഏകാധിപതിയാണ് അവൻ.
ബ്രഹ്മാദയശ്ച തസ്യാംശാസ്തസ്യാംശശ്ച മഹാവിരാട്
ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും അവന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്; മഹാവിരാട് അവന്റെ ഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
സ ച കൃഷ്ണോ ദ്വിധാഭൂതോ ദ്വിഭുജശ്ച ചതുര്ഭുജഃ
അവൻ കൃഷ്ണൻ രണ്ടുവിധത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു: രണ്ടു കൈകളും നാലു കൈകളും ഉള്ളവനായി.
ബ്രഹ്മാദിതൃണപര്യ്യന്തം സര്വം പ്രാകൃതികം ഭവേത്
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുല്ല് വരെ എല്ലാം പ്രാകൃതിസ്വഭാവമുള്ളതാണു.
വിദ്ധ്യേകം സൃഷ്ടിമൂലം തത്സത്യം നിത്യം സനാതനമ്
സൃഷ്ടിയുടെ ഏകമൂലമാണ് സത്യം, ശാശ്വതം, അനന്തം എന്നും അറിഞ്ഞുകൊൾക.
നിരുപാധിം നിരാകാരം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
അത് ഉപാധികളില്ലാത്തതും രൂപരഹിതവും, ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ രൂപം ധരിക്കുന്നതുമാണ്.
ദ്വിഭുജം മുരലീഹസ്തം ഗോപവേഷം കിശോരകമ്
അവൻ രണ്ടു കൈകളോടെ, മുരളി കൈവശം വച്ചും, ഗോപവേഷം ധരിച്ചും, യൗവനത്തിൽ തിളങ്ങിയും കാണപ്പെടുന്നു.
കരോതി ധാതാ ബ്രഹ്മാണ്ഡം ജ്ഞാനാത്മാ കമ ലോദ്ഭവഃ 2.7.
പദ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, ജ്ഞാനസ്വരൂപനായ സ്രഷ്ടാവ് ബ്രഹ്മാണ്ഡം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
യസ്യ ജ്ഞാനാദ്യത്തപസാ സര്വേശസ്തത്സമോ മഹാന്
യാരുടെ ജ്ഞാനത്താലും തപസ്സാലുമാണ് സർവ്വേശ്വരൻ ഉദയിക്കുന്നത്, അവനെക്കാൾ വലിയവൻ ആരുമില്ല.