മഹാപാതകിനശ്ചൈതേ ശൂദ്രാണാം ശവദാഹകാഃ
ഇവരെല്ലാം മഹാപാപികൾ ആണ്; ശൂദ്രരുടെ ശവങ്ങൾ ചുടുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ലക്ഷ്മീരുവാച യേഷാം സന്ദര്ശനസ്പര്ശാത്സദ്യഃ പൂതാ നരാധമാഃ
ലക്ഷ്മി പറഞ്ഞു: ഇവരെ കാണുകയോ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവരും ഉടൻ ശുദ്ധരാവുന്നു.
ഹരിഭക്തിവിഹീനാശ്ച മഹാഹങ്കാരസംയുതാഃ
ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഇല്ലാത്തവരും വലിയ അഹങ്കാരമുള്ളവരും,
പുനന്തി സര്വതീര്ഥാനി യേഷാം സ്നാനാവഗാഹനാത്
അവരുടെ സ്നാനത്താൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ശുദ്ധമാകുന്നു.
യേഷാം സന്ദര്ശനം സ്പര്ശം ദേവാ വാഞ്ഛന്തി ഭാരതേ
ഭാരതത്തിൽ ദേവന്മാർക്ക് ഇവരെ കാണാനും സ്പർശിക്കാനും ആഗ്രഹമുണ്ട്.
ന ഹ്യമ്മയാനി തീര്ഥാനി ന ദേവാ മൃച്ഛിലാമയാഃ 2.6.
തീർത്ഥങ്ങൾ എന്റെതല്ല; ദേവന്മാർ മണ്ണോ കല്ലോ കൊണ്ടുള്ളവരല്ല.
സൌതിരുവാച നിഗൂഢതത്ത്വം കഥിതുമൃഷിശ്രേഷ്ഠോപചക്രമേ
സൗതി പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആന്തര്യാർത്ഥം വെളിപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച പുണ്യസ്വരൂപം പാപഘ്നം സുഖദം ഭുക്തിമുക്തിദമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: അതിന് പുണ്യസ്വഭാവം ഉണ്ട്, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു, സന്തോഷം നൽകുന്നു, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.
സാരഭൂതം ഗോപനീയം ന വക്തവ്യം ഖലേഷു ച
അത് സാരമായതും രഹസ്യമായതും ആണ്; ദുഷ്ടന്മാരോട് പറയാൻ പാടില്ല.
ഗുരുവക്ത്രാദ്വിഷ്ണുമന്ത്രോ യസ്യ കര്ണേ വിശേദ്വരഃ
ഗുരുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുമന്ത്രം ആരുടെയോ ചെവിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ,
പുരുഷാണാം ശതം പൂര്വം പൂതം തജ്ജന്മമാത്രതഃ
അവന്റെ നൂറ് ജന്മങ്ങൾ ജനിച്ച ഉടനേ ശുദ്ധമാകുന്നു.
യൈഃ കൈശ്ചിദ്യത്ര വാ ജന്മ ലബ്ധം യേഷു ച ജംതുഷു
ഏത് ജന്മം എവിടെയും, ഏത് ജീവികളിലെയും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടായാലും,
മദ്ഭക്തിയുക്തോ മത്പൂജാനിയുക്തോ മദ്ഗുണാന്വിതഃ
എനിക്ക് ഭക്തിയുള്ളവൻ, എനിക്ക് പൂജ ചെയ്യുന്നവൻ, എന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ,
മദ്ഗുണശ്രുതിമാത്രേണ സാനന്ദഃ പുലകാന്വിതഃ
എന്റെ ഗുണങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ രോമാഞ്ചം അനുഭവിക്കുന്നവൻ,
ന വാഞ്ഛന്തി സുഖം മുക്തിം സാലോക്യാദി ചതുഷ്ടയമ്
അവർക്കു സുഖം, മോക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ അടുത്ത് എത്താനുള്ള നാലു വിധം അനുഗ്രഹങ്ങൾ ഒന്നും ആഗ്രഹമില്ല.
ഇന്ദ്രത്വം ച മനുത്വം ച ദേവത്വം ച സുദുര്ലഭമ് 2.6.
ഇന്ദ്രൻ, മനു, ദേവന്മാർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള അത്യന്തം ദുർലഭമായ സ്ഥാനങ്ങൾ പോലും,
ബ്രഹ്മാണ്ഡാനി വിനശ്യന്തി ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ
ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ നശിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാവുംപോലും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഭ്രമന്തി ഭാരതേ ഭക്താ ലബ്ധ്വാ ജന്മ സുദുര്ലഭമ്
ഭാരതത്തിൽ ഭക്തന്മാർ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ജന്മം ലഭിച്ച് അലഞ്ഞു നടക്കുന്നു.
ഇത്യേതത്കഥിതം സര്വം കുരു പദ്മേ യഥോചിതമ്
ഇങ്ങനെ, പദ്മയിൽ യോജിച്ചപോലെ എല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നാരായണ ഉവാച ഗങ്ഗാശാപേന കലയാ സ്വയം തസ്ഥൌ ഹരേഃ പദേ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഗംഗയുടെ ശാപം മൂലം, കലിയുഗത്തിൽ അവൾ സ്വയം ഹരിയുടെ പാദത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
ഭാരതീ ഭാരതം ഗത്വാ ബ്രാഹ്മീ ച ബ്രഹ്മണഃ പ്രിയാ
ഭാരതിയും ബ്രാഹ്മിയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രിയയും, ഭാരതത്തിലേക്ക് പോയി.
സര്വം വിശ്വം പരിവ്യാപ്യ സ്രോതസ്യേവ ഹി ദൃശ്യതേ
സകല ലോകവും ആക്രമിച്ച്, അവൾ ഒരു പുഴപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
സരസ്വതീ നദീ സാ ച തീര്ഥരൂപാഽതിപാവനീ
ആ സരസ്വതിയാണ് അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ തീർഥരൂപിയായ നദി.
പശ്ചാദ്ഭഗീരഥാനീതാ മഹീം ഭാഗീരഥീ ശുഭാ
പിന്നീട് ഭഗീരഥൻ കൊണ്ടുവന്നതോടെ, ഭഗീരഥി എന്ന പുണ്യനദി ഭൂമിയിൽ എത്തി.
തത്രൈവ സമയേ താം ച ദധാര ശിരസാ ശിവഃ
അവിടെ അതേ സമയത്ത് ശിവൻ അവളെ തൻ്റെ തലയിൽ വെച്ചു.
പദ്മാ ജഗാമ കലയാ സാ ച പദ്മാവതീ നദീ
പദ്മാ തന്റെ രൂപത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, പദ്മാവതീ എന്ന നദിയായി മാറി.
തതോഽന്യയാ സാ കലയാ ചാലഭജ്ജന്മ ഭാരതേ
പിന്നീട്, മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ, അവൾ ഭാരതത്തിൽ ജനിച്ചു.
പുരാ സരസ്വതീശാപാത്തത്പശ്ചാദ്ധരിശാപതഃ
മുന്പ് സരസ്വതിയുടെ ശാപം കൊണ്ടും, പിന്നീട് ഹരിയുടെ ശാപം കൊണ്ടും,
കലേഃ പഞ്ചസഹസ്രം ച വര്ഷം സ്ഥിത്വാ ച ഭാരതേ 2.7.
കലിയുഗത്തിലെ അയ്യായിരം വർഷം ഭാരതത്തിൽ കഴിഞ്ഞശേഷം,
യാനി സര്വാണി തീര്ഥാനി കാശീം വൃന്ദാവനം വിനാ
കാശിയും വൃന്ദാവനവും ഒഴികെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും,