ജ്ഞാനേ സരസ്വതീതോയേ ഗതം യൈര്മാനവൈര്ഭുവി
ജ്ഞാനത്തിൽ അവൾ സരസ്വതിയാണ്, ജലത്തിൽ അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു; ഭൂമിയിൽ അവളെ പ്രാപിച്ച മനുഷ്യർ—
ഭാരതേ കൃതപാപശ്ച സ്നാത്വാ തത്രൈവ ലീലയാ
ഭാരതത്തിൽ പാപം ചെയ്തവരും അവിടെ കളിച്ചുകൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധരാകുന്നു.
ചതുര്ദശ്യാം പൌര്ണമാസ്യാമക്ഷയായാം ദിനക്ഷയേ
ചതുര്ദശി, പൗർണ്ണമി, അക്ഷയദിനം, ദിനാവസാനം—
അനുഷങ്ഗേണ യഃ സ്നാതി ഹേലയാ ശ്രദ്ധയാഽപി വാ
അവിടെ ആരെങ്കിലും അനാസക്തിയോടെ, അല്ലെങ്കിൽ വിശ്വാസത്തോടെ, സ്നാനം ചെയ്താൽ—
സരസ്വതീമന്ത്രകം ച മാസമേകം തു യോ ജപേത്
ആരും ഒരു മാസം സരസ്വതീമന്ത്രം ജപിച്ചാൽ—
നിത്യം സരസ്വതീതോയേ യഃ സ്നാത്വാ മുണ്ഡയേന്നരഃ
ദിവസവും സരസ്വതീജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് തലമുടി മുണ്ഡനം ചെയ്യുന്നവൻ—
ഇത്യേവം കഥിതം കിംചിദ്ഭാരതീഗുണകീര്ത്തനമ് 2.6.
ഇങ്ങനെ ഭാരതത്തിന്റെ മഹത്വം കുറച്ച് മാത്രം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സൌതിരുവാച പുനഃ പപ്രച്ഛ സന്ദേഹച്ഛേദം ശൌനക സത്വരമ്
സൗതി പറഞ്ഞു: വീണ്ടും, ശൗനക, സംശയം നീക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉടൻ ചോദിച്ചു.
നാരദ ഉവാച കലയാ കലഹേനൈവ സമഭൂത്പുണ്യദാ സരിത്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഭാഗികതയാലും കലഹത്താലും, പുണ്യം നൽകുന്ന ആ നദി ഉദിച്ചുവന്നു.
ശ്രവണേ ശ്രുതിസാരാണാം വര്ദ്ധതേ കൌതുകം മമ
ഈ ശ്രുതികളുടെ സാരം കേൾക്കുമ്പോൾ എന്റെ കൗതുകം കൂടുന്നു.
കഥം ശശാപ സാ ഗങ്ഗാ പൂജിതാം താം സരസ്വതീമ്
പൂജിക്കപ്പെട്ട സരസ്വതിയെ ഗംഗ എങ്ങനെ ശപിച്ചു?
തേജസ്വിന്യോര്ദ്വയോര്വാദകാരണം ശ്രുതിസുന്ദരമ്
ആ രണ്ടു പ്രകാശമുള്ളവരുടെ വാദത്തിന്റെ കാരണമാകുന്ന കഥ കേൾക്കാൻ മനോഹരമാണ്.
നാരായണ ഉവാച യസ്യാഃ സ്മരണമാത്രേണ സര്വപാപാത്പ്രമുച്യതേ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവളെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താൽ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
ലക്ഷ്മീസ്സരസ്വതീ ഗങ്ഗാ തിസ്രോ ഭാര്യ്യാ ഹരേരപി
ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, ഗംഗ—ഈ മൂന്നുപേരും ഹരിയുടെ ഭാര്യമാരാണ്.
ചകാര സൈകദാ ഗങ്ഗാ വിഷ്ണോര്മുഖനിരീക്ഷണമ്
ഒരു ദിവസം ഗംഗ, വിഷ്ണുവിന്റെ മുഖം നോക്കി.
വിഭുര്ജഹാസ തദ്വക്ത്രം നിരീക്ഷ്യ ച മുദാ ക്ഷണമ്
പ്രഭു അവളുടെ മുഖം നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ ഒരു നിമിഷം പുഞ്ചിരിച്ചു.
ബോധയാമാസ താം പദ്മാ സത്ത്വരൂപാ ച സസ്മിതാ 2.6.
പവിത്രതയുടെ സ്വഭാവമുള്ള പത്മയെ അവൾ സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ ഉപദേശിച്ചു.
ഉവാച ഗങ്ഗാം ഭര്ത്താരം രക്താസ്യാ രക്തലോചനാ
ചുവന്ന അധരവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും ഉള്ള അവൾ ഗംഗയുടെ ഭർത്താവിനോട് സംസാരിച്ചു.
സരസ്വത്യുവാച ധര്മിഷ്ഠസ്യ വരിഷ്ഠസ്യ വിപരീതാ ഖലസ്യ ച
സരസ്വതി പറഞ്ഞു: ധാർമ്മികരും ഉത്തമനും വിരുദ്ധസ്വഭാവമുള്ള ദുഷ്ടനും ഉൾപ്പെടെ,
ജ്ഞാതം സൌഭാഗ്യമധികം ഗംഗായാം തേ ഗദാധര
ഗദാധരാ, ഗംഗയ്ക്ക് കൂടുതൽ ഭാഗ്യം ഉണ്ടെന്നു ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.
ഗംഗായാഃ പദ്മയാ സാര്ദ്ധം പ്രീതിശ്ചാപി സുസമ്മതാ
ഗംഗക്കും പത്മയ്ക്കുമിടയിൽ ഉള്ള സ്നേഹം വളരെ വിലമതിക്കപ്പെടുന്നതാണ്.
കിം ജീവനേന മേഽത്രൈവ ദുര്ഭഗായാശ്ച സാമ്പ്രതമ്
ഇവിടെ ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ജീവിച്ചിരിക്കേണ്ടതിന്റെ എന്താണ് പ്രയോജനം, ഞാൻ ഇത്ര ദുർഭാഗ്യവതിയായപ്പോൾ?
ത്വാം സര്വേശം സത്ത്വരൂപം യേ വദന്തി മനീഷിണഃ
സകലത്തിന്റെയും നാഥനായ നീ, ശുദ്ധസ്വഭാവമുള്ളവനാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
സരസ്വതീവചഃ ശ്രുത്വാ ദൃഷ്ട്വാ താം കോപസംയുതാമ്
സരസ്വതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവളെ കോപത്തോടെ കാണുമ്പോൾ,
ഗതേ നാരായണേ ഗംഗാമവോചന്നിര്ഭയം രുഷാ
നാരായണൻ പോയപ്പോൾ, ഗംഗ ഭയമില്ലാതെ ക്രോധത്തോടെ പറഞ്ഞു.
ഹേ നിര്ലജ്ജേ സകാമേ ത്വം സ്വാമിഗര്വം കരോഷി കിമ്
അലസതയുള്ളവളേ, കാമം നിറഞ്ഞവളേ, ഭർത്താവിനെ കുറിച്ച് നീ അഭിമാനം കാണിക്കുന്നത് എന്തിന്?
മാനഹാനിം കരിഷ്യാമി തവാദ്യ ഹരിസന്നിധൌ 2.6.
ഇന്ന് ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ നിന്നെ അപമാനിപ്പിക്കും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഗംഗായാ ജിഘൃക്ഷും കേശമുദ്യതാമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൾ ഗംഗയുടെ മുടി പിടിക്കാൻ കൈ ഉയർത്തി.
ശശാപ വാണീ താം പദ്മാം മഹാകോപവതീ സതീ
വളരെയധികം കോപംകൊണ്ട വാണി പത്മയെ ശപിച്ചു.
വിപരീതം യതോ ദൃഷ്ട്വാ കിംചിന്നോ വക്തുമര്ഹസി
നീ തെറ്റായി പെരുമാറിയതിനാൽ ഇനി ഒന്നും പറയേണ്ടതില്ല.