ബാഹുഭ്യാം ച സമാശ്ലിഷ്യ പിപേഷോദ്രിക്തമോഹതഃ
രണ്ടു കൈകളാൽ ആ ദേഹം അണച്ചു പിടിച്ചു, അതിയായ മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി കെട്ടിപ്പിടിച്ചു.
രക്തമാംസാസ്ഥിഹീനം തച്ഛരീരം ച മഹാത്മനഃ
ആ മഹാത്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ രക്തവും മാംസവും അസ്ഥിയും ഒന്നുമില്ലാതായിരുന്നു.
ദഗ്ധം ലോഹിതമാംസാസ്ഥി ജ്വലതാ ജഠരാഗ്നിനാ
ജ്വലിച്ച ജഠരാഗ്നിയിൽ രക്തം, മാംസം, അസ്ഥി എല്ലാം കത്തിപ്പോയിരുന്നു.
ചിതാം ചന്ദനകാഷ്ഠേന നിര്മായ മധുസൂദനഃ
മധുസൂദനൻ ചന്ദനക്കടികൊണ്ട് ഒരു ചിത നിർമ്മിച്ചു.
ദദൌ ചിതായാമഗ്നിം ച കാഷ്ഠം ദത്ത്വാ ശവോപരി
ശവത്തിന്മേൽ മരച്ചില്ലയിട്ട്, ചിതയിൽ അഗ്നി വെച്ചു.
തദ്ദേഹേ ഭസ്മസാദ്ഭൂതേ നേദുര്ദുന്ദുഭയോ ദിവി
ആ ദേഹം ചിതയിൽ കത്തിയശേഷം, ആകാശത്ത് ദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര രത്നസാരവിനിര്മിതമ്
അതിനിടയിൽ, രത്നങ്ങളുടെ സാരത്തിൽനിന്ന് നിർമ്മിച്ച ഒരു രഥം അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
പാര്ഷദപ്രവരൈര്യുക്തം ശ്രീകൃഷ്ണസദൃശൈര്വരൈഃ 4.30.
ശ്രീകൃഷ്ണനോട് സമാനമായ ഉത്തമരായ അനുചരന്മാർ ആ രഥത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവരുഹ്യ രഥാത്തൂര്ണം പാര്ഷദപ്രവരാ ഹരേഃ ।। സര്വേ സമാനരൂപാസ്തേ പ്രണമ്യ രാധികേശ്വരൌ
ഹരിയുടെ പ്രധാന അനുചരന്മാർ അതിവേഗം രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, എല്ലാവരും ഒരുപോലെയുള്ള രൂപത്തിൽ രാധയെയും കൃഷ്ണനെയും നമസ്കരിച്ചു.
ധൃതവന്തം സൂക്ഷ്മദേഹം പ്രണമയ്യ മുനീശ്വരമ്
അവർ സൂക്ഷ്മശരീരം ധരിച്ചിരുന്ന മഹർഷിയെ ആദരവോടെ വന്ദിച്ചു.
ഗതേ മുനീന്ദ്രേ ഗോലോകം വൃന്ദാവനവിനോദിനീ
മഹർഷി ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, വൃന്ദാവനം സന്തോഷിച്ചു.
ശ്രീരാധികോവാച അതിഖര്വജനാകാരസ്തേജീയാനതികുത്സിതഃ
ശ്രീരാധ പറഞ്ഞു: അവന്റെ രൂപം വളരെ ചെറുതായിരുന്നു, പ്രകാശമുള്ളതും, യാതൊരു നിന്ദയും അർഹിക്കാത്തതുമായിരുന്നു.
കഥം വാ നിര്ഗതം ഭസ്മ ദേഹാദസ്യ കിമദ്ഭുതമ്
അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ചിതാഭസ്മം ഉണ്ടായി? അതിൽ അത്ഭുതം എന്താണ്?
രഥസ്ഥഃ പുണ്യവാന്സദ്യോ ഗോലകം ച ജഗാമ ഹ
രഥത്തിൽ ഇരുന്ന്, പുണ്യവാൻ ഉടനെ ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
ത്വയാ കൃതം ച സത്കാരമശ്രുപൂര്ണേന ചക്ഷുഷാ
നിന്റെ കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞ്, നീ ആചാരങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു.
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ മധുസൂദനഃ കഥാം കഥിതുമാരേഭേ യുഗാന്തരഗതാമപി
രാധയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മധുസൂദനൻ പുഞ്ചിരിച്ച്, മറ്റൊരു യുഗത്തിലെ കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പശ്ചാച്ഛ്രോഷ്യസി കാലേന പ്രസങ്ഗേ വിദുഷാം മുഖാത്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: കാലം കഴിഞ്ഞ്, യോഗ്യമായ അവസരത്തിൽ, പണ്ഡിതന്മാരുടെ വായിൽനിന്ന് നീ ഇതിന്റെ അർത്ഥം കേൾക്കും.
അഷ്ടാവക്രോ മുനീന്ദ്രോഽപി വിഖ്യാതോ ഭുവനത്രയേ 4.30.
അഷ്ടാവക്രൻ എന്ന മഹാമുനി മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനാണ്.
കൃഷ്ണസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വിമനസ്കാ ഹരിപ്രിയാ
കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഹരിയുടെ പ്രിയയായ രാധയുടെ മനസ്സ് വിഷമമായി.
രാധികോവാച സ വിതൃപ്തോ ഭവതി കിം ഗോഷ്പദോദകപാനതഃ
രാധ പറഞ്ഞു: പശുവിന്റെ കാൽവരിയിലെ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ആരെങ്കിലും തൃപ്തിയാകുമോ?
വേദാനാം വേദവക്തൄണാം വിധാതുര്ജനകസ്യ ച
വേദങ്ങൾക്കും അവയുടെ ഉപദേശകർക്കും സൃഷ്ടാവിന്റെ പിതാവിനും ഇതേ ബാധകമാണ്.
രാധികാവചനം ശ്രുത്വാ തുഷ്ടഃ കൃഷ്ണോ ബഭൂവ ഹ
രാധയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ സന്തോഷിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ശ്രവണാത്കഥനാദ്യസ്യ സര്വം പാപം പ്രണശ്യതി
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഇതു കേൾക്കുകയോ പറയുകയോ ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
മഹാവിഷ്ണോര്നാഭിപദ്മാദ്ബഭൂവ ജഗതാം വിധിഃ
മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള താമരയിൽ നിന്ന് ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവു ജനിച്ചു.
പുത്രാ ബഭൂവുശ്ചത്വാരോ ബ്രഹ്മണോ മാനസാത്പുരാ
പണ്ടെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ശിശവഃ പഞ്ചവര്ഷീയാ നഗ്നാ അജ്ഞാനിനോ യഥാ
അവർ അഞ്ചുവയസ്സുള്ള കുട്ടികൾ പോലെ, നഗ്നരായി, അജ്ഞാനികളായിരുന്നുവു.
സനകശ്ച സനന്ദശ്ച തൃതീയശ്ച സനാതനഃ
സനകൻ, സനന്ദൻ, മൂന്നാമൻ സനാതനൻ,
താനുവാച ജഗദ്ധാതാ സൃഷ്ടിം കുരുത പുത്രകാഃ 4.30.
അവരെ നോക്കി ലോകസ്രഷ്ടാവ് പറഞ്ഞു: മക്കളേ, സൃഷ്ടി നടത്തുവിൻ.
വിധാതാ വിമനസ്കശ്ച തനയേഷു ഗതേഷു ച
പുത്രന്മാർ പോയപ്പോൾ സ്രഷ്ടാവിന്റെ മനസ്സ് വിഷമമായി.
ജ്ഞാനേന നിര്മമേ പുത്രാന്സ്വാങ്ഗേഷു ച തപോധനാന്
അവൻ തന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നു തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ പുത്രന്മാരെ ജ്ഞാനത്തോടെ സൃഷ്ടിച്ചു.