സ ഭൃത്യഃ സര്വദാ ഭക്ത ഈശ്വരാജ്ഞാം കരോതി യഃ
ദൈവത്തിന്റെ കല്പന അനുസരിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും ഭൃത്യനും ഭക്തനും തന്നെയാണ്.
കുത്ര കസ്യാഭിദേയം ച വിഷയം ച മഹീതലേ
ഭൂമിയിൽ ആരെ, എവിടെ, ഏത് വിഷയത്തിൽ ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.
യത്ര യസ്യാവകാശം ച കഥയാമി വിധാനതഃ
ആർക്ക് എവിടെയാണ് അവസരം ഉണ്ടെന്ന് ഞാൻ ക്രമമായി പറയും.
ശംബരസ്യ ഗൃഹേ യാ ച ഛായാരൂപേണ സംസ്ഥിതാ 4.6.
ശംഭരന്റെ വീട്ടിൽ ഛായാരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവൾ—
ഭാരതീ ശോണിതപുരേ ബാണപുത്രീ ഭവിഷ്യതി
ഭാരതി ശോണിതപുരത്തിൽ ബാണന്റെ മകളായി ജനിക്കും.
മായയാ ഗര്ഭസംകര്ഷാന്നാമ്നാ സംകര്ഷണഃ പ്രഭുഃ
മായയുടെ ശക്തിയാൽ ഗർഭം മാറ്റപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് ആ പ്രഭു സംകർഷണൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
അര്ദ്ധാംശേനൈവ തുലസീ ലക്ഷ്മണാ രാജ കന്യകാ
തുലസിയുടെ അർദ്ധഭാഗം ലക്ഷ്മണയായി, രാജകുമാരിയായി ജനിക്കും.
വസുംധരാ സത്യഭാമാ ശൈബ്യാ ദേവീ സരസ്വതീ
വസുന്ധര സത്യഭാമയാകും, ശൈബ്യ ദേവി സരസ്വതിയായി ജനിക്കും.
സൂര്യപത്നീ രത്നമാലാ കലയാ ച ജഗത്പ്രഭോഃ
സൂര്യന്റെ ഭാര്യയായ രത്നമാല, ലോകപ്രഭുവിന്റെ ഭാഗംകൊണ്ട്—
ദുര്ഗാംശാര്ദ്ധാജ്ജാംബവതീ മഹിഷീണാം ദശ സ്മൃതാഃ
ദുർഗയുടെ അർദ്ധഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജാംബവതി; ഇവരാണ് പത്തു മഹിഷികൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
കൈലാസേ ശംകരാജ്ഞാ ച ബഭൂവ പാര്വതീം പുരാ ആലിംഗനം ദേഹി കാംതേ നാസ്തി ദോഷോ മമാ ജ്ഞയാ
കൈലാസത്തിൽ ശംഭരന്റെ കല്പനപ്രകാരം, പാര്വതി ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു: 'പ്രിയനേ, എന്നെ അണക്കൂ, എന്റെ അറിവിൽ ഇതിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ല.'
കഥം ശിവാജ്ഞാ താം ദേവീം ബഭൂവ രാധികാപതേ
ശിവന്റെ കല്പന എങ്ങനെ ആ ദേവിയായി മാറി, രാധികാപതിയേ?
ശ്വേതദ്വീപാത്സ്വയം വിഷ്ണുര്ജഗാമ ശംകരാലയേ
ശ്വേതദ്വീപിൽ നിന്നു വിഷ്ണു താനെ ശങ്കരന്റെ വസതിയിലേക്ക് പോയി.
ദൃഷ്ട്വാ ഗണേശം മുദിതഃ സമുവാസ സുഖാസനേ 4.6.
ഗണേശനെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ വിഷ്ണു സുഖകരമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു.
കിരീടിനം കുംഡലിനം പീതാംബരധരം വരമ്
അവിടെ കിരീടം ധരിച്ചും കുന്ദലങ്ങൾ ധരിച്ചും മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും ഗണേശനെ കാണാൻ വിഷ്ണുവിന് സാധിച്ചു.
ചംദനാഗുരുകസ്തൂരീകുംകുമദ്രവസംയുതമ്
അവൻ ചന്ദനം, അഗുരു, കസ്തൂരി, കുങ്കുമം എന്നിവയുടെ സുഗന്ധത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
രത്ന സിംഹാസനസ്ഥം ച പാര്ഷദൈഃ പരിവേഷ്ടിതമ്
രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, അനുചരന്മാർ ചുറ്റി നിൽക്കുന്ന ഗണേശനെയാണ് അവൻ കണ്ടത്.
തം ദൃഷ്ട്വാ പാര്വതീ വിഷ്ണും പ്രസന്നവദനേക്ഷണാ
വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടപ്പോൾ പാർവതി സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ നോക്കി.
അതീവ സുന്ദരം രൂപം ദര്ശംദര്ശം പുനഃപുനഃ
അവന്റെ രൂപം അത്യന്തം മനോഹരമായിരുന്നു; പാർവതി വീണ്ടും വീണ്ടും അതിനെ ആസ്വദിച്ചു നോക്കി.
പരമാദ്ഭുതവേഷം ച സസ്മിതാ വക്രചക്ഷുഷാ
അവൻ അതിശയകരമായ വേഷത്തിൽ, പുഞ്ചിരിയോടെ, വക്രമായ കണ്ണുകളോടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ക്ഷണം ദദര്ശ പഞ്ചാസ്യം ശുഭ്രവര്ണം ത്രിലോചനമ്
ഒരു നിമിഷം പാർവതി അഞ്ചു മുഖങ്ങളുള്ള, വെളുത്ത നിറമുള്ള, മൂന്നു കണ്ണുകളുള്ളവനെ കണ്ടു.
ക്ഷണം ദദര്ശ ശ്യാമം തമേകാസ്യം ച ദ്വിലോചനമ്
മറ്റൊരു നിമിഷം അവൾ കറുത്ത നിറമുള്ള, ഒരു മുഖവും രണ്ടു കണ്ണുകളും ഉള്ളവനെ കണ്ടു.
മദംശാശ്ച ത്രയോ ദേവാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ 4.6.
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും മൂവരും അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
ദൃഷ്ട്വാ തം പാര്വതീ ഭക്ത്യാ പുലകാംചിതവിഗ്രഹാ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ പാർവതിക്ക് ഭക്തിയോടെ ശരീരം ആനന്ദത്തിൽ വിറയച്ചു.
ദുര്ഗാംതരാഭിപ്രായം ച ബുബുധേ ശംകരഃ സ്വയമ്
ദുർഗയുടെ മനസ്സിലെ ആന്തരിക ഉദ്ദേശം ശംകരൻ സ്വയം മനസ്സിലാക്കി.
ദുര്ഗാം നിര്ജനമാഹൂയ താമുവാച ഹരഃ സ്വയമ്
ശംകരൻ ദുർഗയെ ഒറ്റയ്ക്ക് വിളിച്ചു, അവളോട് നേരിട്ട് സംസാരിച്ചു.
അഹം ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച ബ്രഹ്മൈകം ച സനാതനമ്
ഞാനും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഒരേ ശാശ്വത ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ്.
ഏകാ പ്രകൃതിഃ സര്വേഷാം മാതാ ത്വം സര്വരൂപിണീ
എല്ലാവർക്കും ഒരേ പ്രകൃതിയാണ്; നീയാണ് എല്ലാവർക്കും മാതാവായി എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷമാകുന്നത്.
മമ വക്ഷസി ദുര്ഗാ ത്വം നിബോധാധ്യാത്മകം സതി
ദുർഗേ, നീ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു; സതീ, ഇതാണ് ആന്തരിക സത്യം എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
സുചിരം തപസാ ലബ്ധോ നാഥസ്ത്വം ജഗതാം മയാ
ദീർഘകാലം തപസ്സിലൂടെ ഞാൻ നിന്നെ ലോകങ്ങളുടെ നാഥയായി പ്രാപിച്ചു.