അവരുഹ്യ രഥാദ്ദേവോ ദേവ്യാശ്ച ഭവനം യയൌ
ദേവൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി ദേവിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
ദൃഷ്ട്വാ ച പുരതഃ കാന്തം ശാന്തം കാന്താ മുദാഽന്വിതാ
തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ മുന്നിൽ കണ്ട്, ശാന്തനും മനോഹരനുമായ അവനെ കണ്ടു അവൾ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
രത്നസിംഹാ സനേ രമ്യേ വാസയാമാസ കാമുകീ
കാമനയുള്ള അവൾ മനോഹരമായ രത്നസിംഹാസനത്തിൽ അവനെ ഇരുത്തി.
അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ഹ്യദ്യ മേ സഫലാഃ ക്രിയാഃ 2.21.
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായി; ഇന്ന് എന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും വിജയകരമായി.
സസ്മിതാ സകടാക്ഷം ച സകാമാ പുലകാഞ്ചിതാ
പുഞ്ചിരിയോടെ, ചോര്നോട്ടത്തോടെ, ആഗ്രഹത്തോടെ, ആനന്ദത്തിൽ വിറയുന്ന ശരീരത്തോടെ അവൾ നിന്നു.
തുലസ്യുവാച കഥം ബഭൂവ വിജയസ്തന്മേ ബ്രൂഹി കൃപാനിധേ
തുളസി പറഞ്ഞു: ദയാസാഗരാ, വിജയം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നത് എന്നോട് പറയൂ.
തുലസീവചനം ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ കമലാപതിഃ
തുളസിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു കമലാപതി പുഞ്ചിരിച്ചു.
ശ്രീഹരിരുവാച നാശോ ബഭൂവ സര്വേഷാം ദാനവാനാം ച കാമിനി
ശ്രീഹരി പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയേ, എല്ലാ ദാനവന്മാർക്കും നാശം സംഭവിച്ചു.
പ്രീതിം ച കാരയാമാസ ബ്രഹ്മാ ച സ്വയമാവയോഃ
ബ്രഹ്മാവു തന്നെ ഇരുവരോടും സന്തോഷം ഉണ്ടാക്കി.
മയാഽഽഗതം സ്വഭവനം ശിവലോകം ശിവോ ഗതഃ
ഞാൻ എന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് എത്തി; ശിവൻ ശിവലോകത്തിലേക്ക് പോയി.
രേമേ രമാപതിസ്തത്ര രാമയാ സഹ നാരദ സര്വം വിതര്കയാമാസ കസ്ത്വമേവേത്യുവാച ഹ
അവിടെ രമാപതി രമയോടൊപ്പം ആസ്വദിച്ചു; നാരദൻ എല്ലാം ആലോചിച്ച് ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്?
തുലസ്യുവാച
തുളസി പറഞ്ഞു:
ദൂരീകൃതം മത്സതീത്വമഥവാ ത്വാം ശപാമഹേ
എന്റെ സതിത്വം നഷ്ടമായോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ ശപിക്കും.
ദധാര ലീലയാ ബ്രഹ്മന്സ്വാം മൂര്തിം സുമനോഹരാമ് നവീനനീരദ ശ്യാമം ശരത്പങ്കജലോചനമ് ।। 2.21.
ബ്രാഹ്മണനേ, തന്റെ ലീലയിൽ, പുതിയ മേഘംപോലെയുള്ള കറുത്ത വർണ്ണത്തിലും ശരത്കാലത്തെ താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളിലും അതിമനോഹരമായ തന്റെ സ്വരൂപം അവൻ സ്വീകരിച്ചു.
കോടികന്ദര്പലീലാഭം രത്നഭൂഷണഭൂഷിതമ്
അവന് പതിനായിരം മന്മഥന്മാരെക്കാളും ആകർഷണമുള്ളവനും, രത്നാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ കാമിനീ കാമാന്മൂര്ഛാം സംപ്രാപ ലീലയാ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ആ സ്ത്രീ, ആഗ്രഹത്തിൽ മുങ്ങി, കളിയായി ബോധംകെട്ടുപോയി.
ഹേ നാഥ തേ ദയാ നാസ്തി പാഷാണ സദൃശസ്യ ച
പ്രഭോ, നിനക്കു കരുണയില്ല, നീ കല്ലുപോലെയാണ്.
പാഷാണസദൃശസ്ത്വം ച ദയാഹീനോ യതഃ പ്രഭോ
നീ കല്ലുപോലെയും കരുണയില്ലാത്തവനുമാണ്, പ്രഭോ.
യേ വദന്തി ദയാസിന്ധും ത്വാം തേ ഭ്രാന്താ ന സംശയഃ
നിന്നെ കരുണാസമുദ്രം എന്ന് വിളിക്കുന്നവർ ഭ്രമിച്ചവരാണ്, അതിൽ സംശയമില്ല.
ദുര്വൃത്തസ്ത്വം ച സര്വജ്ഞോ ന ജാനാസി പരവ്യഥാമ്
നീ ദുഷ്ടനും എല്ലാം അറിയുന്നവനുമാണ്, എങ്കിലും മറ്റുള്ളവരുടെ ദുഃഖം നിനക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ ച മഹാസാധ്വീ നിപത്യ ചരണേ ഹരേഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ മഹാസതീ ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു.
തസ്യാശ്ച കരുണാം ദൃഷ്ട്വാ കരുണാമയസാഗരഃ
അവളുടെ കരുണ കണ്ടപ്പോൾ, കരുണയുടെ സമുദ്രമായവൻ ഉണര്ന്നു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ത്വദര്ഥേ ശങ്ഖചൂഡശ്ച ചകാര സുചിരം തപഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: നിന്നുവേണ്ടി ശംഖചൂഡൻ ദീർഘകാലം കഠിനതപസ്സ് ചെയ്തു.
കൃത്വാ ത്വാം കാമിനീം കാമീ വിജഹാര ച തത്ഫലാത് 2.21.
അതിന്റെ ഫലമായി, അവൻ നിന്നെ ആഗ്രഹിച്ചവനായി നേടിയ ശേഷം അനുഭവിച്ചു.
ഇദം ശരീരം ത്യക്ത്വാ ച ദിവ്യം ദേഹം വിധായ ച
ഈ ശരീരം വിട്ട്, ദിവ്യമായ രൂപം അവൻ സ്വീകരിച്ചു.
ഇയം തനുര്നദീരൂപാ ഗണ്ഡകീതി ച വിശ്രുതാ
നിന്റെ ഈ ശരീരം നദിയായി മാറി, ഗണ്ഡകി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായി.
തവ കേശസമൂഹാശ്ച പുണ്യവൃക്ഷാ ഭവന്ത്വിതി
നിന്റെ മുടിയുടെ കൂട്ടങ്ങൾ പുണ്യവൃക്ഷങ്ങളാകട്ടെ.
ത്രിലോകേഷു ച പുഷ്പാണാം പത്രാണാം ദേവപൂജനേ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, ദേവന്മാരുടെ പൂജയ്ക്ക് വേണ്ടി, പുഷ്പങ്ങളായും ഇലയായും,
സ്വര്ഗേ മര്ത്യേ ച പാതാലേ വൈകുണ്ഠേ മമ സന്നിധൌ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും വൈകുണ്ഠത്തിലും, എന്റെ സന്നിധിയിലും,
ഗോലോകേ വിരജാതീരേ രാസേ വൃന്ദാവനേ ഭുവി
ഗോലോകത്തിലും, വിരജാനദിയുടെ തീരത്തും, രാസക്രീഡയിൽ, ഭൂമിയിലെ വൃന്ദാവനത്തിലും,