ലക്ഷയോജനവിസ്തീര്ണാ ദൈര്ഘ്യേ ഷങ്ഗുണിതാ തതഃ
ലക്ഷം യോജന വീതിയും, അതിന്റെ ആറിരട്ടിയോളം നീളവും ആയിരുന്നു.
ദശലക്ഷൈ ര്യോജനൈര്യാ ദൈര്ഘ്യേ പഞ്ചഗുണാ തതഃ
പത്ത് ലക്ഷം യോജന വീതിയും, അതിന്റെ അഞ്ചിരട്ടിയോളം നീളവും ആയിരുന്നു.
സഹസ്രയോജനാ യാ ച ദൈര്ഘ്യേ സപ്തഗുണാ തതഃ
ആയിരം യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളതും അതിന്റെ ഏഴിരട്ടി വീതിയുള്ളതുമാണ് അതു.
സഹസ്രയോജനാഽഽയാമേ ദൈര്ഘ്യേ സപ്തഗുണാ തതഃ
ആയിരം യോജന ദൈർഘ്യവും അതിന്റെ ഏഴിരട്ടി വീതിയും അതിനുണ്ട്.
പാതാലേ യാ ഭോഗവതീ വിസ്തീര്ണാ ദശയോജനാ
പാതാളത്തിൽ ഭോഗവതീനദി പത്ത് യോജന വീതിയിലാണ്.
ക്രോശൈകമാത്രവിസ്തീര്ണാ തതഃ ക്ഷീണാ ന കുത്രചിത് 2.10.
ഒരിടത്ത് അതിന്റെ വീതി ഒരു ക്രോശം മാത്രമാണ്, എന്നാൽ എവിടെയും കുറയുന്നില്ല.
സത്യേ യാ ക്ഷീരവര്ണാ ച ത്രേതായാമിന്ദുസന്നിഭാ
സത്യയുഗത്തിൽ അതിന് പാലുപോലെയുള്ള നിറമാണ്; ത്രേതായുഗത്തിൽ അതു ചന്ദ്രനുപോലെയാണ്.
ജലപ്രഭാ കലൌ യാ ച നാന്യത്ര പൃഥിവീതലേ
കലിയുഗത്തിൽ അതിന് വെള്ളംപോലെയുള്ള പ്രകാശമുണ്ട്, ഭൂമിയിൽ മറ്റൊരിടത്തും അങ്ങനെ ഇല്ല.
യസ്യാഃ പ്രഭാവ അതുലഃ പുരാണേ ച ശ്രുതൌ ശ്രുതഃ
അതിനുള്ള ശക്തി അപാരമാണ്, പുരാണങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും കേട്ടതുപോലെ.
യത്തോയകണികാസ്പര്ശഃ പാപിനാം ച പിതാമഹ
പിതാമഹാ, അതിന്റെ വെള്ളത്തിലെ ഒരു തുള്ളി പോലും പാപികളെ ശുദ്ധീകരിക്കും.
ഇത്യേവം കഥിതം ബ്രഹ്മന്ഗംഗാപദ്യൈകവിംശതിമ്
ബ്രഹ്മാവേ, ഗംഗയെക്കുറിച്ചുള്ള ഇരുപത്തൊന്ന് ശ്ലോകങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നിത്യം യോ ഹി പഠേദ്ഭക്ത്യാ സംപൂജ്യ ച സുരേശ്വരീമ്
ആ ശ്ലോകങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ ദിവസേന പാരായണം ചെയ്ത് ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയെ ആരാധിക്കുന്നവൻ,
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രം ഭാര്യാഹീനോ ലഭേത്പ്രിയാമ്
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും, ഭാര്യയില്ലാത്തവന് പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ ലഭിക്കും.
അസ്പഷ്ടകീര്തിഃ സുയശാ മൂര്ഖോ ഭവതി പണ്ഡിതഃ
പ്രശസ്തിയില്ലാത്തവന് നല്ല പേര് ലഭിക്കും, മണ്ടൻ പണ്ഡിതനാകും.
ശുഭം ഭവേത്തു ദുഃസ്വപ്നം ഗങ്ഗാസ്നാനഫലം ലഭേത്
അവന് ശുഭഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും, ദുർസ്വപ്നങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും, ഗംഗാസ്നാനത്തിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും.
നാരായണ ഉവാച ജഗാമ താം ഗൃഹീത്വാ ച യത്ര നഷ്ടശ്ച സാഗരാഃ ।। 2.10.
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവൻ അവളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു കടലുകൾ ഇല്ലാതായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
വൈകുണ്ഠം തേ യയുസ്തൂര്ണം ഗങ്ഗായാഃ സ്പര്ശവായുനാ
ഗംഗയുടെ കാറ്റിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടു അവർ വേഗത്തിൽ വൈകുണ്ഠത്തിൽ എത്തി.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗങ്ഗോപാഖ്യാനമുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ഗംഗയുടെ ഉത്തമമായ കഥ മുഴുവൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച ദ്രവതാം ച ഗതായാം ച രാധായാം കിം ബഭൂവ ഹ
നാരദൻ ചോദിച്ചു: രാധ ദ്രവിച്ചുപോയപ്പോൾ പിന്നെ എന്ത് സംഭവിച്ചു?
തത്രസ്ഥാശ്ച ജനാ യേ യേ തേ ച കിം ചക്രുരുദ്യമമ്
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരും എന്ത് ശ്രമങ്ങൾ ചെയ്തു?
നാരായണ ഉവാച കൃഷ്ണഃ സംപൂജ്യ താം രാധാമവസദ്രാസമണ്ഡലേ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണൻ രാധയെ ആരാധിച്ച്, രാസമണ്ഡലത്തിൽ തന്നെ തുടരുകയും ചെയ്തു.
കൃഷ്ണേന പൂജിതാം താം തു സംപൂജ്യാദൃതമാനസാഃ
കൃഷ്ണൻ ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ച രാധയെ, ഭക്തഹൃദയങ്ങൾ നിറഞ്ഞവരും ആദരത്തോടെ ആരാധിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ കൃഷ്ണ സംഗീതം ച സരസ്വതീ
അതിനിടയിൽ, കൃഷ്ണാ, സർസ്വതിയും സംഗീതം ആലപിച്ചു.
തുഷ്ടോ ബ്രഹ്മാ ദദൌ തസ്യൈ മഹാരത്നാഢ്യമാലികാമ്
സന്തുഷ്ടനായ ബ്രഹ്മാവ് അവളെ മഹാമൂല്യരത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ മാല നൽകി ആദരിച്ചു.
കൃഷ്ണഃ കൌസ്തുഭരത്നം ച സര്വ രത്നാത്പരം വരമ്
കൃഷ്ണൻ സകലരത്നങ്ങളിൽ ഉന്നതമായ കൗസ്തുഭം അവളെ അനുഗ്രഹമായി നൽകി.
നാരായണശ്ച ഭഗവന്വനമാലാം മനോഹരാമ് 2.10.
ഭഗവാൻ നാരായണനും മനോഹരമായ വനമാല അവളെ സമ്മാനിച്ചു.
വിഷ്ണുമായാ ഭഗവതീ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
വിഷ്ണുമായ, ഭഗവതി, ആദിപ്രകൃതി, സർവ്വാധിപതി,
ധര്മബുദ്ധിം ച ധര്മസ്തു യശശ്ച വിപുലം ഭവേ
ധർമ്മൻ അവളെ ധാർമ്മികമായ ബുദ്ധിയും, വിശാലമായ കീര്ത്തിയും നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ശമ്ഭുര്ബ്രഹ്മണാ പ്രേരിതോ മുഹുഃ
അതിനിടയിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ശംഭു വീണ്ടും വീണ്ടും മുന്നോട്ട് വന്നു.
മൂര്ച്ഛാം പ്രാപുഃ സുരാഃ സര്വേ ചിത്രപുത്തലികാ യഥാ
എല്ലാ ദേവന്മാരും ചിത്രപാവകളെപ്പോലെ ബോധംകെട്ട് വീണു.