മദ്ഗുണശ്രുതിമാത്രേണ സാനന്ദഃ പുലകാന്വിതഃ
എന്റെ ഗുണങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ മാത്രം സന്തോഷത്തോടെ ആഹ്ലാദത്തോടെ നിറയുന്നവനും,
ന വാഞ്ഛന്തി സുഖം മുക്തിം സാലോക്യാദി ചതുഷ്ടയമ്
സുഖവും മോക്ഷവും എന്റെ അടുത്ത് കഴിയാനുള്ള നാലു വിധത്തിലുള്ള അനുഗ്രഹവും ആഗ്രഹിക്കാത്തവനാണ്,
ഇന്ദ്രത്വം ച മനുത്വം ച ദേവത്വം ച സുദുര്ലഭമ് 2.6.
ഇന്ദ്രനായതോ മനുവായതോ ദേവതയായതോ, അത്രയേറെ അപൂർവമായതും അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ബ്രഹ്മാണ്ഡാനി വിനശ്യന്തി ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ
ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ നശിക്കുന്നു, ദേവതകളും ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഭ്രമന്തി ഭാരതേ ഭക്താ ലബ്ധ്വാ ജന്മ സുദുര്ലഭമ്
ഭാരതത്തിൽ ഭക്തന്മാർ വളരെ അപൂർവമായ ജനനം ലഭിച്ചു സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഇത്യേതത്കഥിതം സര്വം കുരു പദ്മേ യഥോചിതമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പദ്മത്തിൽ യോജിച്ചപോലെ ചെയ്യുക.
നാരദ ഉവാച ഗങ്ഗോപാഖ്യാനമധുനാ വദ വേദവിദാം വര
നാരദൻ ചോദിച്ചു: വേദങ്ങൾ നന്നായി അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനേ, ഇപ്പോൾ ഗംഗയുടെ കഥ പറയൂ.
ഭാരതം ഭാരതീശാ പാദാജഗാമ സുരേശ്വരീ
ദേവതകളുടെ ദേവിയായ ഗംഗ, ഭാരതനാഥന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭാരതത്തിലേക്ക് എത്തി.
കഥം കുത്ര യുഗേ കേന പ്രാര്ഥിതാ പ്രേരിതാ പുരാ
അവൾ എങ്ങനെ, എവിടെ, ഏത് കാലഘട്ടത്തിൽ, ആരാൽ, എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് പഴയകാലത്ത് വരവേല്പിക്കപ്പെട്ടത്?
രാജരാജേശ്വരഃ ശ്രീമന്സഗരഃ സൃര്യ്യവംശജഃ
സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവായ ശ്രേഷ്ഠനായ സഗരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സത്യസ്വരൂപഃ സത്യേഷ്ടഃ സത്യവാക്സത്യഭാവനഃ
അവൻ സത്യത്തിന്റെ രൂപവും, സത്യത്തിൽ അർപ്പിതനും, സത്യവാദിയും, സത്യചിന്തകനുമായിരുന്നു.
ഏകകന്യശ്ചൈകപുത്രോ ബഭൂവ സുമനോഹരഃ
അവനു ഒരൊറ്റ ഭാര്യയും, ഒരൊറ്റ മകനും ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇരുവരും അത്യന്തം മനോഹരരായിരുന്നു.
അന്യാ ചാരാധയാമാസ ശങ്കരം പുത്രകാമുകീ
മറ്റൊരു ഭാര്യ, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു.
ഗതേ ശതാബ്ദേ പൂര്ണേ ച മാംസപിണ്ഡം സുഷാവ സാ
നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ ഒരു മാംസപിണ്ഡം പ്രസവിച്ചു.
ശമ്ഭുര്ബ്രാഹ്മണരൂപേണ തത്സമീപം ജഗാമ ഹ
ശംഭു ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
സര്വേ ബഭൂവുഃ പുത്രാശ്ച മഹാബലപരാക്രമാ 2.10.
അവരൊക്കെയും ശക്തിയും ബലവും ഉള്ള പുത്രന്മാരായി മാറി.
കപിലര്ഷേഃ കോപദൃഷ്ട്യാ ബഭൂവുര്ഭസ്മസാച്ച തേ
കപിലമഹർഷിയുടെ കോപദൃഷ്ടിയാൽ അവർ എല്ലാം ചാരമായി.
തപശ്ചകാരാസമംജോ ഗങ്ഗാനയനകാരണാത്
അസമഞ്ജൻ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാനായി കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
ദിലീപസ്തസ്യ തനയോ ഗങ്ഗാനയനകാരണാത
അവന്റെ മകനായ ദിലീപും ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചു.
അംശുമാഁസ്തസ്യ പുത്രശ്ച ഗങ്ഗാനയനകാരണാത്
അവന്റെ മകനായ അംശുമാനും ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഭഗീരഥസ്തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗവതഃ സുധീഃ
അവന്റെ മകനായ ഭഗീരഥൻ വലിയ ഭക്തനും ജ്ഞാനിയുമായിരുന്നു.
തപഃ കൃത്വാ ലക്ഷവര്ഷം ഗങ്ഗാനയനകാരണാത്
അവൻ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാനായി ഒരു ലക്ഷം വർഷം തപസ് ചെയ്തു.
ദ്വിഭുജം മുരലീഹസ്തം കിശോരം ഗോപവേഷകമ്
അവൻ രണ്ടു കൈകളും ഉള്ള, കയ്യിൽ മുരളി പിടിച്ചിരിക്കുന്ന, ഗോപുരൂപത്തിൽ ഉള്ള ഒരു ബാലനെ കണ്ടു.
സ്വേച്ഛാമയം പരം ബ്രഹ്മ പരിപൂര്ണതമം വിഭുമ്
അവൻ സ്വേച്ഛയുള്ളവനും, പരിപൂർണ്ണനുമായ പരബ്രഹ്മവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
നിര്ലിപ്തം സാക്ഷിരൂപം ച നിര്ഗുണം പ്രകൃതേഃ പരമ്
അവൻ ഒന്നിലും ചേർന്നില്ലാത്തവനും, സാക്ഷ്യസ്വഭാവമുള്ളവനും, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും, പ്രകൃതിയെക്കാൾ മുകളിലുള്ളവനും ആണു.
വഹ്നിശുദ്ധാം ശുകാധാനം രത്നഭൂഷണഭൂഷിതമ് 2.10.
അവൻ അഗ്നിപോലെ ശുദ്ധനും, ശുക്രം സ്വീകരിക്കുന്നതും, രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞതുമാണ്.
ലീലയാ ച വരം പ്രാപ്യ വാഞ്ഛിതം വംശതാരകമ്
ലീലാപരമായ് ആഗ്രഹിച്ച വരം ലഭിച്ചു, വംശത്തെ രക്ഷിക്കുന്നവനായി.
തം പ്രണമ്യ പ്രതസ്ഥൌ ച തത്പുരഃ സംപുടാഞ്ജലിഃ കുര്വതീം സ്തവനം ദിവ്യം പുലകാഞ്ചിതവിഗ്രഹാമ്
അവനെ നമസ്കരിച്ചു, അവന്റെ മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി, ദിവ്യസ്തുതികൾ ചൊല്ലി, ആനന്ദത്തിൽ കുലുക്കം കൊണ്ടു മുന്നോട്ട് നടന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു:
സഗരസ്യ സുതാന്സര്വാന്പൂതാന്കുരു മമാജ്ഞയാ
എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സഗരന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ശുദ്ധീകരിക്കു.