പുനന്തി സര്വതീര്ഥാനി യേഷാം സ്നാനാവഗാഹനാത്
അവരുടെ സ്നാനത്താൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ശുദ്ധമാകുന്നു,
യേഷാം സന്ദര്ശനം സ്പര്ശം ദേവാ വാഞ്ഛന്തി ഭാരതേ
ഭാരതത്തിൽ ദേവതകളും അവരുടെ ദർശനവും സ്പർശവും ആഗ്രഹിക്കുന്നു,
ന ഹ്യമ്മയാനി തീര്ഥാനി ന ദേവാ മൃച്ഛിലാമയാഃ 2.6.
തീർത്ഥങ്ങൾ എന്റെതല്ല, ദേവതകളും മണ്ണോ കല്ലോ കൊണ്ടുള്ളവരല്ല.
സൌതിരുവാച നിഗൂഢതത്ത്വം കഥിതുമൃഷിശ്രേഷ്ഠോപചക്രമേ
സൗതി പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ രഹസ്യമായ സത്യം പറയാൻ തുടങ്ങി.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച പുണ്യസ്വരൂപം പാപഘ്നം സുഖദം ഭുക്തിമുക്തിദമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: അതു പുണ്യത്തിന്റെ സ്വരൂപം, പാപം നശിപ്പിക്കുന്നതും സന്തോഷം നൽകുന്നതും അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതുമാണ്.
സാരഭൂതം ഗോപനീയം ന വക്തവ്യം ഖലേഷു ച
അതു സാരമായതും രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതും ദുഷ്ടന്മാരോട് പറയരുതാത്തതുമാണ്.
ഗുരുവക്ത്രാദ്വിഷ്ണുമന്ത്രോ യസ്യ കര്ണേ വിശേദ്വരഃ
ഗുരുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുമന്ത്രം യോഗ്യന്റെ ചെവിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ,
പുരുഷാണാം ശതം പൂര്വം പൂതം തജ്ജന്മമാത്രതഃ
ആ ജനനം കൊണ്ടു മാത്രം ആളുടെ നൂറ് മുൻ ജന്മങ്ങൾ ശുദ്ധമാകുന്നു.
യൈഃ കൈശ്ചിദ്യത്ര വാ ജന്മ ലബ്ധം യേഷു ച ജംതുഷു
ആരായാലും എവിടെയായാലും, ഏതൊരു ജീവിയിലായാലും ജനനം ലഭിച്ചാൽ,
മദ്ഭക്തിയുക്തോ മത്പൂജാനിയുക്തോ മദ്ഗുണാന്വിതഃ
എനിക്ക് ഭക്തിയുള്ളവനും എനിക്ക് അർപ്പണയുള്ളവനും എന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനും,
മദ്ഗുണശ്രുതിമാത്രേണ സാനന്ദഃ പുലകാന്വിതഃ
എന്റെ ഗുണങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ മാത്രം സന്തോഷത്തോടെ ആഹ്ലാദത്തോടെ നിറയുന്നവനും,
ന വാഞ്ഛന്തി സുഖം മുക്തിം സാലോക്യാദി ചതുഷ്ടയമ്
സുഖവും മോക്ഷവും എന്റെ അടുത്ത് കഴിയാനുള്ള നാലു വിധത്തിലുള്ള അനുഗ്രഹവും ആഗ്രഹിക്കാത്തവനാണ്,
ഇന്ദ്രത്വം ച മനുത്വം ച ദേവത്വം ച സുദുര്ലഭമ് 2.6.
ഇന്ദ്രനായതോ മനുവായതോ ദേവതയായതോ, അത്രയേറെ അപൂർവമായതും അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ബ്രഹ്മാണ്ഡാനി വിനശ്യന്തി ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ
ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ നശിക്കുന്നു, ദേവതകളും ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഭ്രമന്തി ഭാരതേ ഭക്താ ലബ്ധ്വാ ജന്മ സുദുര്ലഭമ്
ഭാരതത്തിൽ ഭക്തന്മാർ വളരെ അപൂർവമായ ജനനം ലഭിച്ചു സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഇത്യേതത്കഥിതം സര്വം കുരു പദ്മേ യഥോചിതമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പദ്മത്തിൽ യോജിച്ചപോലെ ചെയ്യുക.
നാരദ ഉവാച ഗങ്ഗോപാഖ്യാനമധുനാ വദ വേദവിദാം വര
നാരദൻ ചോദിച്ചു: വേദങ്ങൾ നന്നായി അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനേ, ഇപ്പോൾ ഗംഗയുടെ കഥ പറയൂ.
ഭാരതം ഭാരതീശാ പാദാജഗാമ സുരേശ്വരീ
ദേവതകളുടെ ദേവിയായ ഗംഗ, ഭാരതനാഥന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭാരതത്തിലേക്ക് എത്തി.
കഥം കുത്ര യുഗേ കേന പ്രാര്ഥിതാ പ്രേരിതാ പുരാ
അവൾ എങ്ങനെ, എവിടെ, ഏത് കാലഘട്ടത്തിൽ, ആരാൽ, എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് പഴയകാലത്ത് വരവേല്പിക്കപ്പെട്ടത്?
രാജരാജേശ്വരഃ ശ്രീമന്സഗരഃ സൃര്യ്യവംശജഃ
സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവായ ശ്രേഷ്ഠനായ സഗരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സത്യസ്വരൂപഃ സത്യേഷ്ടഃ സത്യവാക്സത്യഭാവനഃ
അവൻ സത്യത്തിന്റെ രൂപവും, സത്യത്തിൽ അർപ്പിതനും, സത്യവാദിയും, സത്യചിന്തകനുമായിരുന്നു.
ഏകകന്യശ്ചൈകപുത്രോ ബഭൂവ സുമനോഹരഃ
അവനു ഒരൊറ്റ ഭാര്യയും, ഒരൊറ്റ മകനും ഉണ്ടായിരുന്നു, ഇരുവരും അത്യന്തം മനോഹരരായിരുന്നു.
അന്യാ ചാരാധയാമാസ ശങ്കരം പുത്രകാമുകീ
മറ്റൊരു ഭാര്യ, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ശങ്കരനെ ആരാധിച്ചു.
ഗതേ ശതാബ്ദേ പൂര്ണേ ച മാംസപിണ്ഡം സുഷാവ സാ
നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ ഒരു മാംസപിണ്ഡം പ്രസവിച്ചു.
ശമ്ഭുര്ബ്രാഹ്മണരൂപേണ തത്സമീപം ജഗാമ ഹ
ശംഭു ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ അവളുടെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
സര്വേ ബഭൂവുഃ പുത്രാശ്ച മഹാബലപരാക്രമാ 2.10.
അവരൊക്കെയും ശക്തിയും ബലവും ഉള്ള പുത്രന്മാരായി മാറി.
കപിലര്ഷേഃ കോപദൃഷ്ട്യാ ബഭൂവുര്ഭസ്മസാച്ച തേ
കപിലമഹർഷിയുടെ കോപദൃഷ്ടിയാൽ അവർ എല്ലാം ചാരമായി.
തപശ്ചകാരാസമംജോ ഗങ്ഗാനയനകാരണാത്
അസമഞ്ജൻ ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാനായി കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
ദിലീപസ്തസ്യ തനയോ ഗങ്ഗാനയനകാരണാത
അവന്റെ മകനായ ദിലീപും ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചു.
അംശുമാഁസ്തസ്യ പുത്രശ്ച ഗങ്ഗാനയനകാരണാത്
അവന്റെ മകനായ അംശുമാനും ഗംഗയെ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചു.