തേജസാ മത്സമാസ്താശ്ച രൂപേണ ച ഗുണേന ച
ഇവരൊക്കെയും തേജസ്സിലും രൂപത്തിലും ഗുണത്തിലും എന്നെപ്പോലെയാണ്.
സംക്ഷേപമാസാം ചരിതം പുണ്യദം അതിസുന്ദരമ്
അവരുടെ ചരിതം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞാൽ, അതു പുണ്യമുള്ളതും അത്യന്തം മനോഹരവുമാണ്.
ദുര്ഗായാശ്ചൈവ രാധായാ വിസ്തീര്ണം ചരിതം മഹത് 2.4.
ദുർഗായുടെയും രാധായുടെയും വിശാലവും മഹത്തായും ആയ ചരിതം—
ആദൌ സരസ്വതീപൂജാ ശ്രീകൃഷ്ണേന വിനിര്മിതാ
ആദിയിൽ സരസ്വതിയുടെ ആരാധന ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്ഥാപിച്ചു.
ആവിര്ഭൂതാ യദാ ദേവീ വക്ത്രതഃ കൃഷ്ണയോഷിതഃ
കൃഷ്ണന്റെ പ്രിയയുടെയും വായിൽ നിന്ന് ദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ—
സ ച വിജ്ഞായ തദ്ഭാവം സര്വജ്ഞഃ സര്വമാതരമ്
സർവ്വജ്ഞനായ അവൻ അവളെ സർവ്വമാതാവെന്ന നിലയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച യുവാനം സുന്ദരം സര്വഗുണയുക്തം ച മത്സമമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: യുവാവും സുന്ദരിയും എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവളും എന്നെപ്പോലെയും ആയവളും—
കാമദം കാമിനീനാം ച താസാം തം കാമപൂരകമ്
സ്ത്രീകൾക്കു മോഹം നൽകുന്നവനും അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനും ആയവൻ—
കാന്തേ കാന്തം ച മാം കൃത്വാ യദി സ്ഥാതുമിഹേച്ഛസി
പ്രിയേ, നീ എന്നെ പ്രിയനായാക്കി ഇവിടെ തുടരാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ,
യോ യസ്മാദ്ബലവാന്വാഽപി തതോഽന്യം രക്ഷിതും ക്ഷമഃ
ആരോ മറ്റൊരാളിൽക്കാൾ ശക്തനായാൽ, അവനെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ്.
സര്വേശസ്സര്വശാസ്താഽഹം രാധാം രാധിതുമക്ഷമഃ
എനിക്ക് എല്ലാം കൈവശം, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ ഞാൻ, പക്ഷേ രാധയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ല.
പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവീ സാ പ്രാണാംസ്ത്യക്തും ച കഃ ക്ഷമഃ
അവൾ ജീവശ്വാസത്തിന്റെ ദേവതയാണ്; ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആര്ക്ക് കഴിയും?
ത്വം ഭദ്രേ ഗച്ഛ വൈകുണ്ഠം തവ ഭദ്രം ഭവിഷ്യതി 2.4.
ഭദ്രേ, നീ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോവൂ; നിനക്ക് സുഖം ഉണ്ടാകും.
വിവര്ജിതാ ലോഭമോഹകാമകോപേന ഹിംസയാ
ലോഭം, മായ, ആസക്തി, കോപം, ഹിംസ എന്നിവയൊന്നുമില്ലാതെ,
തയാ സാര്ദ്ധം ഭവ പ്രീത്യാ സുഖം കാലം പ്രയാസ്യതി
അവളോടൊപ്പം സ്നേഹത്തോടെ ഇരിക്കൂ; നിന്റെ കാലം സന്തോഷത്തോടെ കടന്നുപോകും.
പ്രതിവിശ്വേഷു തേ പൂജാം മഹതീം തേ മുദാഽന്വിതാഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും, നിന്റെ പൂജ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ നടത്തപ്പെടും.
മാനവാ മനവോ ദേവാ മുനീന്ദ്രാശ്ച മുമുക്ഷവഃ
മനുഷ്യരും, മനുവും, ദേവന്മാരും, മഹർഷിമാരും, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും
മദ്വരേണ കരിഷ്യന്തി കല്പേ കല്പേ യഥാവിധി
എന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ, ഓരോ കാലത്തും, യഥാവിധി ആ പൂജ നടത്തും.
കാണ്വശാഖോക്തവിധിനാ ധ്യാനേന സ്തവനേന ച
കാണ്വശാഖയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധം അനുസരിച്ച്, ധ്യാനത്തോടും സ്തുതിയോടും കൂടി,
കൃത്വാ സുവര്ണഗുടികാം ഗന്ധചന്ദന ചര്ച്ചിതാമ്
സുവർണ്ണം കൊണ്ടൊരു കുഞ്ഞുമുത്ത് ഉണ്ടാക്കി, സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്തിൽ അണിയിച്ച്,
പഠിഷ്യന്തി ച വിദ്വാംസഃ പൂജാകാലേ ച പൂജിതേ
പണ്ഡിതന്മാർ പൂജയുടെ സമയത്ത്, പൂജ ചെയ്തശേഷവും അതു വായിക്കും.
തതസ്തത്പൂജനം ചക്രുര്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും ആ പൂജ നടത്തി.
സര്വേ ദേവാശ്ച മനവോ നൃപാ വാ മാനവാദയഃ 2.4.
എല്ലാ ദേവന്മാരും, മനുവും, രാജാക്കന്മാരും മറ്റു മനുഷ്യരും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
നാരദ ഉവാച പൂജോപയുക്തം നൈവേദ്യം പുഷ്പം വാ ചന്ദനാദികമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പൂജക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന നൈവേദ്യം, പുഷ്പം, ചന്ദനം തുടങ്ങിയവ
വദ വേദവിദാം ശ്രേഷ്ഠ ശ്രോതും കൌതൂഹലം മമ
വേദങ്ങൾ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദയവായി പറയൂ; ഞാൻ അതിനായി ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
നാരായണ ഉവാച ജഗന്മാതുഃ സരസ്വത്യാഃ പൂജാവിധിസമന്വിതാമ്
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ലോകമാതാവായ സരസ്വതിയുടെ പൂജാവിധിയെക്കുറിച്ച്
മാഘസ്യ ശുക്ലപഞ്ചമ്യാം വിദ്യാരമ്ഭദിനേഽപി ച
മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഞ്ചാം തീയതിയിലും, വിദ്യാരംഭദിനത്തിലും,
സ്നാത്വാ നിത്യക്രിയാം കൃത്വാ ഘടം സംസ്ഥാപ്യ ഭക്തിതഃ
സ്നാനം ചെയ്ത്, നിത്യകൃത്യങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, ഭക്തിപൂർവ്വം ഒരു കലശം സ്ഥാപിക്കണം.
ഗണേശം ച ദിനേശം ച വഹ്നിം വിഷ്ണും ശിവം ശിവാമ്
ഗണപതി, സൂര്യൻ, അഗ്നി, വിഷ്ണു, ശിവൻ, ശിവി ഇവരെ ധ്യാനിക്കണം.
ധ്യാനേന വക്ഷ്യമാണേന ധ്യാത്വാ ബാഹ്യഘടേ ബുധഃ
പറയുന്ന വിധത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്ത്, ബാഹ്യകലശത്തിൽ അവരെ മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കണം.