സംകല്പതോ യഃ ശൃണോതി ഭക്ത്യാ ദത്ത്വാ ച ദക്ഷിണാമ് । യദ്ബാല്യേ യച്ചകൌമാരേ വാര്ധകേ യച്ച യൌവനേ
—നിശ്ചയത്തോടെ, ഭക്തിയോടെ, ദക്ഷിണ ദാനം ചെയ്ത്, ബാല്യത്തിൽ, കൗമാരത്തിൽ, വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ, യൗവനത്തിൽ—
കോടിജന്മാര്ജിതാത്പാപാന്മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ । രത്നനിര്മാണയാനേന ധൃത്വാ ശ്രീകൃഷ്ണരൂപകമ്
—കോടി ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും, സംശയമില്ല; രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ രൂപം കൈവശം വച്ചാൽ.
നിത്യം ഗത്വാ ച ഗോലോകം കൃഷ്ണദാസ്യം ലഭേദ്ഭൂവമ് । അസംഖ്യബ്രഹ്മണാം പാതേ ന ഭവേത്തസ്യ പാതനമ്
എല്ലായ്പ്പോഴും ഗോലോകത്തിലേക്കു എത്തുന്നവന് കൃഷ്ണസേവയുടെ ഭാഗ്യം ലഭിക്കും; അനവധി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ നശിച്ചാലും അവന് ഒരിക്കലും വീഴ്ചയുണ്ടാകില്ല.
സമീപേ പാര്ഷദോ ഭൂത്വാ സേവാം ച കുരുതേ ചിരമ് । ശ്രുത്വാ ച ബ്രഹ്മഖണ്ഡം ച സുസ്നാതഃ സംയതഃ ശുചിഃ
അവൻ സമീപത്തുള്ള ഒരു സേവകനായി ദീർഘകാലം സേവനം ചെയ്യുന്നു; ബ്രഹ്മഖണ്ഡം ശ്രവിച്ചശേഷം, നല്ലതുപോലെ കുളിച്ചു, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച്, ശുദ്ധനായവൻ ആകുന്നു.
പായസം പിഷ്ടകം ചൈവ ഫലം താമ്ബൂലമേവ ച । ഭോജയിത്വാ വാചകം ച തസ്മൈ ദദ്യാത്സുവര്ണകമ്
പായസം, അപ്പം, പഴം, താമ്പൂലം എന്നിവ നൽകി, വാചകനെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, അവന് പൊന്നും നൽകണം.
ചന്ദനം ശുക്ലമാല്യം ച സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം മനോഹരമ് । നിവേദ്യ വാസുദേവം ച വാചകായ പ്രദീയതേ
ചന്ദനം, വെള്ളി മാല, സുന്ദരമായ നൂൽവസ്ത്രം എന്നിവ വാസുദേവനിൽ സമർപ്പിച്ച്, അവ വാചകനെക്കു നൽകണം.
ശ്രുത്വാ ച പ്രകൃതേഃ ഖണ്ഡം സുശ്രാവ്യം ച സുധോപമമ് । ഭോജയിത്വാ ച ദധ്യന്നം തസ്മൈ ദദ്യാച്ച
സുഖകരവും അമൃതത്തോടു സാമ്യമുള്ള പ്രകൃതിഖണ്ഡം ശ്രവിച്ചശേഷം, അവനെ തയിരുചോറ് ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, മറ്റു ദാനങ്ങളും നൽകണം.
സവത്സാം സുരഭിം രമ്യാം ദദ്യാദ്വൈ ഭക്തിപൂര്വകമ് । ശ്രുത്വാ ഗണപതേഃ ഖണ്ഡം വിഘ്നനാശായ സംയതഃ
ഭക്തിപൂർവ്വം, കിടാവോടുകൂടിയ മനോഹരമായ ഒരു സുരഭി പശുവിനെ നൽകണം; ഗണപതിഖണ്ഡം ശ്രവിച്ച്, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച്, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
സ്വര്ണയജ്ഞോപവീതം ച ശ്വേതാശ്വച്ഛത്രമാല്യകമ് । പ്രദീയതേ വായകായ സ്വസ്തികം തിലലഡ്ഡുകമ്
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള യജ്ഞോപവീതം, വെള്ളയാന, കുട, മാല എന്നിവയും, സ്വസ്തികവും എള്ള് ലഡ്ഡുവും വാചകനെക്കു നൽകണം.
പരിപക്വഫലാന്യേവ കാലദേശോദ്ഭവാനി ച । ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡം ച ശ്രുത്വാ ഭക്തശ്ച ഭക്തിതഃ
കാലവും സ്ഥലവും അനുസരിച്ച് പാകമായ പഴങ്ങൾ, ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡം ശ്രവിച്ചശേഷം, ഭക്തൻ ഭക്തിയോടെ,
വാചകായ പ്രദദ്യാച്ച പരം രത്നാങ്ഗുലീയകമ് । സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം ച മാല്യം ച സ്വര്ണകുണ്ഡലമുത്തമമ്
വാചകനെക്കു വിലയേറിയ രത്നം പതിച്ച മുദ്ര, സുന്ദരമായ വസ്ത്രം, മാല, ഉത്തമമായ പൊൻകുണ്ഡലം എന്നിവ നൽകണം.
മാല്യം ച വരദോലാം ച സുപക്വം ക്ഷീരമേവ ച । സര്വസ്വം ദക്ഷിണാം ദദ്യാത്സ്തവനം കുരുതേ ധ്രുവമ്
മാല, മനോഹരമായ ഒരു ഊഞ്ഞാൽ, നന്നായി പാകം ചെയ്ത പാലു എന്നിവയും, തന്റെ സമ്പൂർണ്ണ സമ്പത്തും ദക്ഷിണയായി നൽകി, സ്തുതിയും നിർവഹിക്കണം.
ശതകം ബ്രാഹ്മണാനാം ച ഭോജയേത്പരമാദരാത് । ബ്രഹ്മണം വൈഷ്ണവം ശാസ്ത്രനിഷ്ണാതം പണ്ഡിതം വരമ്
നൂറ് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പരമാദരത്തോടെ ഭക്ഷിപ്പിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് വൈഷ്ണവശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണനും പണ്ഡിതനുമായ ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണനെ.
കുരുതേ വാചകം ശുദ്ധമന്യഥാ നിഷ്ഫലം ഭവേത് । ശ്രീകൃഷ്ണ വിമുഖാദ്ദുഷ്ടാന്നോപദിഷ്ടാച്ച ബ്രാഹ്മണാത്
ശുദ്ധനായ വാചകനെ നിയോഗിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ഫലം ലഭിക്കില്ല—കൃഷ്ണനോട് വിരോധമുള്ളവനോ അശുദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണനോ ഉപദേശിച്ചാൽ ഫലമില്ല.
ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തിയുക്തം ച പുരാണം യഃ ശൃണോതി ച । ഭക്തിം പുണ്യം ന ലഭതേ ഹന്തി പുണ്യം പുരാകൃതമ്
ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തിയോടെ പുരാണം ശ്രവിക്കുന്നവന് ഭക്തിയും പുണ്യവും ലഭിക്കില്ല; മുമ്പ് സമ്പാദിച്ച പുണ്യവും നശിക്കും.
ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തിയുക്താച്ച പുരാണം യഃ ശൃണോതി ച । ഭക്തിം പുണ്യം ച ലഭതേ യാത്യന്തേ ശ്രോഹരേഃ പദമ്
ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തിയോടെ പുരാണം ശ്രവിക്കുന്നവന് ഭക്തിയും പുണ്യവും ലഭിക്കും; അവസാനം ഹരിയുടെ പദം പ്രാപിക്കും.
ഏതത്തേ കഥിതം സര്വ യച്ഛ്രു തം ഗുരുവക്ത്രതഃ । ബിദായം ദേഹി വിപ്രേന്ദ്ര യാമി നാരായണാശ്രമമ്
ഗുരുവിന്റെ വാക്കിലൂടെ കേട്ടതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അനുമതി തരിക, ഞാൻ നാരായണാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ വിപ്രസമൂഹം ച നമസ്കര്തും സമാഗതഃ । കഥിതം ബ്രഹ്മവൈവര്തം ഭവതാമാജ്ഞയാ പരമ്
നമസ്കാരം ചെയ്യാൻ എത്തിയ ബ്രാഹ്മണസംഘത്തെ കണ്ടു, നിങ്ങളുടെ ഉത്തമ ആജ്ഞപ്രകാരം ബ്രഹ്മവൈവർതം ഞാൻ വിവരിച്ചു.
നമോഽസ്തു ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച കൃഷ്ണായ പരമാത്മനേ । ശിവായ ബ്രഹ്മണേ നിത്യം ഗണേശായ നമോ നമഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണനോടും ശിവനോടും ബ്രഹ്മാവിനോടും എന്നും ഗണപതിയോടും വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം.
കായേന മനസാ വാചാ പരം ഭക്ത്യാ ദിവാനിശമ് । ഭജ സത്യം പരം ബ്രഹ്മ രാധേശം ത്രിഗുണാത്പരമ്
ശരീരത്താൽ, മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകളാൽ ഉത്തമഭക്തിയോടെ പകൽരാത്രി ആരാധിക്കണം; സത്യമായ പരബ്രഹ്മാവായ രാധേശ്വരൻ, മൂന്നു ഗുണങ്ങൾക്കുമപ്പുറമുള്ളവൻ.
നമോ ദേവ്യൈ സരസ്വത്യൈ പുരാണഗുരവേ നമഃ । സര്വവിഘ്നവിനാശിന്യൈ ദുര്ഗാദേവ്യൈ നമോ നമഃ
സരസ്വതീദേവിയേയും പുരാതനഗുരുവായ ദേവിയേയും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. സർവ്വവിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്ന ദുർഗാദേവിയേയും വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
യുഷ്മാകം പാദദ്മാനി ദൃഷ്ട്വാ പുണ്യാനി ശൌനക । അദ്യ സിദ്ധാശ്രമം യാമി യത്ര ദേവോ ഗണേശ്വരഃ
ശൗനക, നിങ്ങളുടെ പാദപദ്മങ്ങൾ കണ്ട്, ഇന്ന് ഞാൻ പുണ്യമായ സിദ്ധാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെ ഗണപതിദേവൻ വസിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്തേ മഹാപുരാണേ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡ ഉത്തരാര്ധേ നാരദനാരയണസംവാദേ സൂതശൌനകസംവാദേ ത്രയസ്ത്രിംദശധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർത മഹാപുരാണത്തിൽ, ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ, നാരദനും നാരായണനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിലും, സൂതനും ശൗനകനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിലും, നൂറ്റിമുപ്പത്തിമൂന്നാമത്തദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച അധുനാ പ്രകൃതീനാം ച വ്യാസം വര്ണയ ഭോ പ്രഭോ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, ഇപ്പോൾ പ്രകൃതികളുടെ ഉദ്ഭവം ദയവായി വിശദീകരിക്കണമേ.
കസ്യാഃ പൂജാ കൃതാ കേന കഥം മര്ത്യേ പ്രകാ ശിതാ
ആർ ആരെ ആരാധിച്ചു, ആരാണ് ആ ആരാധന നടത്തിയത്, എങ്ങനെ അത് മനുഷ്യരിൽ പ്രസിദ്ധമായി?
കവചം സ്തോത്രകം ധ്യാനം പ്രഭാവം ചരിതം ശുഭമ്
അവരുടെ കാവചം, സ്തോത്രം, ധ്യാനം, ശക്തി, പുണ്യമായ ചരിതം—
നാരായണ ഉവാച സാവിത്രീ വൈ സൃഷ്ടിവിധൌ പ്രകൃതിഃ പഞ്ചധാ സ്മൃതാ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: സാവിത്രി സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് അഞ്ചു രൂപത്തിൽ പ്രകൃതിയായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ആസീത്പൂജ്യാ പ്രസിദ്ധാ ച പ്രഭാവഃ പരമാദ്ഭുതഃ
അവൾ ആരാധിക്കപ്പെട്ടവളായിരുന്നു, പ്രശസ്തയായിരുന്നു, അവളുടെ ശക്തി അതിശയകരമായിരുന്നു.
പ്രകൃത്യംശാഃ കലാ യാശ്ച താസാം ച ചരിതം ശുഭമ്
പ്രകൃതിയുടെ അംശങ്ങളും കലകളും, അവയുടെ പുണ്യമായ ചരിതവും—
വാണീ വസുന്ധരാ ഗങ്ഗാ ഷഷ്ഠീ മങ്ഗലച ണ്ഡികാ
വാണി, വസുന്ധര, ഗംഗ, ഷഷ്ഠി, മംഗളചണ്ഡിക—