സുദുര്ലഭമുപാഖ്യാനം ശ്രോതൃപ്രീതികരം പരമ് । പ്രോക്താ ക്രീഡാ ച പരമാ പാര്വതീപരമേശയോഃ
അത്യന്തം അപൂർവമായ ഈ കഥ, കേൾക്കുന്നവർക്കു വലിയ സന്തോഷം നൽകുന്നു. പാർവതിയും പരമേശ്വരനും തമ്മിലുള്ള ഉത്തമമായ ക്രീഡകളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്കന്ദോത്പത്തിഃ പ്രഥമതഃ ക്രീഡാഭങ്ഗസ്തയോസ്തഥാ । പാര്വതീതോഷണം ചൈവമഭിമാനവിമോക്ഷണമ്
ആദ്യം സ്കന്ദന്റെ ജനനവും, തുടർന്ന് അവരുടെ ക്രീഡയിൽ ഉണ്ടായ തടസ്സവും, പാർവതിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചതും, അഹങ്കാരം നീക്കിയതുമാണ് വിവരിക്കുന്നത്.
പുണ്യകം ച വ്രതം വിഷ്ണോര്ദേവ്യാശ്ചരിതമുത്തമമ് । വരദാനം ഹരേരേവ സുവ്രതാം പാര്വതീം പ്രതി
പുണ്യകരമായ വ്രതവും, ദേവിയും വിഷ്ണുവും ചെയ്ത ഉത്തമകൃത്യങ്ങളും, ഹരിഃ സ്വയം പാർവതിക്ക് വ്രതശീലയായവളെ അനുഗ്രഹിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഹരേശ്ച ദര്ശനം ചൈവ ബ്രാഹ്മണാതിഥിരൂപിണഃ । ആവിര്ഭാവോ ഗണേശസ്യ കൃപയാ ശിവമന്ദിരേ
ഹരിയുടെ ബ്രാഹ്മണാതിഥിയായി പ്രത്യക്ഷതയും, ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ ദയവാൽ ഗണപതിയുടെ ആവിർഭാവവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
ദര്ശനം പുത്രവക്ത്രസ്യ പാര്വതീപരമേശയോഃ । പരമാനന്ദരൂപം ച ശിവഗേഹേ മഹോത്സവമ്
പാർവതിയും പരമേശ്വരനും പുത്രസദൃശനായവനെ ദർശിച്ചതും, ശിവന്റെ വീട്ടിൽ പരമാനന്ദരൂപമായ മഹോത്സവവും നടന്നതുമാണ് പറയുന്നത്.
ദേവാദ്യാ ദദൃശുഃ സര്വേ ബാലം നിത്യമജം വിഭുമ് । സത്യസ്വരൂപം പരമം പരബ്രഹ്മസ്വരൂപിണമ്
ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും എല്ലാം, ശാശ്വതനും അജനും സർവവ്യാപിയുമായ ബാലനെ, സത്യസ്വരൂപിയായ പരബ്രഹ്മസ്വരൂപിയായവനെ ദർശിച്ചു.
സര്വവിഘ്നഹരം ശാന്തം ദാതാരം സര്വസംപദാമ് । തപസാം ജപയജ്ഞാനാം വ്രതാനാം ഫലദം വിഭുമ്
സർവ്വവിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവനും, ശാന്തസ്വഭാവിയുമായവനും, സർവ്വസമ്പത്തുകളുടെ ദാതാവും, തപസ്സിനും ജപത്തിനും യജ്ഞങ്ങൾക്കും വ്രതങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവനും ആണവൻ.
അതീവ കമനീയം ച രമണീയം ച യോഷിതാമ് । പ്രാണാധികം പ്രിയതമ് പാര്വതീപരമേശയോഃ
അവൻ സ്ത്രീകൾക്കു അത്യന്തം ആകർഷകനും മനോഹരനുമാണ്. പാർവതിക്കും പരമേശ്വരനും ജീവനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്.
പരമാത്മസ്വരൂപം ച ഭഗവന്തം സനാതനമ് । സര്വേശം സര്വബീജം ച സാക്ഷാന്നാരായണാത്മകമ്
പരമാത്മാവിന്റെ സ്വരൂപമായ ഭഗവാൻ, ശാശ്വതനും സർവ്വേശ്വരനും സർവ്വത്തിന്റെ വിത്തുമായവനും, നേരിട്ട് നാരായണസ്വഭാവമുള്ളവനുമാണ്.
യദ്ദര്ശനാച്ച സ്തവനാത്പ്രണാമാത്പൂജനാത്തഥാ । ധ്യാനാസാധ്യം ദുരാരാധ്യം ജന്മകോട്യഘനാശനമ്
അവനെ ദർശിച്ചാലും, സ്തുതിച്ചാലും, നമസ്കരിച്ചാലും, പൂജിച്ചാലും — ധ്യാനത്തിലൂടെ പ്രാപിക്കാവുന്നവനും, പ്രാപിക്കാനധികം ദുഷ്കരനും, കോടിയോളം ജന്മങ്ങളുടെ പാപഭാരം നശിപ്പിക്കുന്നവനും ആണവൻ.
കാര്തികോദ്ധരണം പ്രോക്തം തസ്യാഭിഷേക ഏവ ച । ഗണേശപൂജനം ചൈവ സര്വവിഘ്നവിനാശനമ്
കാർത്തികേയന്റെ മോചനവും, അവന്റെ അഭിഷേകവും, സർവ്വവിഘ്നങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഗണേശപൂജയും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജമദഗ്നേശ്ച യുദ്ധം ച കാര്തവീര്യാര്ജുനേന ച । സുരഭീഹരണം ചൈവ നിധനം ച മുനേസ്തഥാ
ജമദഗ്നിയും കാർതവീര്യാർജുനനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധവും, സുരഭിയുടെ അപഹരണവും, അതുപോലെ തന്നെ മുനിയുടെ മരണവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പതിവ്രതാരേശുകായാശ്ചിതാരോഹണമേവ ച । പ്രതിജ്ഞാതം ഭൃഗോശ്ചൈവ ദാരുണം ച സുദാരുണമ്
പതിവ്രതയായ രേണുകയുടെ ചിതാരോഹണവും, ഭൃഗുവിന്റെ ഭയങ്കരമായ പ്രതിജ്ഞയും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
നിഃക്ഷത്രീകരണം ചൈവമേകവിംശതികം ദ്വിജ । സംവാദോ ജ്ഞാനലാഭശ്ച ഗണേശപര്ശുരാമയോഃ
ക്ഷത്രിയവർഗം ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം നശിപ്പിച്ചതും, ഗണേശനും പരശുരാമനും തമ്മിലുള്ള സംവാദവും ജ്ഞാനലാഭവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
തയോര്യുദ്ധം ദാരുമം ച ഹേരമ്ബദന്തഭഞ്ജനമ് । ദുര്ഗായാശ്ച വിലാപശ്ചാഭിശാപോ ഭാര്ഗവം പ്രതി
അവരുടെ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം, ഹേരംബന്റെ ദന്തം ഒടിഞ്ഞത്, ദുർഗ്ഗയുടെ വിലാപം, ഭാർഗവനോടുള്ള അവളുടെ ശാപം—ഇവയൊക്കെയും സംഭവിച്ചു.
സ്മരണേ പര്ശുരാമസ്യാപ്യാവിര്ഭാവോ ഹരേരപി । പാര്വതീം ബോധയാമാസ സ്വയം നാരായണഃ പ്രഭുഃ
പർഷുരാമനെ ഓർത്തപ്പോൾ പോലും ഹരിയും അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി; മഹാപ്രഭുവായ നാരായണൻ തന്നെ പാർവതിയെ ഉണർത്തി.
വര്ണനം ശിവലോകസ്യ പരമാശ്ചര്യമീപ്സിതമ് । പ്രദത്തം പര്ശുരാമായ മഹാസ്ത്രം ശംകരേണ ച
ശിവലോകത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ, എല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹിക്കാവുന്ന വിവരണം, ശങ്കരൻ പർഷുരാമനു നൽകിയ മഹാസ്ത്രം—ഇവയും വിവരിക്കപ്പെട്ടു.
മന്ത്രം ച കവചം ചൈവ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ । വരദാനം ചാഭയം ച പ്രദാനം സര്വസംപദാമ്
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മന്ത്രവും കാവചവും, അനുഗ്രഹവും ഭയമില്ലായ്മയും സമ്പത്തുകളെല്ലാം നൽകുന്നതും—ഇതൊക്കെയും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ത്രിഃസപ്തകൃത്വോ ഭൂപാനാം നിധനം ച ചകാര സഃ । ബഭൂവ ഭൃഗുണാ വിപ്ര ഭുവശ്ച ഭാരമീക്ഷണമ്
അവൻ ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം രാജാക്കന്മാരെ സംഹരിച്ചു; ഭൃഗുവിന്റെ മകനാൽ ഭൂമിയിലെ ഭാരമൊക്കെ നീങ്ങി.
പ്രശ്നാനുരോധക്രമതഃ പൂര്വാപാഖ്യാനമേവ ച । പ്രോക്തം ഗണപതേഃ ഖണ്ഡം സമാസേന ദ്വിജോത്തമ
നിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മുമ്പത്തെ കഥ പറയപ്പെട്ടു; ഗണപതിയുടെ ഭാഗം സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ.
ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡം ച ശ്രൂയതാം സാവധാനതഃ । ജന്മമൃത്യുജരാവ്യാധിഹരം മോക്ഷകരം പരമ്
ഇപ്പോൾ, ജനനം, മരണം, വയസ്സും രോഗവും നീക്കംചെയ്യുന്ന, മോക്ഷം നൽകുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണജനനത്തിന്റെ ഭാഗം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.
ഹരിദാസ്യപ്രദം ശുദ്ധം സുശ്രാവ്യം ച സുധോപമമ് । അത്യബൂര്വമുണാഖ്യാനം രമ്യം രമ്യം നവം നവമ്
ഹരിയുടെ സേവനം നൽകുന്ന, ശുദ്ധവും ആസ്വാദ്യവുമായ, അമൃതംപോലെയുള്ള, അത്യന്തം അപൂർവമായ, മനോഹരവും പുതുമ നിറഞ്ഞതുമായ ഈ കഥയാണ് പറയുന്നത്.
ന ശ്രുതം ചന്മനാ യദ്യത്സ്വദു സ്വാദു പദേ പദേ । പ്രദീപം സര്വസത്ത്വാനാം ഭവാബ്ധിതാരണം പരമ്
ഇത് മുമ്പ് കേട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അത്രമേൽ മധുരമാണ്; എല്ലാ ജീവികൾക്കും ദീപംപോലെയും ഭവസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ഉത്തമ മാർഗ്ഗവുമാണ്.
കര്മേപഭോഗരോഗാണാം മര്ദനം ച രസായനമ് । ശ്രീകൃഷ്ണചരണാമ്ഭോജപ്രാപ്തിസോപാനകാരണമ്
കർമഫലങ്ങളുടെയും ഭോഗങ്ങളുടെയും രോഗങ്ങളെ തകർക്കുന്ന, അമൃതംപോലെയുള്ള, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പാദപങ്കജം പ്രാപിക്കാൻ പടിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണ് ഇത്.
ശ്രീദാമരാധാകലഹവര്ണനം ദാരുണം ദ്വിജ । തയോഃ ശാപപ്രകഥനം തതസ്തേഷാം വിസര്ജനമ്
ശ്രീദാമയും രാധയും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത വഴക്കിന്റെ വിവരണം, അവരുടെ ശാപങ്ങളുടെ കഥയും, പിന്നീട് അവർ വിട്ടുപോയതും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു, ദ്വിജ.
ബ്രഹ്മണ പ്രാര്ഥിതസ്യൈവ ഹരേര്ജനമ് മഹീതലേ । പ്രോക്തം ച ജന്മഖണ്ഡേ ച പരമാദ്ഭുതമേവ ച
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം ഹരിയുടെ ഭൂമിയിലെ ജനനം, ജനനഭാഗത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ സംഭവങ്ങൾ—ഇവയും വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആവിര്ഭാവോ ഹരേരേവ വസുദേവസ്യ മന്ദിരേ । കംസാസുരഭയേനൈവ ഗോകുലേ ഗമനം ഹരേഃ
വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ ഹരിയുടെ അവതാരം, കംസാസുരന്റെ ഭയത്താൽ ഹരി ഗോകുലത്തിലേക്ക് പോയത്—ഇതൊക്കെയും സംഭവിച്ചു.
വൃഷഭാനസുതാ രാധാ ശ്രീദാമ്നഃ ശാപഹേതുനാ । ബാലക്രീഡാവര്ണനം ച ഗോകുലേ പരമാത്മനഃ
വൃഷഭാനുവിന്റെ മകളായ രാധ, ശ്രീദാമന്റെ ശാപം മൂലം; ഗോകുലത്തിൽ പരമാത്മാവിന്റെ ബാലക്രീഡകളുടെ വിവരണവും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
ദൈത്യാദിനിധനം ചൈവ കീര്തിതം ഹരിണാ തഥാ । ഗര്ഗസ്യാഽഽഗമനം പ്രോക്തം ശുഭാന്നപ്രാശനം ഹരേഃ
ദാനവന്മാരുടെ നാശവും മറ്റും ഹരിയാൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടു; ഗർഗ്ഗന്റെ വരവും ഹരിയുടെ ശുഭമായ അന്നപ്രാശനവും പറയപ്പെട്ടു.
നിധനം പൂതനായാശ്ച സദ്യഃ ശകടഭഞ്ജനമ് । ശ്രീകൃഷ്ണബന്ധമോക്ഷം ച യമലാര്ജുനഭഞ്ജനമ്
പൂതനയുടെ വധം, ഉടൻ തന്നെ ശകടം തകർന്നത്, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ബന്ധനംയും മോചനവും, യമലാർജുനവൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്നതും—ഇവയൊക്കെയും സംഭവിച്ചു.