കൃഷ്ണം നവഘനശ്യാമം കിശോരം പീതവാസസമ് । ശതകോടീന്ദുസൌന്ദര്യം ദധാനമതുലം പരമ്
കൃഷ്ണനെ പുതിയ മഴമേഘംപോലെ കറുത്തവനായി, യൗവനത്തില്, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവനായി, കോടിയോളം ചന്ദ്രന്മാരെക്കാള് മനോഹരനും തുല്യരഹിതനും പരമപ്രഭയുമായി ധ്യാനിക്കണം.
ഭൂഷിതം ഭൂഷണൌഘൈസ്തൈരമൂല്യരത്നനിര്മിതൈഃ । ചന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം കൌസ്തുഭേന വിരാജിതമ്
അനവധി വിലകൂടിയ രത്നങ്ങളില് നിര്മ്മിച്ച ആഭരണങ്ങള് ധരിച്ചവനും, മുഴുവന് ശരീരവും ചന്ദനത്താല് പുരട്ടിയവനും, കൗസ്തുഭമണിയില് പ്രകാശിക്കുന്നവനുമാണ്.
മയൂരപിച്ഛചൂഡം ച മാലതീമാല്യമണ്ഡിതമ് । ഈഷദ്ധാസ്യപ്രസന്നാസ്യം നിത്യോപാസ്യം ശിവാദിഭിഃ
മയില്പൊക്കിന്റെ കിരീടം ധരിച്ചവനും, മാലതിമാലകള് അണിഞ്ഞവനും, ലളിതമായ പുഞ്ചിരിയോടെ പ്രസന്നമായ മുഖവും, ശിവാദികളാല് എന്നും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനുമാണ്.
ധ്യാനാസാധ്യം ദുരാരാധ്യം നിര്ഗുണം പ്രകൃതേഃ പരമ് । സര്വേഷാം പരമാത്മാനം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
ധ്യാനത്തിലൂടെ മാത്രം പ്രാപ്യനും, ആരാധിക്കാന് ദുഷ്കരനും, ഗുണാതീതനും പ്രകൃതിക്ക് അതീതനുമാണ്. എല്ലാവരുടെയും പരമാത്മാവും ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദൈവസ്വരൂപവുമാണ്.
വേദാനിര്വചനീയം ത വരം സര്വേശ്വരം ഭജേ । ധ്യാനേനാനേന തം ധ്യാത്വാ ഭഗവന്തം സനാതനമ്
വേദങ്ങള്ക്കു വിവരണം കഴിയാത്ത, സകലഭൂതങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനായ ആ പരമേശ്വരനെ ഞാന് ആരാധിക്കുന്നു. ഈ ധ്യാനത്തിലൂടെ ആ ശാശ്വതനായ ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഭജ തം പരമാനന്ദം സത്യം നിത്യം പരാത്പരമ് । ഇത്യുക്ത്വാ സ്വപദം ശംഭൂര്ജഗാമ് പരമേശ്വരഃ
ആ പരമാനന്ദവും സത്യവും ശാശ്വതവും പരതത്വത്തേക്കാള് ഉന്നതവുമായ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശംഭു തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തം പ്രണമ്യ ജഗന്നാഥം നാരദസ്തപസേ യയൌ । നാരദഃ ശ്രീഹരിം സ്മൃത്വാ യോഗാത്ത്യക്ത്വാ കലേവരമ് നിലീനഃ പാദപദ്മേ ച പാദ (പദ്മാ) പദ്മാര്ചിതേ ഹരേഃ
ജഗന്നാഥനോട് നമസ്കരിച്ചു നാരദന് തപസ്സിനായി പോയി. ശ്രീഹരിയെ സ്മരിച്ച് യോഗശക്തിയാല് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഹരിയുടെ പാദപദ്മത്തില് ലയിച്ചു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo നാരദവിവാഹാദിപ്രകരണം നാമ ത്രിംശദധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇതോടെ മഹത്വമുള്ള ബ്രഹ്മവൈവര്ത്തപുരാണത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിലെ നാരദന്റെ കഥയും, നാരദന്റെ വിവാഹാദി സംഭവങ്ങളും ഉള്പ്പെടുന്ന നൂറ്റിമുപ്പതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അധൈ കത്രിംശദധികശതതമോഽധ്യായഃ ശൌനക ഉവാച അത്യപൂര്വമുപാഖ്യാനം ശ്രുതം പരമമാദ്ഭുതമ് । സുഗോപ്യം ച സുഗോപ്യം രമ്യം രമ്യം നവം നവമ്
ഇനി നൂറ്റിമുപ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ശൗനകന് പറഞ്ഞു: അത്യന്തം അപൂര്വ്വവും അത്ഭുതകരവുമായ ഒരു കഥ ഞങ്ങള് കേട്ടു. അത്രയും രഹസ്യവും മനോഹരവും പുതുമയും നിറഞ്ഞതുമാണ്.
കിമനിര്വചനീയം ച കമനീയം മനോഹരമ് । സുദുര്ലഭാ കഥാ പ്രോക്താ പുരാണേഷു പുരാതനീ
വാക്കുകള്ക്കപ്പുറമുള്ളതും, ആകര്ഷകവും മനോഹരവും, പുരാതനപുരാണങ്ങളില് പറഞ്ഞ അപൂര്വ്വമായ കഥയുമാണ്.
ഏവംഭൂതം ച സുദിനം കദാഽസ്മാകം ഫവിഷ്യതി । തജ്ജന്മ സഫലം ധന്യം യത്ര വൈഷ്ണവസംഗമഃ
ഇങ്ങനെയൊരു പുണ്യദിനം ഞങ്ങള്ക്കെപ്പോഴാകും? വൈഷ്ണവരുടെ സാന്നിധ്യം ലഭിക്കുന്ന ജന്മം ഭാഗ്യവും ഫലപ്രദവുമാണ്.
ഗര്ഭവാസോച്ഛേദനം ച കര്മമൂലനികൃന്തനമ് । ഹരിദാസ്യപ്രദം ശുദ്ധം ഭക്താനാം ഭക്തിവര്ധനമ്
ഗര്ഭവാസം അവസാനിപ്പിക്കുകയും കര്മ്മത്തിന്റെ വേരുകള് മുറിക്കുകയും ഹരിയുടെ സേവനം നല്കുകയും ഭക്തരുടെ ഭക്തി വര്ദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശുദ്ധമായ അനുഭവമാണിത്.
അസാധുസങ്ഗദുര്ബുദ്ധിപാപോന്മൂലനകാരണമ് । ഗണേശജന്മോപഖ്യാനം പുരാണേഷു സുദുര്ലഭമ്
ദുഷ്ടരുടെ കൂട്ടായ്മയും, തെറ്റായ ചിന്തകളും, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന കാരണവും — ഗണപതിയുടെ ജനനകഥ പുരാണങ്ങളിൽ അത്യന്തം അപൂർവമാണ്.
തുലസീരാധികാഖ്യാനം കിമപൂര്വ ശ്രുതം പരമ് । അന്യദ്യദ്യദ്ഗോപനീയം വ്യക്തമവ്യക്തമീപ്സിതമ്
തുളസിയും രാധയും സംബന്ധിച്ച കഥ — ഇതിൽ നിന്നും അത്ഭുതകരമായ മറ്റെന്താണ് നീ കേട്ടത്? മറയ്ക്കേണ്ടതായതൊക്കെയും, വെളിപ്പെടുത്തേണ്ടതും, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും —
സര്വം ശ്രുതം മഹാഭാഗ പരിബൂര്ണം മനോഹരമ് । അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി വഹ്നേരുത്പത്തിമീപ്സിതാമ് സ്വര്ണസ്യ ച മഹാഭാഗ തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
എല്ലാം ഞാൻ കേട്ടു, മഹാഭാഗ്യവാനേ, പൂർണ്ണവും മനോഹരവുമാണ്. ഇനി ഞാൻ തീയുടെ ഉത്ഭവവും പൊന്നിന്റെ ഉത്ഭവവും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി അതിന്റെ വിശദീകരണം പറയണം.
സൂത ഉവാച സാമഗ്രീകരണം സൃഷ്ടേര്ജലമേവ ഹുതാശനഃ । തഥൈവ പ്രകൃതിര്നിത്യാ മഹാനേവ തഥൈവ ച
സൂതൻ പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടിക്കായി ഘടകങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നത് — വെള്ളം തന്നെയാണ് തീയ്ക്ക് ഇന്ധനം. അതുപോലെ തന്നെ, പ്രകൃതി ശാശ്വതമാണ്, മഹത്തും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
യഥാ ദിശോ മഹാകാശോ യയൈവ സൃഷ്ടിഗോലകമ് । പ്രകൃതേര്മഹതശ്ച സ്യാദ്യ ഥാഽഹംകാര ഏവ ച
എങ്ങിനെയാണ് ദിശകളും വിശാലമായ ആകാശവും, സൃഷ്ടിയുടെ ഗോളവും പ്രകൃതിയിൽ നിന്നും മഹത്തിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അതുപോലെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
യഥൈവ ശബ്ദസ്തന്മാത്രം തഥൈവ ച ഹുതാശനഃ । തഥാഽപി തത്സമുത്പത്തിം കഥയാമി നിശാമയ
ശബ്ദം സൂക്ഷ്മതത്വം ആണെന്നതുപോലെ തന്നെ തീയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; എങ്കിലും അതിന്റെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയാം — ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഏകദാ സൃഷ്ടികാലേ ച ബ്രഹ്മാനന്തമഹേശ്വരാഃ । ശ്വേതദ്വീപം യയുഃ സര്വേ ദ്രഷ്ടും വിഷ്ണും ജഗത്പതിമ്
ഒരു സമയത്ത് സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രഹ്മാവും അനന്തനും മഹേശ്വരനും എല്ലാവരും വിശ്വത്തിന്റെ നാഥനായ വിഷ്ണുവിനെ കാണാൻ ശ്വേതദ്വീപിലേക്ക് പോയി.
പരസ്പരം ച സംഭാഷാം കൃത്വാ സിംഹാസനേഷു ച । ഊചുഃ സര്വേ സഭാമധ്യേ സുരമ്യേ പുരതോ വിഭോഃ
അവരൊക്കെ തമ്മിൽ സംസാരിച്ച് സിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു, ആ മനോഹരമായ സഭാമധ്യത്തിൽ, ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, എല്ലാവരും സംസാരിച്ചു.
വിഷ്ണുഗാത്രോദ്ഭവാസ്തത്ര കാമിന്യഃ കമലാകലാഃ । തത്ര നൃത്യന്തി ഗായന്തി വിഷ്ണുഗാഥാശ്ച
അവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, കമലപോലെയുള്ള ആകൃതിയുള്ള, ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ കീർത്തികൾ പാടി, നൃത്തം ചെയ്തു.
താസാം ച കഠിനാം ശ്രോണിം കഠിനം സ്തനമണ്ഡലമ് । സസ്മിതം മുഖപദ്മം ച ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ സുകാമുകഃ
അവരുടെ കഠിനമായ കമരങ്ങൾ, കഠിനമായ മുലകൾ, പുഞ്ചിരിയോടെ ഉള്ള മുഖപദ്മം — ഇതൊക്കെയും കണ്ട ബ്രഹ്മാവിന് അത്യന്തം മോഹം തോന്നി.
മനോനിവാരണം കര്തും ന ശശാക പിതാമഹഃ । വീര്യം പപാത ചച്ഛാദ ലജ്ജയാ വാസസാ വിഭുഃ
മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവിന് കഴിയില്ലായിരുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീര്യം വീണു, ലജ്ജയിൽ വസ്ത്രം കൊണ്ട് അതു മറച്ചു.
തദ്വീര്യം വസ്ത്രസഹിതം പ്രതപ്തം കാമതാപതഃ । ക്ഷീരോദേ പ്രേരയാമാസ സംഗീതേ വിരതേ ദ്വിജ
ആ വീര്യം വസ്ത്രത്തോടൊപ്പം, മോഹത്തിന്റെ ചൂടിൽ ഉരുകി, സംഗീതം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ക്ഷീരസാഗരത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ജലാദുത്ഥായ പുരുഷഃ പ്രജ്വലന്ബ്രഹ്മതേജസാ । ഉവാസ ബ്രഹ്മണഃ ക്രോഡേ ലജ്ജിതസ്യ ച സംസദി
വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പുരുഷൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ തേജസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച്, സഭയിൽ ലജ്ജയോടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മടിയിൽ വന്നു ഇരുന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രുഷ്ടോ ജലാദുത്ഥായ സത്വരഃ । പ്രണമ്യ വരുണോ ദേവാന്ബാലം നേതും സമുദ്യതഃ
അപ്പോൾ, കോപത്തോടെ വരുൺ വേഗത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു, ദേവന്മാരെ നമസ്കരിച്ചു, ആ ബാലനെ കൊണ്ടുപോകാൻ തയ്യാറായി.
ബാലോ ദധാര ബ്രഹ്മാണം ബാഹുമ്യാം ച ഭയാദ്രുദന് । കിം ചിന്നോവാച ജഗതാം വിധാതാ ലജ്ജയാ ദ്വിജ
ബാലൻ ഭയത്താൽ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ കൈ പിടിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് ലജ്ജയിൽ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
ബാലകസ്യ കരേ ധൃത്വാ ചകാരഽഽകര്ഷണം രുഷാ । വരുണശ്ച സഭാമധ്യേ തം ചിക്ഷേപ പ്രജാപതിഃ
ബാലന്റെ കൈ പിടിച്ച് വരുൺ കോപത്തോടെ അവനെ വലിച്ചു; സഭാമധ്യത്തിൽ പ്രജാപതി അവനെ എറിഞ്ഞു.
പപാത ദൂരതോ ദേവോ വരുണോ ദുര്ബലസ്തതഃ । മൂര്ഛാം സംപ്രാപ മൃതവത്കോപദൃഷ്ട്യാ വിധേരഹോ
ദൈവമായ വരുൺ, ശക്തി കുറഞ്ഞ്, ദൂരത്ത് വീണു; സ്രഷ്ടാവിന്റെ കോപദൃഷ്ടിയിൽ നിന്ന്, മരിച്ചുപോയതുപോലെ, അവൻ ബോധംകെട്ടു.
ചേതനം കാരയാമാസാമൃതദൃഷ്ട്യാ ച ശംകരഃ । സംപ്രാപ്യ ചേതനം തത്ര തമുവാച ജലേശ്വരഃ
ശംകരൻ അമൃതദൃഷ്ടിയാൽ വരുൺ ബോധം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ സഹായിച്ചു; ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, ജലത്തിന്റെ അധിപൻ അവിടെ വരുൺനോട് പറഞ്ഞു.