സര്വൈശ്വര്യ്യപ്രദം സര്വം സ്വതന്ത്രം സര്വമങ്ഗലമ്
എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളും നൽകുന്നവൻ, പൂർണ്ണമായും സ്വതന്ത്രൻ, സമ്പൂർണ്ണമായും മംഗളപ്രദൻ.
ധ്യായന്തേ വൈഷ്ണവാഃ ശശ്വദേവംരൂപം സനാതനമ്
വൈഷ്ണവഭക്തർ എപ്പോഴും ഈ ശാശ്വത ദൈവരൂപത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണോ വയസാ യസ്യ നിമേഷ ഉപചാര്യ്യതേ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സ് അവനു ഒരു നിമിഷം മാത്രമാണ് എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു.
കൃഷിസ്തദ്ഭക്തിവചനോ നശ്ച തദ്ദാസ്യകാരകഃ
'കൃ' എന്നത് അവനോടുള്ള ഭക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'ഷ' എന്നത് സേവനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കൃഷിശ്ച സര്വവചനോ നകാരോ ബീജവാചകഃ
'കൃസി' എന്നത് എല്ലാം എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, 'ഷ' എന്നത് വിത്തിന്റെ സൂചകമാണ്.
അസംഖ്യബ്രഹ്മണാ പാതേ കാലേഽതീതേഽപി നാരദ
അനവധി ബ്രഹ്മാക്കളുടെ വീഴ്ചയും കാലഘട്ടങ്ങൾ കടന്നുപോയാലും, ഹേ നാരദ,
സ കൃഷ്ണഃ സര്വസൃഷ്ട്യാദൌ സിസൃക്ഷുസ്ത്വേക ഏവ ച
സകല സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ, ആ കൃഷ്ണൻ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കാനായി ആഗ്രഹിച്ചു.
സ്വേച്ഛാമയഃ സ്വേച്ഛയാ ച ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ ഹ
സ്വച്ഛാനുസാരിയായ അവൻ, തന്റെ ഇച്ഛയാൽ, രണ്ടു രൂപങ്ങളിൽ മാറി.
താം ദദര്ശ മഹാകാമീ കാമാധാരഃ സനാതനഃ 2.2.
ശാശ്വതമായ ആ കാമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായവൻ, വലിയ ആഗ്രഹത്തോടെ അവളെ കണ്ടു.
പൂര്ണേന്ദുബിമ്ബസദൃശനിതമ്വയുഗലാം പരാമ്
അവളുടെ മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രത്തെപ്പോലും, കഴുത്ത് ശംഖത്തെപ്പോലും മനോഹരമായിരുന്നു.
ശ്രീയുക്തശ്രീഫലാകാരസ്തനയുഗ്മമനോരമാമ്
അവൾ ഭാഗ്യവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ, ഇരട്ട ശ്രീഫലങ്ങൾ പോലെ ആകർഷകമായിരുന്നു.
അതീവ സുന്ദരീം ശാന്താം സസ്മിതാം വക്രലോചനാമ്
അവൾ അതീവ മനോഹരിയും, ശാന്തയും, ചിരിയോടെ, വക്രമായ കണ്ണുകളോടെ നിന്നു.
ശശ്വച്ചക്ഷുശ്ചകോരാഭ്യാം പിബന്തീം സന്തതം മുദാ
ഹംസയും ചകോറയും പോലുള്ള കണ്ണുകളാൽ, അവൾ സന്തോഷത്തോടെ നിരന്തരം നോക്കി.
കസ്തൂരീബിന്ദുഭിഃ സാര്ദ്ധമധശ്ചന്ദനബിന്ദുനാ
കസ്തൂരി ചിന്തകളും, അതിന് താഴെ ചന്ദന ചിഹ്നവും അവളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സുവക്രകബരീഭാരം മാലതീമാല്യഭൂഷിതമ്
സുന്ദരമായ, ക്രമീകരിച്ച കേശം മാലതീ പൂമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
കോടിചന്ദ്രപ്രഭാജുഷ്ടപുഷ്ടശോഭാസമന്വിതാമ്
അവൾ കോടിയോളം ചന്ദ്രപ്രഭയെ മറികടക്കുന്ന തേജസ്സോടെ നിറഞ്ഞവളായിരുന്നു.
അതിമാത്രം തയാ സാര്ദ്ധം രാസേശോ രാസമണ്ഡലേ
അവളോടൊപ്പം, രാസനൃത്തത്തിലെ നായകൻ അതിയായി ഏകതയിൽ ആയിരുന്നു.
നാനാപ്രകാരശൃംഗാരം ശൃങ്ഗാരോ മൂര്ത്തിമാനിവ
പ്രേമത്തിന്റെ രൂപംപോലെ, അവൻ വിവിധ തരത്തിലുള്ള സ്നേഹലീലകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
തതഃ സ ച പരിശ്രാന്തസ്തസ്യാ യോനൌ ജഗത്പിതാ 2.2.
ശേഷം, ലോകത്തിന്റെ പിതാവ് ക്ഷീണിച്ച് അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഗാത്രതോ യോഷിതസ്തസ്യാഃ സുരതാന്തേ ച സുവ്രത
സുശീലേ, അവരുടെ സങ്കല്പം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, അവളുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന്,
മഹാസുരതഖിന്നായാ നിശ്വാസശ്ച ബഭൂവ ഹ
വലിയ സങ്കല്പത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച അവളിൽ നിന്ന് ഒരു ശ്വാസം ഉയർന്നു.
സ ച നിഃശ്വാസവായുശ്ച സര്വാധാരോ ബഭൂവ ഹ
അവളുടെ ശ്വാസം സകലത്തിനും അടിസ്ഥാനമായി മാറി.
ബഭൂവ മൂര്ത്തിമദ്വായോര്വാമാങ്ഗാത്പ്രാണവല്ലഭാ
രൂപമുള്ള വായുവിന്റെ ഇടത് ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജീവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ ഉദിച്ചു.
പ്രാണോഽപാനഃ സമാനശ്ചൈവോദാനോ വ്യാന ഏവ ച
പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, ഉദാനൻ, വ്യാനൻ എന്നിവ പുറത്ത് വന്നു.
ഘര്മതോയാധിദേവശ്ച ബഭൂവ വരുണോ മഹാന്
ചൂടും വെള്ളവും ചേർന്ന് മഹാദേവനായ വരുണൻ ജനിച്ചു.
അഥ സാ കൃഷ്ണശക്തിശ്ച കൃഷ്ണാദ്ഗര്ഭം ദധാര ഹ
അപ്പോൾ കൃഷ്ണശക്തി കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് ഒരു കുഞ്ഞിനെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു.
കൃഷ്ണപ്രാണാധിദേവീ സാ കൃഷ്ണപ്രാണാധികപ്രിയാ
കൃഷ്ണന്റെ പ്രാണത്തിന് മേൽ അധികം പ്രിയപ്പെട്ട ദേവി അവൻ്റെ ജീവൻകൂടി സംരക്ഷിക്കുന്നവളായിരുന്നു.
ശതമന്വന്തരാതീതേ കാലേ പരമസുന്ദരീ
നൂറ് മന്വന്തരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അതേ സമയത്ത്, അതി സുന്ദരിയായവൾ—
ദൃഷ്ട്വാ ചാണ്ഡം ഹി സാ ദേവീ ഹൃദയേന വിദൂയതാ 2.2.
അണ്ഡം കണ്ടപ്പോൾ ദേവിയുടെ ഹൃദയം വേദനയിൽ ആകുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണശ്ച തത്ത്യാഗം ഹാഹാകാരം ചകാര ദ
ആ ഉപേക്ഷനം കണ്ടു കൃഷ്ണൻ ദുഃഖത്തിൽ കരഞ്ഞു.