അരുണോദയകാലേഽപി ന ത്യജേന്മാധവം സതീ । മാധവഃ പ്രീതിവചസാ ബോധയാമാസ സാഘനാത്
അരുണോദയസമയത്തിലും, വിശ്വാസവതിയായ അവൾ മാധവനെ വിട്ടുപോയില്ല; മാധവൻ സ്നേഹപൂർവ്വം വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവളെ ഉണർത്തി.
പ്രാതഃ കൃത്യം തതഃ കൃത്വാ സ്വാരുരോഹ രഥം ഹരിഃ । ഗോപീഭീ രാധയാ സാര്ധം ശരത്കമലലോചനഃ
പിന്നീട് പ്രഭാതത്തിൽ കൃത്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള ഹരി, ഗോപികളും രാധയും കൂടെ ചേർന്ന് രഥത്തിൽ കയറി.
യോജനായതവിസ്തീര്ണ ഗൃഹേസ്ത്രിശതകോടിഭിഃ । മണീന്ദ്രസാരനിര്മാണൈര്ജ്വലദ്ഭിരുപശോഭിതമ്
ഒരു യോജന ദൈർഘ്യവും വീതിയും ഉള്ള ആ രഥം, മൂന്നു നൂറ് കോടി വീടുകൾ കൊണ്ട്, രത്നങ്ങളുടെ ഉത്കൃഷ്ട നിർമ്മിതികളാൽ ദീപ്തിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഗോലോകാദാഗതം തത്ര മനോയായി മനോഹരമ് । സഹസ്രചക്രസംയുക്തം മഹസ്രാശ്വൈഃ പ്രചാലിതമ്
ഗോളോകത്തിൽ നിന്ന് വന്ന, മനോഹരവും മനസ്സ് കവർന്നതുമായ ആ രഥം, ആയിരം ചക്രങ്ങളോടും ആയിരക്കണക്കിന് കുതിരകളാൽ വലിച്ചുകൊണ്ടു പോവുകയായിരുന്നു.
മണിസ്തമ്ഭൈശ്ത്രികോടീഭീ രത്നരാജിവിരാജിതമ് । മുക്താമാണിക്യപരമൈര്ഹീരഹാരൈഃ സുശോഭിതമ്
മുപ്പത് കോടി രത്നസ്തംഭങ്ങളാൽ, ഉത്തമമായ മുത്ത്, മണിക്യം, വജ്രം എന്നിവയാൽ നിർമ്മിച്ച ഹാരങ്ങളാൽ അതി മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
നാനാചിത്രൈര്വിചിത്രൈശ്ച ശ്വേതചാമരദര്പണൈഃ । വഹ്നിശുദ്ധാംശുകൈര്ദീപ്തൈര്മാലാജാലൈര്വിഭൂഷിതമ്
നാനാവിധ മനോഹരമായ വെള്ള ചാമരികളും കണ്ണാടികളും, അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രങ്ങളും പ്രകാശമുള്ള പുഷ്പമാലകളുമൊക്കെയായി അലങ്കാരങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
രത്നിര്മാണതല്പൈശ്ച പുഷ്പചന്ദനചര്ചിതമ് । സമാനരൂപവേഷൈശ്ച ഗോപീലക്ഷൈഃ സമാവൃതമ്
രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കിടക്കകളിൽ, പുഷ്പവും ചന്ദനവും പുരട്ടിയിരുന്നതും, ഒരേപോലെ വേഷം ധരിച്ച ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗോപികൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നതുമായിരുന്നു.
രഥേന തേന ഭഗവാന്പുനര്വൃന്ദാവനം യയൌ । തത്ര ഗത്വാ നിശാകാലേ വിജഹാര ജലേ സ്ഥലേ
ആ രഥത്തിൽ കയറി ഭഗവാൻ വീണ്ടും വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ രാത്രി സമയത്ത് ജലത്തിലും നിലത്തും ക്രീഡിച്ചു.
ശൃങ്ഗാരം സുചിരം കൃത്വാ വനേഷൂപവനേഷു ച । രാധികാം ദര്ശയാമാസ യഥാസര്വ ച നൂതനമ്
കാടുകളിലും ഉപവനങ്ങളിലും ദീർഘകാലം പ്രേമസുഖം അനുഭവിച്ച ശേഷം, അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും പുതുമയോടെ രാധികയെ ദർശിപ്പിച്ചു.
വിസ്പന്ദകേ സുരസനേ മാഹേന്ദ്രേ നന്ദനേ വനേ । സുമേരുശിഖരേ രമ്യേ പര്വതേ ഗന്ധമാദനേ
വിസ്പന്ദം, സുരസനം, മാഹേന്ദ്രം, നന്ദനം എന്നിങ്ങനെയുള്ള വനങ്ങളിലും, സുമേരു പർവതത്തിന്റെ മനോഹരമായ ചൂഡയിലും, ഗന്ധമാദന പർവതത്തിലും.
ശൈലേ ശൈലേ സുന്ദരേ ച കന്ദരേ കന്ദരേ വനേ । പുഷ്പോദ്യാനേ സുരഹസി നദ്യാം നദ്യാം നദേ നദേ
ഓരോ പർവതത്തിലും, ഓരോ മനോഹരമായ ഗുഹയിലും, ഓരോ കാടിലും, ഓരോ പുഷ്പോദ്യാനത്തിലും, ദിവ്യമായ തടാകങ്ങളിൽ, ഓരോ നദിയിലും, ഓരോ പുഴയിലും,
സമുദ്രപുലിനേ രമ്യേ പാരിജാതവനേ വനേ । സുഭദ്രേ പുഷ്പഭദ്രേ ച നാരായണസരോവരേ
സുന്ദരമായ കടൽത്തീരത്തിലും, പാരിജാത വനങ്ങളിലും, ശുഭമായ പുഷ്പവനങ്ങളിലും, നാരായണസരസ്സിൽ,
പവനസ്യൈവ നിലയേ മലയേ ച സുരാലയേ । ത്രികൂടേ ഭദ്രകൂടേ ച പഞ്ചകൂടേ സുകൂടകേ
വായുവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും, മലയപർവതത്തിലും, ദേവാലയങ്ങളിലും, ത്രികൂട, ഭദ്രകൂട, പഞ്ചകൂട, സുകൂട എന്നീ പർവതങ്ങളിലും,
ദേവാനാം കമനീയായാം കാഞ്ചന്യാം ച തഥൈവ ച । സമുദ്രേ ച സമുദ്രേ ച ദ്വീപേ ദ്വീപേ മനോഹരേ
ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമായ കാഞ്ചനഭൂമിയിലും, സമുദ്രങ്ങളിലും, ഓരോ മനോഹരമായ ദ്വീപിലും,
ഖര്വടേ പ്രവരേ രമ്യേ പുണ്യചന്ദ്രസരോവരേ । സുപാര്ശ്വേ മുനിപാര്ശ്വേ ച സ രേമേ രാധയാ സഹ
പ്രശസ്തമായ മനോഹരമായ ഖർവടത്തിലും, പുണ്യചന്ദ്രസരസ്സിൽ, മഹാന്മാരുടെയും സന്യാസിമാരുടെയും അടുത്ത്, അവൻ രാധയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
ശീഘ്രം ച പുനരാഗത്യ ജമ്ബൂദ്വീപം ച പുണ്യദമ് । ദ്വാരകാം ദര്ശയാമാസ പര്വതം രൈവതം തഥാ
വേഗത്തിൽ വീണ്ടും തിരികെ വന്ന്, പുണ്യമുള്ള ജംബുദ്വീപത്തിലും, അവൻ ദ്വാരകയും, റൈവതപർവതവും കാണിച്ചു.
ഗോകുലം പുനരാഗത്യ ഗോപഗോകുലസംകുലമ് । തത്ര ദൃഷ്ട്വാ ച ഭാണ്ഡീരം പുണ്യം വൃന്ദാവനം യയൌ
വീണ്ടും ഗോകുലത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്ന്, ഗോപന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ ഗോകുലത്തിൽ, അവിടെ ഭാണ്ഡീരവൃക്ഷം കണ്ടു, വിശുദ്ധമായ വൃന്ദാവനത്തിലേക്ക് പോയി.
ശ്രീകൃണ്ണാഗമനം ശ്രുത്വാ യശോദാ നന്ദ ഏവ ച । ഗോപാ ഗോപ്യശ്ച വൃദ്ധാശ്ചാപ്യശ്രുനേത്രാ നിരാകുലാഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ എത്തിയെന്നു കേട്ടപ്പോൾ, യശോദയും നന്ദനും, ഗോപന്മാരും, ഗോപ്പികൾക്കും, മൂപ്പന്മാർക്കും കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു, അവർ അതിയായി ഉല്ലസിച്ചു.
വാരണേന്ദ്രം പുരസ്കൃത്യ വേശ്യാം ച നടനര്തകാഃ । പതിപുത്രവതീം സാധ്വീം ബ്രാഹ്മണീം ബ്രാഹ്മണം തഥാ
ആനയെ മുന്നിൽ വെച്ച്, വേശ്യകളും, നൃത്തക്കാരികളും, ഭർത്താവും മകനും ഉള്ള സ്ത്രീകളും, സദാചാരവതികളും, ബ്രാഹ്മണികളും ബ്രാഹ്മണന്മാരും,
യഥാ ദേവാശ്ച വഹ്നിം ച ദൃഷ്ട്വാ നന്ദം ച മാതരമ് । ആയയുര്ബാലകൃഷ്ണശ്ച രാധയാ സഹ മാധവഃ
ദേവന്മാരും അഗ്നിയും, നന്ദനെയും അമ്മയെയും കണ്ടപ്പോൾ എങ്ങനെ സമീപിച്ചുവോ, അതുപോലെ ബാലകൃഷ്ണനും രാധയോടൊപ്പം മാധവനും സമീപിച്ചു.
മാതുഃ ക്രോഡമാരുരോഹ പ്രഹസ്യ മധുസൂദനഃ । നന്ദോ യശോദയാ സാര്ധ ചുചുമ്ബ മുഖപങ്കജമ്
പുഞ്ചിരിയോടെ മധുസൂദനൻ അമ്മയുടെ മടിയിൽ കയറി; നന്ദൻ യശോദയോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവന്റെ മുഖം ചുംബിച്ചു.
ആശ്ലിശ്യ ഭൃശമുച്ചൈശ്ച സിഷേച നേത്രജൈര്ജലൈഃ । സ്വയം ച ഭഗവാന്കൃഷ്ണോ യശോദായാഃ സ്തനം പപൌ
അവരെ ഉറ്റു ചേർന്ന്, കണ്ണുനീർ ഒഴിച്ച്, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ സ്വയം യശോദയുടെ പാലു കുടിച്ചു.
താദൃശം ദദൃശുഃ സര്വേ യാദൃശോ മഥുരാം യയൌ । മുരലീഹസ്തവിന്യസ്തം രത്നഭൂഷണഭൂഷിതമ്
മഥുരയിലേക്കു പോയപ്പോലെ തന്നെ, കൈയിൽ മുരളി പിടിച്ച്, രത്നാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച കൃഷ്ണനെ എല്ലാവരും കണ്ടു.
യഥൈകാദശവര്ഷീയം ശോഭിതം പീതവാസസാ । മയൂരപിച്ഛചൂഡം ച മാലതീമാല്യമണ്ഡിതമ്
പതിനൊന്നാം വയസ്സുകാരനായി, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മയില്പീലി കിരീടം ചൂടി, മാലതിമാല ധരിച്ച്, അതീവ മനോഹരനായി.
മന്ദിരം വേശയാമാസ രാധയാ സഹ മാധവമ് । യശോദാ മങ്ഗലം കൃത്വാ ഭോജയാമാസ ബ്രാഹ്മണാന്
രാധയോടൊപ്പം മാധവനും അകത്തു കടന്നു; യശോദാ മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം കൊടുത്തു.
പൂജാം ചകാര ഗോപീനാം മുനീനാം ച യഥാ ജനഃ । മണിരത്നം പ്രവാലം ച സുവര്ണ പരമം തഥാ
ഗോപ്പികൾക്കും മുനിമാർക്കും യഥാവിധി പൂജ നടത്തി; മാണിക്യവും രത്നങ്ങളും പവഴയും ഉത്തമമായ പൊന്നും നൽകി.
ഭുക്താമാണിക്യഹീരം ച ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ മുദാ । ഗജരത്നം ഗവാം രത്നമശ്വരത്നം മനോഹരമ്
ഉല്ലാസത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഉപയോഗിച്ച മാണിക്യവും വജ്രവും, ഗജരത്നവും, ഗവരത്നവും, മനോഹരമായ അശ്വരത്നവും നൽകി.
ആസനാനി ച പാത്രാണി ഭൂഷണാനി തഥൈവ ച । ധാന്യാന്യപി ച സസ്യാനി വസ്ത്രാണി ച തഥാ ദദൌ
അസനങ്ങളും പാത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും, ധാന്യങ്ങളും വിളകളും വസ്ത്രങ്ങളും കൂടി നൽകി.
അപൂര്വ ദര്ശയാമാസ രാധയാ സഹ മാധവമ് । ഗോപീഗണം ച മിഷ്ടാന്നം സാദരേണാപി നാരദ
അദ്ഭുതമായ ഒരു ദൃശ്യമാണ് അവൻ കാണിച്ചത്, രാധയോടൊപ്പം മാധവനും, ഗോപി സംഘവും, രുചികരമായ വിഭവങ്ങളും, അത്യന്തം ആദരപൂർവ്വം, നാരദാ.
ദുന്ദുഭീന്വാദയാമാസ കാരയാമാസ മങ്ഗലമ് । ദേവാംശ്ച ഭോജയാമാസ സാനന്ദം ച മനോഹരമ്
അവൻ മൃദംഗം മുഴക്കിച്ചു, മംഗളഗാനം നടത്തിച്ചു; ദേവന്മാർക്ക് ആനന്ദത്തോടെ രുചികരമായ ഭക്ഷണം വിളമ്പി.