ശ്വേതചമ്പകവര്ണാഭാമതുലാം സുമനോഹരാമ് । മോഹിനീം മാനസാനാം ച മുനീനാമൂര്ധ്വരേതസാമ്
അവർ അവളെ വെള്ള ചമ്പകപൂവിന്റെ വർണ്ണംപോലും, അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യവും മനോഹാരിതയും നിറഞ്ഞവളായി, മുനികൾക്കു പോലും മനസ്സു കവർന്നവളായി കണ്ടു.
സുകേശീം സുന്ദരീം ശ്യാമാം ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലാമ് । നിതമ്ബകഠിനശ്രോണീം സ്തനയുഗ്മോന്നതാനനാമ്
അവളുടെ മുടി മനോഹരമായിരുന്നു, രൂപം കറുത്തും സുന്ദരവുമായിരുന്നു, വടവൃക്ഷംപോലും വടിയും നിതംബവും, കട്ടിയുള്ള അരയും ശോഭയുള്ള മുലകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കോടീന്ദുനിന്ദിതാസ്യാം താം സസ്മിതാം സുദതീം സതീമ് । കജ്ജലോജ്ജ്വലരൂപാം ച ശരത്കമലലോജനാമ്
അവളുടെ മുഖം കോടിയോളം ചന്ദ്രന്മാരെ പോലും ലജ്ജിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു, പുഞ്ചിരിയോടെ, മനോഹരമായ പല്ലുകളും കജലുപയോഗിച്ച കണ്ണുകളും ശരത്കാല കമലപൂവുപോലും ആയിരുന്നു.
മഹാലക്ഷ്മീം ബീജരൂപാം പരാമാദ്യാം സനാതീമ് । പരമാത്മസ്വരൂപസ്യ പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവതാമ്
അവൾ മഹാലക്ഷ്മി, സകലത്തിന്റെയും ആദി, പരമവും ശാശ്വതവുമാണ്; പരമാത്മാവിന്റെ പ്രാണശക്തിക്ക് അധിഷ്ഠാനദേവതയും ആകുന്നു.
സ്തുതാം ച പൂജിതാം ചൈവ പരാം ച പരമാത്മനേ । ബ്രഹ്മസ്വരൂപാം നിര്ലിപ്താം നിത്യരൂപാം ച നിര്ഗുണാമ്
സ്തുതിക്കപ്പെടുകയും ആരാധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന അവൾ പരമാത്മാവായ പരമോന്നതിയാണ്. ബ്രഹ്മസ്വരൂപം, അശുദ്ധികളൊന്നും ബാധിക്കാത്തത്, ശാശ്വതമായ രൂപം, ഗുണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തത് — ഇവയൊക്കെയാണ് അവളുടെ സ്വഭാവം.
വിശ്വാനുരോധാത്പ്രകൃതിം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹാമ് । മത്യസ്വരൂപാം ശുദ്ധാം ച പൂതാം പതിതപാവനീമ്
ലോകത്തിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം അവൾ പ്രകൃതിയായി ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദയാരൂപിയായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. അവളുടെ രൂപം മരണത്തിന് വിധേയമായതും, നിർമലവും, വിശുദ്ധിയുള്ളതും, പാപികളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്.
സുതീര്ഥപൂതാം സത്കീര്തിം വിധാത്രീം വേദസാമപി । മഹത്പ്രിയാം ച മഹതീം മഹാവിഷ്ണോശ്ച മാതരമ്
പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കൊണ്ടും, ഉത്തമമായ കീർത്തിയാൽ പ്രശസ്തയുമായ അവൾ, വേദങ്ങൾക്കും സൃഷ്ടികർത്താവാണ്. മഹാന്മാർക്ക് പ്രിയങ്കരിയായ മഹത്വമുള്ളവളും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മാതാവുമാണ്.
രാസേശ്വരേശ്വരീം രമ്യാം രസികാം രസികേശ്വരീമ് । വഹ്നിശുദ്ധാംശുകാധാമാം സ്വേച്ഛാരൂപാം ശുഭാലയാമ്
രാസലീലയുടെ ഇശ്വരനായവന്റെ ഇശ്വരിയായും, മനോഹരിയായും, രസസുഖത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായും, രസാനുഭവത്തിൽ പ്രഭുത്വമുള്ളവളായും അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രംപോലെയുള്ള പ്രകാശം അവളിൽ കാണാം; സ്വേച്ഛാനുസൃതമായ രൂപവും, എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും ആലയവുമാണ് അവൾ.
ഗോപീഭിഃ സപ്തഭിഃ ശശ്വത്സേവിതാം ശ്വേതചാമരൈഃ । ചതസൃഭിഃ പ്രിയാലീഭിഃ പാദപദ്മോപസേവിതാമ്
ഏഴു ഗോപികൾ ശ്വേതചാമരങ്ങളാൽ അവളെ എപ്പോഴും സേവിക്കുന്നു; നാലു പ്രിയസഖികൾ അവളുടെ പാദപദ്മങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു.
അമൂല്യരത്നനിര്മാണഭൂഷണോച്ചൈര്വിഭൂഷിതാമ് । ചാരുകുണ്ഡലയുഗ്മേന ശ്രുതിഗണ്ഡസ്ഥലോജ്ജ്വലാമ്
അമൂല്യരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച് അവൾ ഭംഗിയാർന്ന കുണ്ഡലദ്വയത്താൽ കാതുകളും കപോളങ്ങളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
സുനാസാം ഗജമുക്താര്ഹാം ഖഗേന്ദ്രചഞ്ചുനിന്ദിതാമ് । കുങ്കുമാലക്തകസ്തൂരീസ്നിഗ്ധചന്ദനചര്ചിതാമ്
സുനാസയുള്ള അവൾ, ആനമുത്തുകൾക്ക് യോജിച്ചവളാണ്; പക്ഷിരാജാവിന്റെ ചഞ്ചുവിനേക്കാളും മനോഹരമായ അധരങ്ങൾ അവളുടേതാണ്. കുങ്കുമം, ആലക്തകം, കസ്തൂരി, സുഗന്ധചന്ദനം എന്നിവയാൽ അവൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ദധാനാം സുകപോലം ച കോമലാങ്ഗീം സുകാമുകീമ് । ഗചേന്ദ്രഗാമിനീം രാമാം കാമനീയാം സുകാമിനീമ്
സുന്ദരമായ കപോളങ്ങൾ, സുഖമുള്ള ശരീരം, പ്രേമത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നവളാണ് അവൾ. രാജഹസ്തിയുടെ നടപോലെയുള്ള നടയും, ആകർഷകയും, പ്രേമത്തിൽ ആസ്വാദനമുളളവളുമാണ്.
കാമാസ്ത്രജയരൂപാം ച കാമകാമ്യാലയാം വരാമ് । ക്രീഡാകമലമമ്ലാനം പാരിജാതപ്രസൂനകമ്
കാമദേവന്റെ ബാണങ്ങളുടെ വിജയരൂപമായ അവൾ, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ പരമശ്രേഷ്ഠമായ ആലയമാണ്. കളിയുടെ കമലവും, പാരിജാതപുഷ്പവും അവൾ കൈവശം വഹിക്കുന്നു.
അമൂല്യരത്നനിര്മാണം ദധാനാം ദര്പണോജ്ജ്വലമ് । നാനാരത്നവിചിത്രാഢ്യരതനസിംഹാസനസ്ഥിതാമ്
അമൂല്യരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച ദർപ്പണം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന അവൾ, വിവിധ വജ്രരത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച രത്നസിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.
പദ്മൈഃ പദ്മാര്ചിതം പാദപദ്മം ച മങ്ഗലാലയമ് । ഹൃത്പദ്മേ ധ്യായമാനം ച കൃണസ്യ പരമാത്മനഃ
പത്മങ്ങൾകൊണ്ട് ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന അവളുടെ പാദപദ്മങ്ങൾ എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും ആലയമാണ്. ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ പരമാത്മാവായി അവളെ ധ്യാനിക്കുന്നു.
കര്മണാ മനസാ വാചാ സ്വപ്നേ ജാഗരണേഽപി ച । തത്പ്രീതിം പ്രേമ സൌഭാഗ്യം സ്മരന്തീം നിത്യനൂതനമ്
കർമ്മം, മനസ്സ്, വാക്ക് എന്നിവയിലൂടെ, സ്വപ്നത്തിലും ജാഗ്രതയിലും അവൾ അവന്റെ സ്നേഹവും പ്രേമവും സൗഭാഗ്യവും എല്ലായ്പ്പോഴും പുതുമയോടെ ഓർക്കുന്നു.
ഭാവാനുരക്തസംസക്താം ശുദ്ധഭക്താം പതിവ്രതാമ് । ധന്യാം മാന്യാം ഗൌരവര്ണാം ശശ്വദ്വക്ഷഃ സ്ഥലസ്ഥിതാമ്
ഭാവാനുരാഗത്താൽ ബന്ധപ്പെട്ട, ശുദ്ധഭക്തിയുള്ള, ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധയായ അവൾ, ഭാഗ്യശാലിയും ആദരണീയയും ഗൗരവർണ്ണയുമായി എപ്പോഴും അവന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
പ്രിയാസു പ്രിയഭക്തേഷു സുപ്രിയാം പ്രിയവാദിനീമ് । കൃഷ്ണവാമാങ്ഗസംഭൂതാമഭേദാം ഗുണരൂപയോഃ
പ്രിയരിലും പ്രിയഭക്തരിലും അവൾ ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരിയും, മധുരഭാഷിണിയുമാണ്. കൃഷ്ണന്റെ ഇടതുവശത്തു നിന്നു ജനിച്ച അവൾ, അവന്റെ ഗുണത്തിലും രൂപത്തിലും ഒരുപോലെയാണ്.
ഗോലോകവാസിനീം ദേവദേവീം സര്വോപരിസ്ഥിതമ് । വൃഷഭാനസുതാഖ്യാം താം പുണ്യക്ഷേത്രേ ച ഭാരതേ
ഗോലോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവദേവിയായ അവൾ, എല്ലാംക്കാളും ഉയർന്നവളാണ്. വൃഷഭാനുവിന്റെ മകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവൾ, ഭാരതത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയിലാണ്.
ഗോപീശ്വരീം ഗുപ്തരൂപാം സിദ്ധിദാം സിദ്ധിരൂപിണീമ് । ധ്യാനാസാധ്യാം ദുരാരാധ്യാം വന്ദേ സദ്ഭക്തവന്ദിതാമ്
ഗോപികളുടെ രാജ്ഞിയായ അവൾ, രഹസ്യരൂപം, സിദ്ധികൾ നൽകുന്നവളും സിദ്ധിരൂപിണിയുമാണ്. ധ്യാനത്തിലൂടെ മാത്രമേ അവളെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയൂ; ആരാധിക്കാൻ ദുഷ്കരയെങ്കിലും സത്യഭക്തർ ആരാധിക്കുന്ന അവളെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.
ധ്യാനേ ധ്യാനേന രാധായാ വ്യായന്തേ ധ്യാനതത്പരാഃ । ഇഹൈവ ജീവന്മുക്താസ്തേ പരത്ര കൃഷ്ണപാര്ഷദാഃ
രാധയെ ധ്യാനത്തിൽ ആഴമായി ചിന്തിക്കുന്നവർ, ഈ ലോകത്തുതന്നെ ജീവന്മുക്തരാകുന്നു; അപ്പുറം കൃഷ്ണന്റെ സേവകരായി അവർ നിലകൊള്ളുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാ ച സര്വാദൌ തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരീമ് । സ്വയം വിധാതാ ജഗതാം മാതരം വേധസാമപി
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ സകലത്തിന്റെ ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവു പരമേശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടികർത്താവും വേദങ്ങൾക്കു പോലും മാതാവുമാണ് അവൾ.
ബ്രാഹ്മോവാച ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്രണി ദിവ്യാനി പരമേശ്വരി । പുഷ്കരേ ച തപസ്തപ്തം പുണ്യക്ഷേത്രേ ച ഭാരതേ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: പരമേശ്വരിയേ, ഞാന് ആറായിരം ദിവ്യവര്ഷങ്ങള് പുഷ്കരക്ഷേത്രത്തിലും ഭാരതത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയിലും കഠിനതപം അനുഷ്ഠിച്ചു.
ത്വത്പാദപദ്മധുരമധുലുബ്ധേന ചേതസാ । മധുവ്രതേന ലോലേന പ്രേരിതേന മയാ സതി
നിന്റെ പാദപദ്മത്തിലെ അമൃതം ആഗ്രഹിച്ച്, അതിന്റെ മധുരം തേടി ചഞ്ചലമായ ഒരു തേനീച്ചപോലെ എന്റെ മനസ്സ് ആകര്ഷിക്കപ്പെട്ടു, സതീ.
തഥാഽപി ന മയാ ലബ്ധം ത്വത്പാദപദ്മമീപ്സിതമ് । ന ദൃഷ്ടമപി സ്വപ്നേഽയി ജാതാ വാഗശരീരിണീ
എങ്കിലും, എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ച നിന്റെ പാദപദ്മം ലഭിച്ചില്ല; സ്വപ്നത്തിലും അതിനെ കാണാന് കഴിഞ്ഞില്ല, വാക്കിന് രൂപം നല്കുന്നവളേ.
വാരാഹേ ഭാരതേ വര്ഷേ പുണ്യേ വൃന്ദാവനേ വനേ । സിദ്ധാശ്രമേ ഗണേശസ്യ പാദപദ്മം ച ദ്രക്ഷ്യസി
വാരാഹഭൂമിയായ ഭാരതത്തില്, പുണ്യമായ വൃന്ദാവനവനത്തില്, സിദ്ധാശ്രമത്തില് ഗണേശന്റെ പാദപദ്മം നീ കാണും.
രാധാമാധവയോര്ദാസ്യം കുതോ വിഷയിണസ്തവ । നിവര്തസ്വ മഹാഭാഗ പരമേതത്മുദുര്ലഭമ്
ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളില് ആസ്വാദനമുള്ളവര്ക്ക് രാധാ-മാധവരുടെ സേവനം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? മഹാഭാഗ്യവതിയേ, നീ മടങ്ങിപ്പോകണം; ഈ പരമലക്ഷ്യം അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്.
ഇതി ശ്രുത്വാ നിവൃത്തോഽഹം തപസേ ഭഗ്നമാനസഃ । പരിപുര്ണ തദധുനാ വാഞ്ഛിതം തപസഃ ഫലമ്
ഇതൊക്കെയൊക്കെയായി കേട്ട ശേഷം, എന്റെ മനസ്സ് തകര്ന്നുപോയി, ഞാന് തപസ്സില് നിന്നു വിട്ടുനിന്നു; എന്നാല് ഇപ്പോള് തപസ്സിന്റെ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം പൂര്ണമായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
മഹാദേവ ഉവാച പദ്മൈഃ പദ്മാര്ചിതം പാദപദമം യസ്യ സുദുര്ലഭമ് । ധ്യായന്തേ ധ്യാനനിഷ്ഠാശ്ച ശാശ്വദ്രബ്രഹ്മാദയഃ സുരാഃ
മഹാദേവന് പറഞ്ഞു: പദ്മയാല് പുഷ്പങ്ങളാല് ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ആ പാദപദ്മം അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്; ബ്രഹ്മാവും ശാശ്വതദേവന്മാരും ധ്യാനനിഷ്ഠരായവരും അതിനെ ധ്യാനിക്കുന്നു.
മുനയോ മനവശ്ചൈവ സിദ്ധാഃ സന്തശ്ച യോഗിനഃ । ദ്രഷ്ടും നൈവ ക്ഷമാഃ സ്വപ്നേ ഭവതീ തസ്യ വക്ഷസി
മുനികളും മനുമാരും സിദ്ധന്മാരും സന്മാര്ഗ്ഗസ്ഥരും യോഗികളും പോലും സ്വപ്നത്തിലും അതിനെ കാണാന് കഴിയില്ല; പക്ഷേ, നീ അവന്റെ ഹൃദയത്തില് വസിക്കുന്നു.