മനോഹരാം മുനീനാം ച മാലതീമാല്യഭൂഷിതാമ് । കസ്തൂരീകുങ്കുമാക്തം ച ചാരുചന്ദനപത്രകമ്
മുനികൾക്കും ഇഷ്ടമായ മനോഹരമായ മാലതിമാലയും, കസ്തൂരിയും കുങ്കുമവും ചേർത്ത മനോഹരമായ ചന്ദനയിലയും അവൾ അണിയിച്ചു.
സ്തനയുഗ്മേ സുകഠിനേ ചകാര ചന്ദനാ സതീ । ചാരുചമ്പകപുപ്പാണാം മാലാം ഗന്ധമനോഹരാമ്
സതീ രാധയുടെ ദൃഢമായ കുഞ്ചുകളിൽ ചന്ദനം പുരട്ടി, മനോഹരമായ ചാമ്പകപൂക്കളാൽ സുഗന്ധമുള്ള ഒരു മാലയും ഉണ്ടാക്കി.
മാലാവതീ ദദൌ തസ്യൌ പ്രഫുല്ലാം നവമല്ലികാമ് । രതീഷു രസികാ ഗോപീ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാമ്
മാലാവതി അവളെ പുതിയതും പുഷ്പിച്ച മല്ലികാമാലയും നൽകി; രതിയിൽ നിപുണയായ ഗോപി രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ചു.
താം ചകാരാതിരസികാം വരാം രതിരസോത്സുകാമ് । ശരത്പദ്മദലാഭം ച ലോജനം കജ്ജലോജ്ജ്വലമ്
അവർ അവളെ രതിയിൽ അതിവിശേഷം പ്രാവീണ്യമുള്ളവളാക്കി, രതിയിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞവളാക്കി, അവളുടെ കണ്ണുകൾ ശരത്കാല പദ്മദളങ്ങളെപ്പോലെ കജലാൽ പ്രകാശിച്ചു.
കൃത്വാ ദദൌ സുലലിതം വസ്ത്രം ച ലലിതാ സതീ । മഹേന്ദ്രേണ പ്രദത്തം ച പാരിജാതപ്രസൂനകമ്
ലളിതാ അവളെ സുന്ദരമായ വസ്ത്രം അണിയിച്ചു, മഹേന്ദ്രൻ നൽകിയ പാരിജാതപ്പൂവും നൽകി.
സുഗന്ധിയുക്തം തസ്യാശ്ച പാരിജാതം കരേ ദദൌ । സുശീലം മധുരോക്തം ച ഭര്തുഃ പാര്ശ്വേ യഥോചിതമ്
സുഗന്ധമുള്ള പാരിജാതപ്പൂവ് അവളുടെ കൈയിൽ വെച്ചു, മൃദുവും മധുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു ഭർത്താവിന്റെ പക്കൽ യോജിച്ചിരുത്തി.
ശിക്ഷാം ചകാര നീതിം ച സുശീലാ ഗോപികാ സതീ । സ്ത്രീണാം ച ഷോഡശകലാം വിപത്തൌ വിസ്മൃതാംതയോഃ
സദാചാരവും നന്മയും ഗോപിക സതീ സ്ത്രീകളുടെ പതിനാറ് കലകളും, ദുരിതത്തിൽ പലപ്പോഴും മറക്കുന്നവ, ഓർമ്മിപ്പിച്ചു പഠിപ്പിച്ചു.
സ്മരണം കാരയാമാസ രാധാമാതാ കലാവതീ । ശ്രൃങ്ഗാരവിഷയോക്തം ച വചനം ച സുധോപമമ്
രാധയുടെ അമ്മ കലാവതി സ്നേഹപൂർവ്വം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു, പ്രേമം നിറഞ്ഞ അമൃതത്തോളം മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സ്മരണം കാരയാമാസ ഭഗിനീ ച സുധാമുഖീ । കമലാനാം ചമ്പകാനാം ദലേ ചന്ദനചര്ചിതേ
അവളുടെ സഹോദരി സുധാമുഖിയും കമലയും ചമ്പകപൂക്കളും ചന്ദനം പുരട്ടിയതും ഇടയിൽ, ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
ചകാര രതിതല്പം ച കമലാ ചാഽഽശു കോമലമ് । ചാരുചമ്പകപുഷ്പം ച കൃഷ്ണാര്ഥം പുടകസ്ഥിതമ്
കമലാ വേഗത്തിൽ സ്നേഹസയനം ഒരുക്കി, മനോഹരമായ ചമ്പകപൂക്കൾ കൃഷ്ണനു വേണ്ടി കൊട്ടയിൽ വെച്ചു.
ചകാര ചന്ദനാക്തം ച സ്വയം ച പാര്വതീ സതീ । പുഷ്പം കേലികദമ്ബാനാം സ്തബകം ച മനോഹരമ്
പാർവതി സതീ സ്വയം ചന്ദനം പുരട്ടിയ പൂക്കളും, കളിക്കായി മനോഹരമായ കദംബപ്പൂക്കളുടെയും കൂട്ടവും ഒരുക്കി.
കദമ്ബമാലാം കൃഷ്ണാര്ഥ വിദ്യമാനാം ചകാര സാ । താമ്ബൂലം ച വരം സമ്യം കര്പൂരാദിസുവാസിതമ്
അവൾ കൃഷ്ണനു വേണ്ടി കദംബമാലയും, കർപ്പൂരാദി സുഗന്ധം ചേർത്ത ഉത്തമമായ താംബൂലവും ഒരുക്കി.
കൃഷ്ണപ്രിയാ ച കൃഷ്ണാര്ഥം ചകാര വാസിതം ജലമ് । ഏതസ്മിന്നന്തരേ സര്വമാശ്രമം സജലസ്ഥലമ്
കൃഷ്ണപ്രിയ കൃഷ്ണനു വേണ്ടി സുഗന്ധജലം ഒരുക്കി; അതിനിടയിൽ മുഴുവൻ ആശ്രമവും ഈർപ്പം നിറഞ്ഞതായി മാറി.
സാക്ഷാദ്ഗോരോചനാഭം ച ദദൃശുര്മുനയഃ സുരാഃ । തേ സര്വേ വിസ്മയം ഗത്വാ പപ്രച്ഛുഃ കൃഷ്ണമീശ്വരമ്
മുനികളും ദേവതകളും അതു നേരെ ഗോരൊചനപോലെയുള്ള പ്രകാശം കാണുകയും, അത്ഭുതംകൊണ്ടു കൃഷ്ണനോടു ചോദിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഉവാച ഭഗവാംസ്താശ്ച സര്വജ്ഞഃ സര്വകാരാണാ
സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വകാരണനും ആയ ഭഗവാൻ അവരോടു പ്രസംഗിച്ചു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച അഭിശപ്താ ച ശ്രീദാമ്നാ ഭ്രഷ്ടശോഭാ രാധികാ । സര്വം ജ്ഞാനം വിസസ്മാര മദ്വിച്ഛേദജ്വരാതുരാ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ശ്രീദാമൻ ശപിച്ചതുകൊണ്ട് രാധികയുടെ ഭംഗി നഷ്ടമായി; എന്നിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിന്റെ വേദനകൊണ്ട് അവൾ എല്ലാം മറന്നു.
വിമുക്തേ വര്ഷശതകേ ജ്ഞാനം സസ്മാര സാ സതീ । സിദ്ധാശ്രമം ച പീതാഭം രാസേശ്വര്യാശ്ച തേജസാ
നൂറു വർഷം മോക്ഷത്തിൽ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ സതീ ജ്ഞാനം ഓർമ്മിച്ചു; രാസേശ്വരിയുടെ കാന്തിയാൽ സിദ്ധാശ്രമം പൊന്നുപോലും പ്രകാശിച്ചു.
പരമാഹ്ലാദകം തേജശ്ചന്ദ്രകോടിസമപ്രഭമ് । സുഖദൃശ്യം ച സുഖദം ചക്ഷുധാം പ്രാണിനാമപി
അത് പരമാനന്ദം നിറഞ്ഞ, കോടിയോളം ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലും പ്രകാശമുള്ള, കാണുന്നവർക്കും ജീവികൾക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന പ്രകാശമായിരുന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ പരമാശ്ചര്യം മുനയോ മനവസ്തഥാ । ദേവ്യശ്ച സര്വദേവാസ്തേ ബ്രഹ്മേശാനാദയസ്തഥാ
ഇത് കേട്ടു അത്ഭുതംകൊണ്ടു മുനികളും മനുക്കളും ദേവികളും ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മയും ഈശ്വരനും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
ജവേന ഗത്വാ തത്സ്ഥാനം ഭക്തിനമ്രാത്മകംധരാ । സര്വേ ജനാസ്തേ ദദൃശുസ്ത്രൈലോക്യസ്ഥാശ്ച രാധികാമ്
അവർ ഭക്തിയോടെ തലകുനിച്ചുകൊണ്ട് വേഗത്തിൽ ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി; അവിടെയുള്ള എല്ലാവരും, മൂന്നുലോകത്തുള്ളവരും രാധികയെ കണ്ടു.
ശ്വേതചമ്പകവര്ണാഭാമതുലാം സുമനോഹരാമ് । മോഹിനീം മാനസാനാം ച മുനീനാമൂര്ധ്വരേതസാമ്
അവർ അവളെ വെള്ള ചമ്പകപൂവിന്റെ വർണ്ണംപോലും, അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യവും മനോഹാരിതയും നിറഞ്ഞവളായി, മുനികൾക്കു പോലും മനസ്സു കവർന്നവളായി കണ്ടു.
സുകേശീം സുന്ദരീം ശ്യാമാം ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലാമ് । നിതമ്ബകഠിനശ്രോണീം സ്തനയുഗ്മോന്നതാനനാമ്
അവളുടെ മുടി മനോഹരമായിരുന്നു, രൂപം കറുത്തും സുന്ദരവുമായിരുന്നു, വടവൃക്ഷംപോലും വടിയും നിതംബവും, കട്ടിയുള്ള അരയും ശോഭയുള്ള മുലകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കോടീന്ദുനിന്ദിതാസ്യാം താം സസ്മിതാം സുദതീം സതീമ് । കജ്ജലോജ്ജ്വലരൂപാം ച ശരത്കമലലോജനാമ്
അവളുടെ മുഖം കോടിയോളം ചന്ദ്രന്മാരെ പോലും ലജ്ജിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു, പുഞ്ചിരിയോടെ, മനോഹരമായ പല്ലുകളും കജലുപയോഗിച്ച കണ്ണുകളും ശരത്കാല കമലപൂവുപോലും ആയിരുന്നു.
മഹാലക്ഷ്മീം ബീജരൂപാം പരാമാദ്യാം സനാതീമ് । പരമാത്മസ്വരൂപസ്യ പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവതാമ്
അവൾ മഹാലക്ഷ്മി, സകലത്തിന്റെയും ആദി, പരമവും ശാശ്വതവുമാണ്; പരമാത്മാവിന്റെ പ്രാണശക്തിക്ക് അധിഷ്ഠാനദേവതയും ആകുന്നു.
സ്തുതാം ച പൂജിതാം ചൈവ പരാം ച പരമാത്മനേ । ബ്രഹ്മസ്വരൂപാം നിര്ലിപ്താം നിത്യരൂപാം ച നിര്ഗുണാമ്
സ്തുതിക്കപ്പെടുകയും ആരാധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന അവൾ പരമാത്മാവായ പരമോന്നതിയാണ്. ബ്രഹ്മസ്വരൂപം, അശുദ്ധികളൊന്നും ബാധിക്കാത്തത്, ശാശ്വതമായ രൂപം, ഗുണങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്തത് — ഇവയൊക്കെയാണ് അവളുടെ സ്വഭാവം.
വിശ്വാനുരോധാത്പ്രകൃതിം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹാമ് । മത്യസ്വരൂപാം ശുദ്ധാം ച പൂതാം പതിതപാവനീമ്
ലോകത്തിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം അവൾ പ്രകൃതിയായി ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദയാരൂപിയായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. അവളുടെ രൂപം മരണത്തിന് വിധേയമായതും, നിർമലവും, വിശുദ്ധിയുള്ളതും, പാപികളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമാണ്.
സുതീര്ഥപൂതാം സത്കീര്തിം വിധാത്രീം വേദസാമപി । മഹത്പ്രിയാം ച മഹതീം മഹാവിഷ്ണോശ്ച മാതരമ്
പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കൊണ്ടും, ഉത്തമമായ കീർത്തിയാൽ പ്രശസ്തയുമായ അവൾ, വേദങ്ങൾക്കും സൃഷ്ടികർത്താവാണ്. മഹാന്മാർക്ക് പ്രിയങ്കരിയായ മഹത്വമുള്ളവളും മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മാതാവുമാണ്.
രാസേശ്വരേശ്വരീം രമ്യാം രസികാം രസികേശ്വരീമ് । വഹ്നിശുദ്ധാംശുകാധാമാം സ്വേച്ഛാരൂപാം ശുഭാലയാമ്
രാസലീലയുടെ ഇശ്വരനായവന്റെ ഇശ്വരിയായും, മനോഹരിയായും, രസസുഖത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായും, രസാനുഭവത്തിൽ പ്രഭുത്വമുള്ളവളായും അവൾ നിലകൊള്ളുന്നു. അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രംപോലെയുള്ള പ്രകാശം അവളിൽ കാണാം; സ്വേച്ഛാനുസൃതമായ രൂപവും, എല്ലാ മംഗളത്തിന്റെയും ആലയവുമാണ് അവൾ.
ഗോപീഭിഃ സപ്തഭിഃ ശശ്വത്സേവിതാം ശ്വേതചാമരൈഃ । ചതസൃഭിഃ പ്രിയാലീഭിഃ പാദപദ്മോപസേവിതാമ്
ഏഴു ഗോപികൾ ശ്വേതചാമരങ്ങളാൽ അവളെ എപ്പോഴും സേവിക്കുന്നു; നാലു പ്രിയസഖികൾ അവളുടെ പാദപദ്മങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു.
അമൂല്യരത്നനിര്മാണഭൂഷണോച്ചൈര്വിഭൂഷിതാമ് । ചാരുകുണ്ഡലയുഗ്മേന ശ്രുതിഗണ്ഡസ്ഥലോജ്ജ്വലാമ്
അമൂല്യരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച് അവൾ ഭംഗിയാർന്ന കുണ്ഡലദ്വയത്താൽ കാതുകളും കപോളങ്ങളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.