രാധികോവാച പരം ധാമ പരം ബ്രഹ്മ പരേശം പരമേശ്വരമ് । വിഘ്നനിഘ്നകരം ശാന്തം പുഷ്ടം കാന്തമനന്തകമ്
രാധിക പറഞ്ഞു: പരമധാമം, പരബ്രഹ്മം, പരമേശ്വരൻ, എല്ലാ ദോഷങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ, ശാന്തനും, സമ്പന്നനും, പ്രിയനും, അനന്തനും ആയവൻ.
സുരാസുരേന്ദ്രൈഃ സിദ്ധേന്ദ്രൈഃ സ്തുതം സ്തൌമി പരാത്പരമ് । സുരപദ്മദിനേശം ച ഗണേശം മങ്ഗലായനമ്
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പ്രധാനികൾ, സിദ്ധന്മാർ എന്നിവരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്ന പരമോന്നതനായ ഗണേശനെ, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായ, മംഗളത്തിന്റെയും ദിനേശന്റെയും അധിപതിയായവനെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു.
ഇദം സ്തോത്രം മഹാപുണ്യം വിഘ്നശോകഹരം പരമ് । യഃ പഠേത്പ്രാതരുത്ഥായ സര്വവിഘ്നാത്പ്രമുച്യതേ
ഈ മഹാപുണ്യമുള്ള സ്തോത്രം എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളും ദുഃഖങ്ങളും നീക്കുന്നു. രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു ഇതു ജപിക്കുന്നവൻ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo ത്രയോവിംശത്യ- ധികശതതമോഽധ്യോയഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിൽ നാരദനോടുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ നൂറിരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
അഥ ചതുര്വിംശത്യധികശതതമോഽധ്യോയഃ നാലായണ ഉവാച രാധാ സംപൂജ്യ വിധിനാ സ്തുത്വാ ലമ്ബോദരം സതീ । അമൂല്യരത്നനിര്മാണം സര്വാങ്ഗഭൂഷണം ദദൌ
ഇപ്പോൾ നൂറിരുപത്തി നാലാം അധ്യായം. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: രാധാ, വിധിപ്രകാരം ലംബോദരനെ പൂജിച്ച് സ്തുതിച്ച ശേഷം, വിലകണക്കാക്കാനാകാത്ത രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച എല്ലാ അവയവങ്ങൾക്കും അലങ്കാരങ്ങൾ നൽകി.
രാധായാഃ സ്തവനം ശ്രുത്വാ പൂജാം ദൃഷ്ട്വാ ച വസ്തു ച । ഉവാച മധുരം ശാന്തഃ ശാന്താം ത്രൈലോക്യമാതരമ്
രാധയുടെ സ്തോത്രവും പൂജയും സമ്മാനവും കണ്ടു, ഗണപതി ശാന്തതയോടെ, മധുരമായി മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും മാതാവായ ശാന്തയോട് പറഞ്ഞു.
ഗണേശ ഉവാച തവ പൂജാ ജഗന്മാതര്ലോകശിക്ഷാകരീ ശുഭേ । ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ ഭവതീ കൃഷ്ണവക്ഷഃ സ്ഥലസ്ഥിതാ
ഗണേശൻ പറഞ്ഞു: ലോകമാതാവേ, നിന്റെ പൂജ ലോകത്തിന് മാതൃകയാണ്, ശുഭയുള്ളവളേ, നീ ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയായ് കൃഷ്ണന്റെ നെഞ്ചിൽ വസിക്കുന്നു.
യത്പാദപദ്മതുലം ധ്യായന്തേ തേ സുദുര്ലഭമ് । സുരാ ബ്രഹ്മേശശേഷാദ്യാ മുനീന്ദ്രാഃ സനകാദയഃ
നിന്റെ പാദപദ്മം പോലെയുള്ള അത്യപൂർവ്വമായത് ദേവന്മാർ, ബ്രഹ്മാവ്, അനന്തൻ, മഹർഷികൾ, സനകാദികൾ എന്നിവരും ധ്യാനിക്കുന്നു.
ജീവന്മുക്താശ്ച ഭക്താശ്ച സിദ്ധേന്ദ്രാഃ കപിലാദയഃ । തസ്യ പ്രാണാധിദേവീ ത്വം പ്രിയാ പ്രാണാധികാ പരാ
ജീവനോടിരിക്കെ മോക്ഷം നേടിയവരും ഭക്തരും കപിലാദികൾ പോലെയുള്ള സിദ്ധന്മാരും അങ്ങനെ ധ്യാനിക്കുന്നു. നീ അവന്റെ പ്രാണനാഥയായ്, പ്രിയയായ്, പ്രാണത്തേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവളായും പരമമായവളായും നിലകൊള്ളുന്നു.
വാമാങ്ഗനിര്മിതാ രാധാ ദക്ഷിണാങ്ഗശ്ച മാധവഃ । മഹാലക്ഷ്മീര്ജഗന്മാതാ തവ വാമാങ്ഗനിര്മിതാ
വലതുവശത്ത് നിന്ന് മാധവനും ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് രാധയും ഉദ്ഭവിച്ചു. മഹാലക്ഷ്മി, ലോകമാതാവ്, നിന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് ജനിച്ചു.
വസോഃ സര്വനിവാസസ്യ പ്രസൂസ്ത്വം പരമേശ്വരീ । വേദാനാം ജഗതാമേവ മൂല്പ്രകൃതിരീശ്വരീ
പരമേശ്വരിയേ, നീ എല്ലാ വാസസ്ഥലങ്ങളുടെയും മാതാവാണ്, സകലത്തിന്റെയും ഉത്ഭവം. വേദങ്ങൾക്കും ലോകങ്ങൾക്കും നീ മൂലപ്രകൃതിയും ഈശ്വരിയുമാണ്.
സര്വാഃ പ്രാകൃതികാ മാതഃ സൃഷ്ട്യാം ച ത്വദ്വിഭൂതയഃ । വിശ്വാനി കാര്യരൂപാണി ത്വം ച കാരണരൂപിണീ
സൃഷ്ടിയിലെ എല്ലാ പ്രകൃതിമാതാക്കളും നിന്റെ ഭാവങ്ങളാണ്. ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഫലരൂപം; നീ അതിന്റെ കാരണരൂപിണിയാണ്.
പ്രലയേ ബ്രഹ്മണഃ പാതേ തന്നിമേഷോ ഹരേരപി । ആദൌ രാധാം സമുച്ചാര്യ പശ്ചാത്കൃഷ്ണം പരാത്പരമ്
പ്രളയം സംഭവിക്കുമ്പോഴും ബ്രഹ്മാവിന് വീഴ്ച വരുമ്പോഴും ഹരിക്കും കണ്ണടയ്ക്കുമ്പോഴും ആദ്യം രാധയുടെ പേരാണ് ഉച്ചരിക്കേണ്ടത്, പിന്നെ കൃഷ്ണന്റെ പേരും, അതാണ് പരമോന്നതം.
സ ഏവ പണ്ഡിതോ യോഗീ ഗോലോകം യാതി ലീലയാ । വ്യതിക്രമേ മഹാപാപീ ബ്രഹ്മഹത്യാം ലഭേത്ധ്രുവമ്
ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ജ്ഞാനിയുമാണ് യോജിയും ലീലയായി ഗോളോകത്തെത്തുന്നത്. ഇതു അവഗണിച്ചാൽ വലിയ പാപിയും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം ഉറപ്പായും അനുഭവിക്കും.
ജഗതാം ഭവതീ മാതാ പരമാത്മാ പിതാ ഹരിഃ । പിതുരേവ ഗുരുര്മാതാ പൂജ്യാ വന്ദ്യാ പരാത്പരാ
ലോകങ്ങളുടെ അമ്മയാണ് രാധയും, പരമാത്മാവായ ഹരിയാണ് അച്ഛനും. അച്ഛനു തന്നെ അമ്മയാണ് ഗുരുവും, ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവളും, പരമോന്നതവളും.
ഭജതേ ദേവമന്യം വാ കൃഷ്ണം വാ സര്വകാരണമ് । പുണ്യക്ഷേത്രേ മഹാമൂഢോ യദി നിന്ദതി രാധികാമ്
മറ്റു ദേവതകളെയോ സകലകാരണമായ കൃഷ്ണനെയോ ആരാധിച്ചിട്ടും, ഒരു വിശുദ്ധസ്ഥലത്ത് വച്ച് ആരെങ്കിലും അജ്ഞാനത്താൽ രാധികയെ അപമാനിച്ചാൽ—
വംശഹാനിര്ഭവേത്തസ്യ ദുഃഖശോകമിഹൈവ ച । പച്യതേ നിരയേ ഘോരേ യാവച്ചന്ദ്രദിവാകരൌ
—അവന്റെ വംശം നശിക്കും, ഈ ലോകത്തുതന്നെ ദു:ഖവും വേദനയും അനുഭവിക്കും; ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നത്രേയും ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ പെടും.
ഗുരുശ്ചജ്ഞാനോദ്ഗിരണാജ്ജ്ഞാനം സ്യാന്മന്ത്രതന്ത്രയോഃ । സ ച മന്ത്രശ്ച തത്തന്ത്രം ഭക്തിഃ സ്യാദ്ധ്രുവയോര്യതഃ
ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്തിൽ നിന്നാണ് ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നത്; ആ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് മന്ത്രവും തന്ത്രവും ലഭിക്കുന്നത്; മന്ത്രത്തിലും തന്ത്രത്തിലും നിന്നാണ് ഭക്തി ഉറപ്പു വരുന്നത്.
നിഷേവ്യ മന്ത്രം ദേവാനാം ജീവാ ജന്മനി ജന്മനി । ഭക്താ ഭവന്തി ദുര്ഗായാഃ പാദപദ്മേ സുദുര്ലഭേ
ദേവന്മാരുടെ മന്ത്രം ഭക്തിപൂർവ്വം ചൊല്ലുമ്പോൾ, ജീവികൾ ജന്മംതോറും ദുർഗായുടെ അത്യപൂർവ്വമായ പാദപദത്തിൽ ഭക്തരാവുന്നു.
നിഷേവ്യ മന്ത്രേ ശംഭോശ്ച ജഗതാം കാരണസ്യ ച । തദാ പ്രാപ്നോതി യുവയോഃ പാദപദ്മം സുദുര്ലഭമ്
ശംഭുവിന്റെ, ലോകങ്ങളുടെ കാരണമായവന്റെ മന്ത്രം ഭക്തിപൂർവ്വം ചൊല്ലുമ്പോൾ, അതിനുശേഷം നിങ്ങളുടെ ഇരുവരുടെയും അത്യപൂർവ്വമായ പാദപദം ലഭിക്കും.
യുക്യോഃ പാദപദ്മം ച ദുര്ലഭം പ്രാപ്യ പുണ്യവാന് । ക്ഷണാര്ധം ഷോഡശാംശം ച നഹി മുഞ്ചതി ദൈവതഃ
നന്മയുള്ളവൻ നിങ്ങളുടെ ഇരുവരുടെയും ദുർലഭമായ പാദപദം ലഭിച്ചാൽ, അർദ്ധക്ഷണമോ അതിന്റെ പത്തിരണ്ടിലൊന്നോ സമയത്തും അതിനെ വിട്ടൊഴിയുകയില്ല.
ഭക്ത്യാ ച യുവചോര്മന്ത്രം ഗൃഹീത്വാ വൈഷ്മപാദപി । സ്തവം വാ കവചം വാഽപി കര്മമൂലനികൃന്തനമ്
ഭക്തിയോടെ നിങ്ങളുടെ മന്ത്രം—even ഒരു ശ്ലോകമോ കാവചമോ ആയാലും—സ്വീകരിച്ചാൽ, അതു വഴിതെറ്റിയവർക്കും കർമത്തിന്റെ വേരൊടുക്കുന്നു.
യോജയേത്പരയാ ഭക്ത്യാ പുണ്യക്ഷേത്രേ ച ഭാരതേ । പുരുഷാണാം സഹസ്രം ച ത്വാത്മനാ സാര്ധമുദ്ധരേത്
പരമഭക്തിയോടെ ഭാരതത്തിലെ ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്ത്, ഒരാൾക്ക് തന്നെ കൂടാതെ ആയിരം പേരെയും ഉദ്ധരിക്കാൻ കഴിയും.
ഗുരുമഭ്യര്ച്യ വിധിവദ്വസ്ത്രാലംകാരചന്ദനൈഃ । കവചം ധാരയേദ്യോ ഹി വിഷ്ണുതുല്യോ ഭവേദ്ധ്രുവമ്
ഗുരുവിനെ യഥാവിധി വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ, ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിച്ച്, കാവചം ധരിക്കുന്നവൻ, ഉറപ്പായും വിഷ്ണുവിനോട് സമമായിത്തീരുന്നു.
യദ്ദത്തം വസ്തു മേ മാതസ്തത്സര്വം സാര്ഥകം കുരു । ദേഹി വിപ്രായ മത്പ്രീത്യാ തദാ ഭോക്ഷ്യാമി സാംപ്രതമ്
എന്റെ അമ്മേ, നീ എനിക്കു നൽകിയ എല്ലാ വസ്തുക്കളും ഫലപ്രദമാക്കണം; അവയെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് എന്റെ പ്രീതിക്കായി നൽകുക, പിന്നെ ഞാൻ അതിൽ പങ്കുചേരാം.
ദേവേ ദേയാനി ദാനാനി ദേവേ ദേയാ ച ദക്ഷിണാ । തത്സര്വം ബ്രാഹ്മണേ ദദ്യാത്തദാനന്ത്യായ കല്പതേ
ദേവന്മാർക്കായി നല്കേണ്ട ദാനങ്ങളും ദക്ഷിണയും എല്ലാം ബ്രാഹ്മണന് നൽകണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അനന്തഫലം ലഭിക്കും.
ബ്രാഹ്മണാനാം മുഖം രാധേ ദേവാനാം മുഖമുഖ്യകമ് । വിപ്രഭുക്തം ച യദ്ദ്രവ്യം പ്രാപ്നുവന്ത്യേവ ദേവതാഃ
രാധേ, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വായാണ് ദേവന്മാരുടെ മുഖങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അനുഭവിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ ദേവന്മാർക്കും ലഭിക്കുന്നു.
വിപ്രാംശ്ച ഭോജയാമാസ തത്സര്വ രാധികാ സതീ । ബഭൂവ തത്ക്ഷണാദേവ പ്രീതോ ലമ്ബോദരോ മുനേ
രാധികാ സതീ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ എല്ലാം ഭക്ഷിപ്പിച്ചു; അതു തന്നേ ആ സമയത്ത്, മഹർഷേ, ലംബോദരൻ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവാ ബ്രഹ്മേശശേഷസംജ്ഞകാഃ । ആയയുര്വടമൂലം ച ദേവപൂജാര്ഥമേവ ച
അതിനിടയിൽ ബ്രഹ്മാവും ഈശനും ശേഷനും എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർ ദേവാരാധനയ്ക്കായി വടവൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ എത്തി.
തത്ര ഗത്വാ ശിവചരോ ദേവാന്ദേവീരുവാച സഃ । ശ്രീകൃഷ്ണം ശുഷ്കകണ്ഠശ്ച ഭയഭീതശ്ച രക്ഷകഃ
അവിടെ എത്തിയശേഷം ശിവന്റെ സേവകൻ ദേവിമാരോടു പറഞ്ഞു: ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഉണക്കക്കണ്ഠനുമായി, ഭയത്താൽ വിറയച്ച് രക്ഷ തേടുന്നു.