ലജ്ജയാ കൃപയാ ചൈവ മിത്രബുദ്ധ്യാ ങമാ കൃതാ । യദ്ഗതം തദ്ഗതം ഭദ്ര യുദ്ധം കുരു മയാ സഹ
ലജ്ജയും കാരുണ്യവും സൗഹൃദവും കൊണ്ടാണ് ഞാൻ നിന്നോട് ആദരം കാണിച്ചത്; എന്ത് സംഭവിച്ചോ അതൊക്കെ കഴിഞ്ഞു, ഭാഗ്യവാനേ, ഇപ്പോൾ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യു.
ശ്രൃണോമി ദൂതദ്വാരേണ ഹ്യതീവോച്ചൈരഹംകൃതമ് । ഉചിതം ദമനം തസ്യാപ്യുന്നതാനാം നിപാതനമ്
ദൂതന്റെ വഴി ഞാൻ അത്യന്തം അഹങ്കാരപൂർണ്ണമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു; അങ്ങനെയുള്ള അഹങ്കാരികളെ താഴ്ത്തുകയും അവരെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമാണ്.
രാജ്ഞശ്ച പരമോ ധര്മോഽപ്യഹം ശാസ്താ ഭുവോഽധുനാ । ശങ്ഖം ചക്രം ഗദാം പദ്മം ഗൃഹീത്വാഽഹം ചതുര്ഭുജഃ
രാജാവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം പോലും ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിലെ ഭരണാധികാരി ഞാനാണ്; ശംഖും ചക്രവും ഗദയും താമരയും കൈവശം വച്ച് ഞാൻ നാലു കൈകളോടെ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നു.
ദ്വാരകാം താ ഗമിഷ്യാമി യുദ്ധായ സഗണഃ സ്വയം । യുദ്ധം കുരു യദീച്ഛാഽസ്തി മാ മാം ച ശരണം വ്രജ
ഞാൻ തന്നെ എന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി ദ്വാരകയിലേക്ക് പോകും; നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ യുദ്ധം ചെയ്യൂ, അല്ലെങ്കിൽ എന്നെ ആശ്രയിക്കൂ.
യദി മാ യാസ്യതി മമ ശരണം ശരണാഗതഃ । ഭസ്മീഭൂതാം കരിഷ്യാമി ദ്വാരകാം ച ക്ഷണേന ച
ആശ്രയം തേടുന്നവൻ എന്നെ സമീപിക്കാതിരുന്നാൽ, ഞാൻ ദ്വാരകയെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചാരമാക്കും.
സബലം ച സപുത്രം ത്വാം സഗണം ച സബാന്ധവമ് । ക്ഷണേന ദഗ്ധും ശക്തോഽഹമസഹായേന ലീലയാ
നിന്റെ സൈന്യത്തോടും മക്കളോടും കൂട്ടുകാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി, ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കും എളുപ്പത്തിൽ തന്നെ നിങ്ങളെല്ലാവരെയും ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചാരമാക്കാൻ കഴിയും.
തപസ്വിനം ച വൃദ്ധം ച ജിത്വാ യുദ്ധേ ച ശംകരമ് । ശക്രം ഭഗാങ്ഗം ജിത്വാ ച രോഗിണം ബ്രഹ്മശാപതഃ
തപസ്സുകാരനെയും മൂത്തവനെയും യുദ്ധത്തിൽ ശങ്കരനെയും ജയിച്ച്, ഇന്ദ്രനെയും ഭഗനെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപം മൂലം രോഗിയായി തോൽപ്പിച്ചു.
മത്തോഽസി വീരമാത്മാനം മന്യമാനസ്ത്വമേവ ച । സ്ത്രീജിതോ ഹി വൃഥാര്ഥ ച പാരിജാതസ്യ ഹേതുനാ
നീ എന്നെ ആശ്രയിച്ച് തന്നെ വീരനാണെന്ന് കരുതുന്നു; എന്നാൽ സ്ത്രീകളാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവനായി, പാർിജാതം നേടാനുള്ള നിന്റെ ശ്രമം വെറുതെയായി.
ലമപടോ യോനിലുബ്ധശ്ച രാധാദീനശ്ച ഗോകുലേ । അധുനാ കിംകരസമഃ സത്യാദീനാം ച യോഷിതാമ്
നീ കപടത്തിൽ നിപുണനും സ്ത്രീകളിൽ ആസക്തനും ഗോക്കുലത്തിലെ രാധയോടും മറ്റുള്ളവരോടും ബന്ധമുള്ളവനും, ഇപ്പോൾ സത്യാദി സ്ത്രീകളുടെ അടിമപോലെയാണ്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ വിപ്രശ്ച തൂഷ്ണീംഭൂയ സ്ഥിതോ മുനേ । ശീകുഷ്ണഃ സഗണഃ ശ്രുത്വാ ഭൃശസുച്ഛൈര്ജഹാസ സഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണൻ മൗനമായി നിന്നു; ഇത് കേട്ട് കൃഷ്ണനും കൂട്ടുകാരും ഉച്ചത്തിൽ ഹൃദയപൂർവ്വം ചിരിച്ചു.
ഭോജയിത്വാ ച സംപൂജ്യ ബ്രാഹ്മണം ച ചതുര്വിധമ് । നിനായ രജനീം ദുഃഖാദ്വാക്ശല്യമാന ജ്വരാത്
നാലുവിധം വിഭവങ്ങൾ നൽകി ബ്രാഹ്മണനെ ആദരിക്കുകയും, കഠിനവാക്കുകളും ജ്വരവും കൊണ്ടുള്ള ദുഃഖത്തിൽ ആ രാത്രി കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രഭാതേ രഥമാരുഹ്യ സഗണഃ സത്വരം മുദാ । ലീലാമാത്രേണ പ്രയയൌ ശ്രൃഗാലോ നൃപതിര്യതഃ
പ്രഭാതത്തിൽ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം രഥത്തിൽ കയറി, സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ, കളിയോടെ ശ്രുഗാല രാജാവുള്ളിടത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ശ്രുത്വാ ശ്രൃഗാലോ വാര്താം താം കൃത്രിമശ്ച ചതുര്ഭുജഃ । ആജഗാമ ഹരേഃ സ്ഥാനം യുദ്ധായ സഗണഃ സ്വയമ്
അവാർത്ത കേട്ട ശ്രുഗാലൻ, കൃത്രിമമായി നാലു കൈകൾ ഉള്ളവനായി, തന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി ഹരിയുടെ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.
കൃഷ്ണശ്ചക്രേ ച സംഭാഷാം മിത്രബുദ്ധ്യാ ച ലൌകികീമ് । ആശ്ലേഷം മധുരാലാപം സ്നിഗ്ധനേത്രശ്ച സസ്മിതഃ
കൃഷ്ണൻ സൗഹൃദപൂർവ്വമായും ലോകികമായും സംസാരിച്ച് അവനെ അണുകെട്ടി, മധുരമായി സംസാരിച്ച് സ്നേഹപൂർവ്വം കണ്ണുകൊണ്ട് ചിരിച്ചു.
രാജാ നിമന്ത്രണം ചക്രേ കൃഷ്ണോ ന സ്വീചകാര തത് । ഉവാച കൃഷ്ണഭീതശ്ചത്യക്ത്വാ ദമ്ഭം ച ദര്ശനാത്
രാജാവ് ക്ഷണിച്ചു, പക്ഷേ കൃഷ്ണൻ അതു സ്വീകരിച്ചില്ല; കൃഷ്ണന്റെ ഭയം കണ്ടു, അവൻ അഹങ്കാരവും അഭിമാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് പറഞ്ഞു.
ശ്രൃഗാല ഉവാച ചക്രേണ മച്ഛിരശ്ഛിത്ത്വാ സുശീഘ്രം ദ്വാരകാം വ്രജ । പാപഃ പതതു ദേഹോഽയമനിത്യോ നശ്വരസ്തഥാ
ശൃഗാലൻ പറഞ്ഞു: നീ ചക്രം കൊണ്ട് എന്റെ തല വെട്ടി വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോവൂ; ഈ പാപപൂർണ്ണവും നശ്വരവും സ്ഥിരമല്ലാത്ത ശരീരം വീഴട്ടെ.
അഹം സുഭദ്രസ്തേ ദ്വാരി ജയശ്ച വിജയോ യഥാ । സര്വ ജാനാസി സര്വജ്ഞ മാ വിലമ്ബം കുരു പ്രഭോ
ഞാൻ സുഭദ്ര, നിന്റെ വാതിലിൽ കാത്തുനിൽക്കുന്നു, ജയയും വിജയനും പോലെ. നീ എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, സർവ്വജ്ഞനേ, ദൈവമേ, ദയവായി വൈകിപ്പിക്കരുത്.
ലക്ഷ്മീശാപേന ഭ്രഷ്ടോഽഹം കാലഃ പൂര്ണോ ബഭൂവ മേ । ശതവര്ഷേണ ശാപാന്തേ യാസ്യമി ഭവനം തവ
ലക്ഷ്മിയുടെ ശാപം മൂലം ഞാൻ വീണുപോയി; എന്റെ കാലം ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞ് ഈ ശാപം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോകും.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പൂര്വ മാം മിത്ര പ്രഹര പശ്ചാദ്യുദ്ധം കരോഭ്യഹമ് । സര്വ ജാനാമി വൈകുണ്ഠം ഗച്ഛ വത്സ യഥാസുഖമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ആദ്യം നീ എന്നെ അടി, പിന്നെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും. ഞാൻ എല്ലാം അറിയുന്നു; മകനേ, ഇഷ്ടംപോലെ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോകൂ.
ശ്രൃഗാലോ ദശബാണാംശ്ച ചിക്ഷേപ മാധവം പ്രതി । തേ പ്രണഭ്യ യയുഃ ശീഘ്രമാകാശം കാലരൂപിമഃ
ശൃഗാലൻ പത്ത് അമ്പുകൾ മാധവന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു; അവ കാൽസ്വരൂപം ധരിച്ച്, നമസ്കരിച്ച്, വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ഗദാം ചിക്ഷേപ രാജാ സ പ്രലയാഗ്നിശിഖോപമാമ് । കൃഷ്ണാങ്ഗസ്പര്ശമാത്രേണ ബഭഞ്ജ ച ക്ഷണേന ച
രാജാവ് പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള ഗദ എറിഞ്ഞു; കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിന് തൊട്ടുമാത്രത്തിൽ അത് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തകർന്നു.
ശൂലം ചിക്ഷേപ മുസലം ച പരശും തഥാ । കൃഷ്ണാങ്ഗസ്പര്ശമാത്രേണ ബഭഞ്ജ ച ക്ഷണേന ച
അവൻ ഒരു കുന്തം, ഒരു മുഷലം, ഒരു പരശു എന്നിവയും എറിഞ്ഞു; കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിന് തൊട്ടുമാത്രത്തിൽ അവയും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തകർന്നു.
ധനുശ്ചിക്ഷേപ ഖങ്ഗം ച കാലരൂപം സുദാരുപാമ് । കൃഷ്ണാങ്ഗസ്പര്ശമാത്രേണ ബഭഞ്ജ ച ക്ഷണേന ച
അവൻ ഒരു വില്ലും ഒരു വാളും, ഭയങ്കരവും കാൽസ്വരൂപവും ആയവയും എറിഞ്ഞു; കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിന് തൊട്ടുമാത്രത്തിൽ അവയും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തകർന്നു.
ദൃപ്ട്വാ നിരസ്ത്രം രാജനമിത്യുവാച കൃപാനിധിഃ । ഗൃഹം ഗത്വാ സുതീക്ഷ്ണം ച മിത്രാസ്ത്രമാനയേതി ച
രാജാവിനെ ആയുധരഹിതനായി കണ്ടു, കരുണാസാഗരൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വീട്ടിൽ പോയി, അതിവേകമുള്ള മിത്രാസ്ത്രം കൊണ്ടുവരിക.'
ശ്രൃഗാല ഉവാച നാഽഽത്മാഽഽകാശോഽസ്ത്രവിദ്ധശ്ച കിം യുദ്ധമാത്മനാ സഹ । മാമുദ്ധര ഭവാബ്ധേശ്ച ധരോദ്ധാരണകാരണ
ശൃഗാലൻ പറഞ്ഞു: ആത്മാവിനെയും ആകാശത്തെയും ആയുധങ്ങൾ കുത്താൻ കഴിയില്ല; അങ്ങനെ എനിക്ക് തന്നെ എതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിന് എന്ത് അർത്ഥം? ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയവനേ, എന്നെ ഭവസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണം.
ഭവാര്ബ്ധി വിഷമം നാഥ വിഷയം ച വിഷാധികമ് । ഛിന്ധി മേ നിഗഡം മായാം മോഹജാലം സ്വകര്മണഃ
പ്രഭോ, ഭവസമുദ്രം അത്യന്തം അപകടകരമാണ്; വിഷയം വിഷത്തേക്കാൾ വിഷം. എന്റെ കർമ്മത്തിൽ നിന്നുള്ള മായയും മോഹജാലവും നീക്കിക്കൊടുക്കണം.
കര്മണാമീശ്വരസ്ത്വം ച വിധാതാ ഘാതുരേവ ച । ദാതാ ശുഭഫലാനാം ച പ്രദാതാ സര്വസംപദാമ്
നീ കർമ്മങ്ങളുടെ ഇശ്വരനും സൃഷ്ടാവും സംഹാരകനും ആകുന്നു; നല്ല ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നവനും എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങൾ നൽകുന്നവനും നീ തന്നെയാണ്.
കാരണം പ്രാക്തനാനാം ച തേഷാം ച ഖണ്ഡനേ ക്ഷമഃ । യാമി ഗേഹം ച വൈകുണ്ഠം തവൈവ ദ്വാരസപ്തമമ്
മുന് കർമ്മങ്ങളുടെ കാരണവും അവയെ നശിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവനും നീ ആണ്; ഞാൻ നിന്റെ വീട്ടിലേക്കും, വൈകുണ്ഠത്തിലെ ഏഴാമത്തെ വാതിലിലേക്കും പോവുകയാണ്.
ത്യക്ത്വാ ച നശവരം ദേഹം പ്രാകൃതം പാഞ്ചഭൌതികമ് । മിത്രസ്യ സ്തവനം ശ്രുത്വാ വചനം ച സുധോപമമ്
നശ്വരവും പഞ്ചഭൗതികവുമായ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, സുഹൃത്തിന്റെ സ്തുതിയും അമൃതത്തേക്കാൾ മധുരമായ വാക്കുകളും കേട്ടു—
രുരോദ സമരേ തത്ര കൃപയാ ച കൃപാനിധിഃ । ബഭൂവ തത്ര സഹസാ കൃഷ്ണനേത്രാശ്രുബിന്ദുനാ
അവൻ അങ്ങോട്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ കരഞ്ഞു; കരുണാസാഗരനും അവിടെ കരഞ്ഞു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഒരു കണ്ണുനീർ തുള്ളി അവിടെ ഉടനേ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.