ജനം ജനേന നിര്ജിത്യ ദുര്ബലം ബലിനാ സഹ । ജോധയിത്വാ മഹാധൂര്തോ ഘാതയാമാസ ഭൂപതീന്
ജനങ്ങളെ ജനങ്ങളാൽ, ബലഹീനരെ ശക്തന്മാരാൽ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടിച്ചു, വലിയ ചതിയൻ ആയ ഞാൻ രാജാക്കന്മാരെ തമ്മിൽ പോരാട്ടം നടത്തി കൊല്ലിച്ചു.
ദുര്യോധനം ജരാസംധം ഭൂപമന്യം ച ദുര്ബലമ് । ഭീമേന ഘാതയാമാസ ബലിനാഽല്പേന ഭൂതലേ
ദുര്യോധനനും ജരാസന്ധനും മറ്റു ബലഹീനമായ രാജാക്കന്മാരും ഭൂമിയിൽ ഭീമന്റെ ശക്തിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ദ്രോണം ഭീഷ്മം ച കര്ണ ച യം യമന്യം ച ഭൂതലേ । ബലീയസാഽര്ജുനേനൈവ ഘാതയാമാസ മായയാ
ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും കർണ്ണനും മറ്റു പലരും ഭൂമിയിൽ ശക്തനായ അർജുനന്റെ മായയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
യം യമന്യം ദുര്ബലം ച പ്രസിദ്ധമപ്രസിദ്ധകമ് । പ്രസിദ്ധേന ബലവതാ ഘാതയാമാസ മായയാ
പേരുള്ളവരും പേരില്ലാത്തവരും, ബലഹീനരും, പ്രശസ്തരും, ശക്തന്മാരാൽ മായയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ശിശുപാലം ദന്തവക്ത്രം കംസം ച ചിരരോഗിണമ് । മത്പുത്രം നരകം ചൈവ ദുര്ബലം കേശിനം മുരമ്
ശിശുപാലനും ദന്തവക്രനും ദീർഘകാലം രോഗിയായിരുന്ന കംസനും, എന്റെ മകനായ നരകാസുരനും, ബലഹീനനായ കേശിയും മുരനും—
സ്വയം ജഘാന സംകേതാച്ഛലേന സഹസാ ബത । ന ധര്മയുദ്ധേ കപടീ സ ച ബാലോ ഹ്യധാര്മികഃ
അവരെ സ്വയം രഹസ്യമായി, ചതിയോടെ, പെട്ടെന്നു തന്നെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു; ധർമ്മയുദ്ധത്തിൽ അല്ല—അവൻ വഞ്ചകനും ബാലനും അധാർമ്മികനുമാണ്.
ജഘാന പൂതനാം കുബ്ജാം സ്ത്രീഘാതീ വസ്ത്രഹേതുനാ । ജഘാന രജകം ശിഷ്ടമശിഷ്ടശ്ച പ്രതാരകഃ
പൂതനയെയും കുബ്ജയെയും—സ്ത്രീകളെ വസ്ത്രത്തിനായി കൊല്ലുകയും, ധാർമ്മികനെയും അധാർമ്മികനെയും, വഞ്ചകൻ ആയ അവൻ, അച്ചടക്കക്കാരനായ വസ്ത്രധാരിയെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ഹിരണ്യകശിപും ദൈത്യം ഹിരണ്യാക്ഷം മഹാബലമ് । മധും ച കൈടഭം ചൈവ ഹത്വാഽഹം സുഷ്ടിരക്ഷകഃ
ഹിരണ്യകശിപുവും മഹാബലശാലിയായ ഹിരണ്യാക്ഷനും, മധുവും കൈടഭനും ഞാൻ കൊല്ലി, അങ്ങനെ സൃഷ്ടിയെ രക്ഷിച്ചു.
അഹമേവ സ്വയം ബ്രഹ്മാ ഹ്യഹമേവ സ്വയം ശിവഃ । അഹം വിഷ്ണുശ്ച ജഗതാം പാതാ ദുഷ്ടാപഹാരകഃ
ഞാനാണ് ബ്രഹ്മാവും, ഞാനാണ് ശിവനും, ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കുന്ന വിഷ്ണുവും, ദുഷ്ടരെ നീക്കുന്നതും ഞാനാണ്.
അംശേന കലയാ സര്വേ മനവോ മുനയസ്തഥാ । സ്വയം നാരായണോഽഹം ച മിര്ഗുണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
എന്റെ ഭാഗമായാണ് എല്ലാ മനുക്കളും മുനികളുമുള്ളത്; ഞാനാണ് സ്വയം നാരായണൻ, ഗുണങ്ങളെയും പ്രകൃതിയെയും കടന്നവൻ.
ലജ്ജയാ കൃപയാ ചൈവ മിത്രബുദ്ധ്യാ ങമാ കൃതാ । യദ്ഗതം തദ്ഗതം ഭദ്ര യുദ്ധം കുരു മയാ സഹ
ലജ്ജയും കാരുണ്യവും സൗഹൃദവും കൊണ്ടാണ് ഞാൻ നിന്നോട് ആദരം കാണിച്ചത്; എന്ത് സംഭവിച്ചോ അതൊക്കെ കഴിഞ്ഞു, ഭാഗ്യവാനേ, ഇപ്പോൾ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യു.
ശ്രൃണോമി ദൂതദ്വാരേണ ഹ്യതീവോച്ചൈരഹംകൃതമ് । ഉചിതം ദമനം തസ്യാപ്യുന്നതാനാം നിപാതനമ്
ദൂതന്റെ വഴി ഞാൻ അത്യന്തം അഹങ്കാരപൂർണ്ണമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു; അങ്ങനെയുള്ള അഹങ്കാരികളെ താഴ്ത്തുകയും അവരെ ശാന്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമാണ്.
രാജ്ഞശ്ച പരമോ ധര്മോഽപ്യഹം ശാസ്താ ഭുവോഽധുനാ । ശങ്ഖം ചക്രം ഗദാം പദ്മം ഗൃഹീത്വാഽഹം ചതുര്ഭുജഃ
രാജാവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം പോലും ഇപ്പോൾ ഭൂമിയിലെ ഭരണാധികാരി ഞാനാണ്; ശംഖും ചക്രവും ഗദയും താമരയും കൈവശം വച്ച് ഞാൻ നാലു കൈകളോടെ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നു.
ദ്വാരകാം താ ഗമിഷ്യാമി യുദ്ധായ സഗണഃ സ്വയം । യുദ്ധം കുരു യദീച്ഛാഽസ്തി മാ മാം ച ശരണം വ്രജ
ഞാൻ തന്നെ എന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി ദ്വാരകയിലേക്ക് പോകും; നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ യുദ്ധം ചെയ്യൂ, അല്ലെങ്കിൽ എന്നെ ആശ്രയിക്കൂ.
യദി മാ യാസ്യതി മമ ശരണം ശരണാഗതഃ । ഭസ്മീഭൂതാം കരിഷ്യാമി ദ്വാരകാം ച ക്ഷണേന ച
ആശ്രയം തേടുന്നവൻ എന്നെ സമീപിക്കാതിരുന്നാൽ, ഞാൻ ദ്വാരകയെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചാരമാക്കും.
സബലം ച സപുത്രം ത്വാം സഗണം ച സബാന്ധവമ് । ക്ഷണേന ദഗ്ധും ശക്തോഽഹമസഹായേന ലീലയാ
നിന്റെ സൈന്യത്തോടും മക്കളോടും കൂട്ടുകാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി, ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കും എളുപ്പത്തിൽ തന്നെ നിങ്ങളെല്ലാവരെയും ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചാരമാക്കാൻ കഴിയും.
തപസ്വിനം ച വൃദ്ധം ച ജിത്വാ യുദ്ധേ ച ശംകരമ് । ശക്രം ഭഗാങ്ഗം ജിത്വാ ച രോഗിണം ബ്രഹ്മശാപതഃ
തപസ്സുകാരനെയും മൂത്തവനെയും യുദ്ധത്തിൽ ശങ്കരനെയും ജയിച്ച്, ഇന്ദ്രനെയും ഭഗനെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപം മൂലം രോഗിയായി തോൽപ്പിച്ചു.
മത്തോഽസി വീരമാത്മാനം മന്യമാനസ്ത്വമേവ ച । സ്ത്രീജിതോ ഹി വൃഥാര്ഥ ച പാരിജാതസ്യ ഹേതുനാ
നീ എന്നെ ആശ്രയിച്ച് തന്നെ വീരനാണെന്ന് കരുതുന്നു; എന്നാൽ സ്ത്രീകളാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവനായി, പാർിജാതം നേടാനുള്ള നിന്റെ ശ്രമം വെറുതെയായി.
ലമപടോ യോനിലുബ്ധശ്ച രാധാദീനശ്ച ഗോകുലേ । അധുനാ കിംകരസമഃ സത്യാദീനാം ച യോഷിതാമ്
നീ കപടത്തിൽ നിപുണനും സ്ത്രീകളിൽ ആസക്തനും ഗോക്കുലത്തിലെ രാധയോടും മറ്റുള്ളവരോടും ബന്ധമുള്ളവനും, ഇപ്പോൾ സത്യാദി സ്ത്രീകളുടെ അടിമപോലെയാണ്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ വിപ്രശ്ച തൂഷ്ണീംഭൂയ സ്ഥിതോ മുനേ । ശീകുഷ്ണഃ സഗണഃ ശ്രുത്വാ ഭൃശസുച്ഛൈര്ജഹാസ സഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണൻ മൗനമായി നിന്നു; ഇത് കേട്ട് കൃഷ്ണനും കൂട്ടുകാരും ഉച്ചത്തിൽ ഹൃദയപൂർവ്വം ചിരിച്ചു.
ഭോജയിത്വാ ച സംപൂജ്യ ബ്രാഹ്മണം ച ചതുര്വിധമ് । നിനായ രജനീം ദുഃഖാദ്വാക്ശല്യമാന ജ്വരാത്
നാലുവിധം വിഭവങ്ങൾ നൽകി ബ്രാഹ്മണനെ ആദരിക്കുകയും, കഠിനവാക്കുകളും ജ്വരവും കൊണ്ടുള്ള ദുഃഖത്തിൽ ആ രാത്രി കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
പ്രഭാതേ രഥമാരുഹ്യ സഗണഃ സത്വരം മുദാ । ലീലാമാത്രേണ പ്രയയൌ ശ്രൃഗാലോ നൃപതിര്യതഃ
പ്രഭാതത്തിൽ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം രഥത്തിൽ കയറി, സന്തോഷത്തോടെ വേഗത്തിൽ, കളിയോടെ ശ്രുഗാല രാജാവുള്ളിടത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ശ്രുത്വാ ശ്രൃഗാലോ വാര്താം താം കൃത്രിമശ്ച ചതുര്ഭുജഃ । ആജഗാമ ഹരേഃ സ്ഥാനം യുദ്ധായ സഗണഃ സ്വയമ്
അവാർത്ത കേട്ട ശ്രുഗാലൻ, കൃത്രിമമായി നാലു കൈകൾ ഉള്ളവനായി, തന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിനായി ഹരിയുടെ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.
കൃഷ്ണശ്ചക്രേ ച സംഭാഷാം മിത്രബുദ്ധ്യാ ച ലൌകികീമ് । ആശ്ലേഷം മധുരാലാപം സ്നിഗ്ധനേത്രശ്ച സസ്മിതഃ
കൃഷ്ണൻ സൗഹൃദപൂർവ്വമായും ലോകികമായും സംസാരിച്ച് അവനെ അണുകെട്ടി, മധുരമായി സംസാരിച്ച് സ്നേഹപൂർവ്വം കണ്ണുകൊണ്ട് ചിരിച്ചു.
രാജാ നിമന്ത്രണം ചക്രേ കൃഷ്ണോ ന സ്വീചകാര തത് । ഉവാച കൃഷ്ണഭീതശ്ചത്യക്ത്വാ ദമ്ഭം ച ദര്ശനാത്
രാജാവ് ക്ഷണിച്ചു, പക്ഷേ കൃഷ്ണൻ അതു സ്വീകരിച്ചില്ല; കൃഷ്ണന്റെ ഭയം കണ്ടു, അവൻ അഹങ്കാരവും അഭിമാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് പറഞ്ഞു.
ശ്രൃഗാല ഉവാച ചക്രേണ മച്ഛിരശ്ഛിത്ത്വാ സുശീഘ്രം ദ്വാരകാം വ്രജ । പാപഃ പതതു ദേഹോഽയമനിത്യോ നശ്വരസ്തഥാ
ശൃഗാലൻ പറഞ്ഞു: നീ ചക്രം കൊണ്ട് എന്റെ തല വെട്ടി വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോവൂ; ഈ പാപപൂർണ്ണവും നശ്വരവും സ്ഥിരമല്ലാത്ത ശരീരം വീഴട്ടെ.
അഹം സുഭദ്രസ്തേ ദ്വാരി ജയശ്ച വിജയോ യഥാ । സര്വ ജാനാസി സര്വജ്ഞ മാ വിലമ്ബം കുരു പ്രഭോ
ഞാൻ സുഭദ്ര, നിന്റെ വാതിലിൽ കാത്തുനിൽക്കുന്നു, ജയയും വിജയനും പോലെ. നീ എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, സർവ്വജ്ഞനേ, ദൈവമേ, ദയവായി വൈകിപ്പിക്കരുത്.
ലക്ഷ്മീശാപേന ഭ്രഷ്ടോഽഹം കാലഃ പൂര്ണോ ബഭൂവ മേ । ശതവര്ഷേണ ശാപാന്തേ യാസ്യമി ഭവനം തവ
ലക്ഷ്മിയുടെ ശാപം മൂലം ഞാൻ വീണുപോയി; എന്റെ കാലം ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞ് ഈ ശാപം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോകും.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച പൂര്വ മാം മിത്ര പ്രഹര പശ്ചാദ്യുദ്ധം കരോഭ്യഹമ് । സര്വ ജാനാമി വൈകുണ്ഠം ഗച്ഛ വത്സ യഥാസുഖമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ആദ്യം നീ എന്നെ അടി, പിന്നെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യും. ഞാൻ എല്ലാം അറിയുന്നു; മകനേ, ഇഷ്ടംപോലെ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോകൂ.
ശ്രൃഗാലോ ദശബാണാംശ്ച ചിക്ഷേപ മാധവം പ്രതി । തേ പ്രണഭ്യ യയുഃ ശീഘ്രമാകാശം കാലരൂപിമഃ
ശൃഗാലൻ പത്ത് അമ്പുകൾ മാധവന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു; അവ കാൽസ്വരൂപം ധരിച്ച്, നമസ്കരിച്ച്, വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.